‹ Leçons de pharmacodynamie et de matière médicaleChapitre 337 sur 486 · L'OPIUM A L'ÉPOQUE DE SYDENHAM · texte numérisé non relu

L'OPIUM A L'ÉPOQUE DE SYDENHAM

François Dubois de Cambrésis, dit Sylvius de le Boë, surnommé Doctor opiatus par ses contemporains, Tauteur de cet aphorisme < NoUem praxim medicam exercere si carerem opio », portèrent à son apogée la vogue et la renommée de Topium ; à tel point qu'à cette époque tous les guérisseurs, charlatans, abstracteurs de quintessences, faisaient un usage continuel des préparations opiacées.

Avec Robert Boyie, Sydenham, EttmûUer, apparaît le début des tentatives d'étude de l'action physiologique de l'opium. La quintessence d'opium de Boyle, son Magisterium opii, devait constituer une préparation fort active et assez constante comme effets. A partir de la fin du xvn* siècle, en effet, l'opium cesse d'être envisagé comme un antidote et devient un médicament, c'est-à-dire un instrument de médications. Sydenham s'attacha surtout à la constatation de ses effets cliniques : il fît ressortir les qualités de l'opium comme médicament cordial et stimulant, montra l'inanité des secrets de préparation et insista sur la spécificité d'action de l'opium en nature. « Et profectô non hic mihi tempero, quin graiulabundus animadvertam ^ Deum Omnipotentem iravrcov Swnipa sawv non aliud remediurn^ quod vel pluribus malis debellandis par sit, vel eadem efficacitis extirpet, humano generi, in miseriarum solatnen, concessisse^ quam snnt Opiata, Medicamenta se, ab cliqua Papaverum specie desumpta. Et quamlibet iuntnonnulli, qui credulis persuadere velint, omnem ferè Narcoticorum, Opii praesertim ipsius^ virtutem ab artificiosa ac débita, quam soli adhihent, prœparatione pendere; qui lamen experientiâ judice certaverit, et tam simplicem succum a naturâ oblatum, quâ ejus prseparata cum diligenti observatione in usum fréquenter revocaverit, nullumferè discrimen intercedere comperiet, et mirandos illos effectus, quos edit, nativœ ipsins plantœ bonitati atque excellentiœ, non verô artificis polydœdali solertiœ deberi certo sciet. Quinimo ità necessarium est in hominis peritis manu organum, jam laudatum Medicamentum, ut sine illo manca sit ac claudicet Medicina, qui verô eodem instructus fuerity majora prœstabit, quam quis ab uno Remedio facile speraverit, Rtidis enim sit oportet, et parum compertam habeat hujus medicanienti vint, qui idem sopori conciliando, demulcendis doloribus, et Diarrhœœ sistendœ applicare tantum novit, cum ad alia plurima, gladii instar Delphiciy accommodari possit, et pi^œstantissimum sit Remedium Cardiacum, unicum penè dixerim, quod in rerum natura hactenus est repertum, (Thomœ Sydenham opéra medica, Londres, 1685.) >>

Page 1