OTTON II ENVAHIT LA FRANCE
Cependant Tempereur exaspéré proclamait le ban dans tout Tempire ; il convoquait les grands, les excitait à venger son injure et s'assurait leur dévouement par toutes sortes de faveurs. Il réussit de la sorte à réunir, tant en Germanie qu'en Lorraine et en Italie, une armée de trente mille cavaliers, nombre qui parut prodigieux aux contemporains. En y comprenant les écuyers, valets, archers, etc., le nombre des soldats s'élevait à soixante mille. C'était la plus grande agglomération de troupes qu'on eût vue de longtemps dans l'Europe occidentale. Disposant de pareilles forces, Otton II n'avait pas besoin d'user de ruse ; aussi prévint-il Lothaire qu'il envahirait son royaume le l*"" octobre*.
firent part de leurs craintes à Bru non : « Is vero démentis com- « passione animi earum lamentationi condolens ipsamque urbem, « Franciae regno confinera, Romano nuperrine adjunctam impcrio^ « perpendens summa mentis angebatur soUicitudine, etc. » 11 prit le parti de nommer saint Gérard évêque de Toul. Voy. Widric, Vita S. Gerardi episcopi Tullensis. — Sur les relations de Thierry de Metz et de Charles, voy. page suivante, n. 1.
1. Richer (III, 72, 73, 74) : « Interea Otto cum triginta milihus equi- « tum in Gallias ire parabat. Nec moratus praemissis centurionibus « ibat. » etc. — Annales Sangallenses maiores : « ... contra quem « (Lotharium) statim Otto triginta milia equilum in Franciam duxit et « ostiliter eam de vastans famosissimam fecit expeditionem. » — Alpertus : «... Convocatis itaque cunctis principibus de illatis sibi injuriis a rege « conquestus est. Hii omnes, consilio dato, armis illi obviandum esse « dicebant. Quorum omnium consensu suscipit negotium et ex omni « parte imperii sui, etiam ex Italia innumerabilis multitudinis cogit « exercitum, usque Parisium perrexit et vastata regione sine illius « congressione rediit. » — Gesta ep. Camerac. : « ... Illi(Lothario)nimi- « rum revertenti Otto legationem dirigere festinavit, aperte videlicet « denuntians, quod propter ultionem suae tantae perfidiae nullos ei « dolos aut insidias innecteret, non fraude subriperet, sed sublatis tf omnibus fraudulentiis, kalendis octobribus, ad debilitandum sui « regni imperium procederet. Interea itaque imperator suae terrae « duces et principes bello accinctos convocari precepit, vocatisque, « omnis rei causam cum gravitate proclamationis intimans, expédier tionem super Lotharium ducere destinavit. Ad cujus exhortationem « cuncti aniraos flectunt, indignantesque sibi factura decus, omnes V unanimiter quasi vir unus invicem conspirationem faciunt et.pro « fidelitate patris, qui eos familiariter enutrivit, usque ad exi tum vitae « sese deservitum ire promittunt. llis ergoadscitisatque coactis, tantae « copiae exercitum movit ut nemo tantam postea vel ante vidisse se « meminisse potuerit. » — Sigebert copie les Gesta et Alpertus. — Thietmar, Chronicon : « quem (Lotharium) celeriter abeuntem César « insequitur, depopulatis omnibus et incendie cïonsumptis usque ad