GAP UT X

IN QUO OSTENDITUR QUOD FER ILLAM CAUSAM QUIETIS TERR.E ET FIGUREE IN MEDIO SOLVITUR EIS QU^STIO DE FIGURA TERR.E MOTA.

Ex ista vero causa quietis in medio quam induximus, potest aliquis absolvere omnem qusBstionem quaesitamde hujus sphaeree motu, scilicet terrée ad médium vel quietis ejus in medio : omnes enim hujusmodi qusestiones unius et ejusdem sunt speciei.

Yerbi gratia, quœret enim forte aliquis an terra naturaliter locata sit in medio, et an figura ejus sit sphœrica? Objiciet autem fortasse dicens, quod si ponamus terram generari in horizonte, et paulatim residere ad médium : tune enim forte dicet esse possible ut sub orbis semicirculo uno duplum quantitatis terrée generetur, quam est quod generatur sub altero horizontis semicirculo : et tune descendit ab arcubus œqualibus horizontis de terra, et non erit sequale : ergo cum etiam istae partes terra' veniunt ad circulum parvum, qui est concavum aquœ, quœ est locus terrœ, duaî partes terrae erunt sub uno semicirculo concavi illius : et alla tertia

residua erit sub alio semicirculo : et Lune noveriL médium terrée et médium mundi unum et idem, neque dimensionale eisdem lineis protractis a centro ad convexum terrée et ad concavum aquae : si orgo terra sic locatur, unum de duobus iftconvenientibus sequitur nacessario, scilicet quod aut non quiescit in medio mundi, quia médium terrée hoc modo non est médium mundi : aut si non concedatur quod non quiescit et stat in medio mundi, tune possibile est quod removeatur a medio mundi : et sic non naturaliter movetur ad ipsum, et'-forte sequitur utrumque istorum si dicto modo terram figurari dicatur : hoc enim modo figurata non spheericee est figurée cum duplum quantitatis ejus sub uno semicirculo horizontis et sub duplum sub altero, quod nullo modo potest contingere in circulis diversis super idem centrum descriptis.

Dicimus autem, quod absolutio istius queestionis non erit laboriosa, et nihil inconveniens omninu sequitur, si mens fuerit bene imbuta his qua? in preehabitis dicta sunt : non enim dicimus terram (%*isu venire ad médium, sed per naturam : ergo si etiam addi imaginetur in una parte horizontis et diminui in altéra secundum modum dictum, cum in descensu ejus pars major extendit partem minorem ad médium mundi donec efficiatur médium terra^ et médium mundi unum et idem : ita pervenit ad médium, et contingit ipsum, et format suum médium in medio mundi : eo quod de aptitudine naturœ, et non per casum habet consequi hune locum qui vocatur médium : et quia una natura est in gleba una et quacumque parte terra?,

ot, lerra tola, ideo talis consecutio medii œqualiter convenit toti terra) et cuilibet parti : et ideo pars addita in uno semicirculo terrœ descendet inferius quantiirncumque potest ad médium ultimum : et SIC figurabitur terra insphaeram : jam enimdiximus quod talis descensus ad médium non acciditparvai terra) in quantum est parva, neque magnae in quantum est magna: sed accidit terra) in quantum est terra, et gravitati naturali terrse, et omni corpori terrestri : eo quod de aptitudine ipsius est descensus ad médium. Si ergo ha3c itase habent, tune etiamsi dicamus totam terram generatam esse in una parte horizontis, et descendere ab illo : tune modo prasdicto sequitur médium pra3dictum et pervenitur adipsum circiimstando ipsum ex omnibus partibus sui convexi œqualiter.

Nec est différencia aliqua in hoc, ni si quod pars majoris gravi tatis movetur velocius, et pars minorisgravitatis movetur tardius : tamen quia major extendit minorem donec médium terra) sit in medio mundi, oportet quod spliœrica terra in medio fîguretur. Si ergo dicamus, quod terra non est figurata nisi in medio, et non extra médium, sicut dixerunt quidam Antiquorum, adhuc propter eamdem quam diximus causam, oportet ipsum spheerice figurari : et si dicamus quod non est generata, nec in medio, neque in horizonte, adhuc ex causa dicta, convencitur esse sphaerica, sive sit facta, sive non facta.

Si enim est secundum hanc dispositionem secundum quam generata est in primis, ut dicunt quidam quod scilicet habeat additionem altiorem in una parte horizontis quam in alia: adhuc propter

22u ArrENDiCES

sermonem qneiTi diximus,, oportet quod siL spluoriccB figiirœ et rotundse: quia oinnia corpora îiabentia gravitatem incedunt ad concavum sui loci ad angulos similes: quia geometrice probatum est, quod sirailium et aequalium arciim in circumferentia sunt anguli similes et œquales in centro, qui continentur sub diametro, quse ab arcvibus aeqiialibus a.d centrum protrahuntur : et illisemidiame- Iri sont si eut viîB per quas descendunt corpora gravia ad centrum : et quia sic sub angulis similibus et aequalibus gravia in centro locantur, oportet necessario quod hoc sit signum infallibile, quod ipsœ figura) sint sphaericae in centro, et locus eorum erit necessario sphœr'.cae figuras : non enim descenderet hoc descensu terra in omnibus suis partibus, nisi ipsa naturaliter esset orbicularis et rotunda et non violenter, sicutdixerunt quidam: si enim ex tali causa corpus terrae esset o:^biculare, tune oporteret necessario ipsum naturaliter esse rotundae figurai. Oportet autem supponere in Iota natura esse hoc verum, quod omnis res naturalis semper aut fréquenter habens dispositionem aliquam et figuram, habet eam per naturam : eo quod casu alla et violentia neque fréquenter sunt, neque semper.

Sed objiceret forte aliquis, quod etiam vidimus figuras elementorum non esse semper manentes et stabiies ipsis elementis manentibus : quod autem aliquando adest, et aliquando non, non est naturale: ergo figuras elemeatorum non naturales esse videntur, priccipue cum supra in primo libre habitum sit elementa esse rectarum superficierum, et

corpus oœlesle rotundarum, et elemenLa figura! i in rotundum nisi per aocidens : quia scilicet in rotundo per motum suum locantur. Sed ad hoc dicit A\eiToes naturale esseœquivocum : quia vide mus aliquid naturale inseparabile esse a natura, sicut sunt figursB cœli : aliquod autem separabile, ut figuras elementorum. Dicit etiam dici posso quod figura inseparabilis est ab elemento, et separabilis : sicut etiam dicitur elementum secundum partes et secundum totum ingenerabile. Et huic secundse solutioni ego non derogo. Sed tamen melius dicendum videtur, quod natura dicitur dupliciter, a natura secundum rem praBcedente, et natura rem conséquente : prœcedens enim corpus secundum naturam est superficies terminans: et ideo naturale quod accidit corpori a natura preecerlente quœ est principium ejus, est inseparabile a re : et hoc modo figura naturalis est, quae respondet superficiel recta3 vel rotundœ : et hoc modo elementa sunt rectae figursB in omnibus suis diame- Iris et superficiebus, sicut diximus in superficiebus: et corpora animata habent suas figuras ex dimensione secundarum superficierura, et similiter corpus cœli : motus autem est natura consequens rem qufe movetur, et potentia est secundum naturam quam natura ipsius rei motcB : et ideo quod accidit rei per motum, separabile est ab ipsa re adhuc manenle: et hoc modo naturale est elementis figurari sphaerice.

228 AITENDIC