Civiltà Cattolica, année 1906, vol. III, p
MONUMENTS ET MÉMOIRES
les deux autels latéraux et lui ont ainsi donné son aspect actuel. Nicolas III surtout y exécuta des travaux importants, au cours desquels, d’après Ptolémée de Lucques, il fit, en sa présence, déplacer momentanément les reliquaires 1 :
Necnon et sacram basilicam ad Sancta Sanctorum evidentius ruinosam a solo terræ, opéré perpetuo intus ipsam per latera vestivit marmorc, ac in superiori parte testitudinis picturis pulcherrimis ornatam fundari jussit: capitibus apostolorum, cum carne Circuncisionis D. N. Jesu-Christi, capillis quoque B. Mariæ virginis et capite S. Agnetis seorsim positis, quarum reliquiarum pars quælibet in propria capsa erat, et exinde de manu ejus propria in Palatium ipsum novum de nocte translatis et custoditis ibidem per religiosas personas, et fide dignas, donec basilica fuit compléta, commisit. Demum autem Romano populo utriusque sexus generaliter cum multis prælatis, et aliis innumeris gentibus concurrentibus, personaliter argenteas capsas ipsas reduxit in altare ejusdem basilicæ, quam pridie nonas junii consecravit.
En 1367, le pape Urbain V fit transporter les chefs des apôtres Pierre et Paul du Sancta Sanctorum en la basilique de Latran 2 .
Sauf ce dernier changement, on appréciera l’exactitude de la liste très sommaire de Jean Diacre, en la comparant d’abord aux inventaires dressés d’après celui de Léon X, aujourd’hui perdu, et ensuite à notre description.
Voici le passage où Panvinio 3 donne un extrait de l’inventaire de Léon X :
In quo [oratorio] prætcr eas quas supradixi [capita ss. Pétri et Pauli, imaginem Salvatoris] infinitæ pene aliæ reliquiæ erant, quæ a Leone X papa et excidio Urbis partim ablatæ ac direptæ, partim vetustate consumptæ sunt...
Évidemment Panvinio n’a pas été très bien renseigné. Puis il ajoute :
Reliquiarum vero, quæ hodie in eo oratorio extare dicuntur, index sequens est,