TRAITÉ

Du 1 er mars 1279, entre noble, puissant et magnifique homme seigneur Félix de Hongrie et les habitants du château et mandement de Brastole au sujet du droit de pâturage dans 1a forcH de Weyega, en Dalmatie.

In nomine Domini amen. Cum omnibus et maxime helli temporibus, jura, pacta et alia non scripta tam usagia quam... sepe delusa fiant : qua propter ad omnium et singulorum qui hujus presentis publici instrument! tenorem viderint, inspexerint, seu etiam audierint, notitiam clarescat : quod cum causa etquestio seu questiones, vcrti seu verti sperarenlur, inter nobilem et potentem, ae magnificum virum dominum Felicium diclum Crouy Chanelis a parte una, et homines incolas et habitatores castelli Brastolensis et mandamenti ejusdera ex parte altéra : super eo quod idem dominus Crouy Chanelis petebat et exigore seu exigi facere volebat, et nitebatur a dictis hominibus incolis et habitoribus, pro equis suis et ralione equorum suorum, quos hoc anno presenti peissonant in nemore de Veyga, eumdem et consimilem peyssonagium quod ab aliis forensibus equis in dicto nemore peyssonantibus exigebatur, et per ipsos forenses solvebalur. Dictis hominibus dicentibus, se, et eorum predecessores toto tempore vite sue consvevisse pasqueyrare et puysonnare equos suos omnes et singulos in dicto nemore de Veyga, et in eodcm nemore ipsos equos suos peyssonare et pasqueyrare debere anms singulîs, quocunque tempore fuerint herbe in eodem videlicet, quemlibet equum magnum, pretio sex denariorum monete censualis : et quemlibet spavuin equum videlicet rosselin pretio trium denariorum, mo-

nete ante dicte; seque et eorum predecess! .res esse et fuisse ab

antiquo, et per tanlum temporis spacium, quod de contrario hominis memoria non existât, in possessione pacifica dictos equossuos peyssonandi et pasqueyrondi in dicto nemore, tempore quo sunl herbe, pro dicto pretio superius daclarato. /Vttntibus, requireiitibus, et humîliter supplicantibun, prefato domino mo, ipsos per eumdem teneri et manutcneri, in dicta sua possessione in qua sunl, et nunc usquctam ipsi, quam eorum predeeessores fuerunt prcmissorum, et in qua, tam per ipsum dominum Crouy Chanrtis, quam ejus predecessores toto tempore vitesue tenuti fuerunt, et inviolabilité r obserrati ; potîssime t tiam cum dudum domino Andréa dicto Crouy Chanelli predecestOTi ne pâtre ipsius domini mayno corde diyno ab azosno regio. Ipse dominus Crouy Chanelis, modernus, inlbrmams rclalu fideli, quod prudicta per dictos hommes superius pioposita et assertii, vitaie nitebantur, et in prenarrotorum PQCtessione erant et fuerant ipsi homincs, et eorum predecessores, ipsam possessionem usuin et consvetudinem approbando ipsis liominibus incolis habitatoribus seu ctiam hubitaturis dicti loci Brastoleni, concessit se ipsos ]iaI>itatores et habitnturos dicti loci, et suos peyssonare et pasqueyrare posse debero, et eis licitum fore equos suos, in dicto nemore modo et pretio superius declaratis ; et absque aliquo alio tributo eidem domino, vel suis, per eos ulterius propterea persolvcndo. Idque ratum, gntum firmum et validum habere, tenere et attendere,et nunquam contradiccre, facerc vel venire, promisit et juravit, ipse dominus Crouy Chanelis ad sancta Dei Evnngelia inde per eum corporaliter manu tacta, ut de hiis per publicum instrumciitum inde sumptum, et cidem domino exhibitum et oblatum eumdem se offerebant equius înformare. Inde est quod anno dominice incarnationis cjusdem tnillesimo ducentetimo septuagesimo nono, et die prima mensis Uetrtis. Constitutis {>er?onaliler in presentiameinotarii publiai, cttestium subscriptorum, prefaio domîno Felicio dicto Crouy Chanelis, ex parte una, et Paulû Stephani deJaikaJolianneHillauseui,EleutherioRupL'iti, etGerardo

Digitize

Alberti, de dicto loco Brasloleni, nominibus suis et ut procuratoribus et procuratio nomine aliorum hominura incolarum et habitatorum dicti loci Brastoleni fidem facicntibus de sua procuratione et mandamento quodam publico instrumenta per me subscriplum notarium sub data predicta recepto et confccto, ex parte altéra. Idem dominus Crouy Chanelis , scienter et sponte, visis informationibus per dictos homines dicto domino super hiis oblatis, videlicet attestationihus nimirum suffîcicntis fide dignorum teslium, super hoc virtute commissionis ab ipso domino emanate, et de ipsius voluntate examinatorum, per quas eidem domino, claie apparuit et apparet, dictos homines incolas et babitatores et eorum predccessores, peyssonare et pasqueyrare consvevisse, et peyssonare debere, equos suos in dicto nemore, pretio superius declarato, et in possessione premissorum esse et fuisse ab antiquo et per tanta temporum intervalla, quod de contrario homiuis rnemoria non apparet. Viso etiam tenore cujusdam instrumenti publici, per Conradum Utraici, notarium publicum recepti, grossati, et signati, sub data anno Domîni millesimo ducentesimo sexagesimo, in quo specialiter inter cetera conlinetur, quod ipse dominus iuforinatus fide dignorum testium, testimonio fideli, quod ipsi homines, et eorum predccessores consveverant peyssonare, et in possessione peyssonandi equos suos in dicto nemore, ab antiquo tempore erant et fuerant pretio predicto : voluit et eisdem hominibus concessit, ut ipsi habitatores et habitaturi dicti loci Brastoleni possint, debeaot et eis licitum sit equos suos peyssonare in dicto nemore, pretio predicto.

Quodque et alia in dicto instrumenta superius narrato declarata, attendere, et nunquam contradicere, facere, vel venire promisit et juravit ; volens suum super bis prestitum juramentum observare, et dictos homines suos in suis bonis juribus conservare, et in sua possessione predicta usu, et consvetudine, cum etiam id de jure lacère sit astriclus confirmare, pro se suisque heredibus et successoribus, quibuscunque ad petitionem, instantiam et requisitionem dictorum procuratorura, et

mei notarii publici subscripti nominibus suis, et omnium aliorum hominum et incolarum et habitantium ac habitativorum dicti loci Brastoleni, et mandamenti ejusdem, et suorura heredum et successorum, solemniter stipulantium et recipientium, quod predictam possessionem usum et consvetudinem eisden huminibus tenore presentium confirmavit et confirmât, concessionemque predictam, seu confirmationem olim per ipsum dominum dictis hominibus de et supra dicto peyssonagio faclam et concessam, et omoia universa et singula in instrumento concessionis seu confirmationis predicte superius designato contenta, scripta et declarata tenore instrumenti,ad plénum sibi lecto, et materia litigii explanata ratificavit, laudavit, et approbavit ; ratificat, laudat, emologat penitus et approbatde nihilominus et abundanti si opus fuerit, voluit, dédit et concessit, vult donat et concedit ipsis hominibus, quod ipsi homines incole et habitatores, et in posterum habitaturi in dicto loco Brastoleni, et mandamento ejusdem, pcrpetuo, annis singulis, equos suos magnos, et alios vocatos rosslin, possint, debeant, et eis licitum sit peyssonare in dicto nemore Weyga ; et in pei&sone ejusdem nemoris ponere, tcnere, et custoflire, anno quolibet quo herbe fuerint in eodem, pretio superius declarato, et per dictos homines pro dicto peyssonagio pretio solvendo eonsveto, videlicet quemlibet equum magnum pro sex denariis monete censalis, et quemlibet equum parvum vocatum rosslin pro tribus denariis ejusdem monete; sinealico alio tributo inde pro dicto peyssonagio solvendo. Et quod in dicto nemore dictos equos suos custodire et tenere seu custodiri et teneri facere possint, et eis liceat quamdiu ipsis hominibus placuerit, et in dicto nemore dicti equi invenerint seu rept rire herbas potuerint ad comedendum. Mandanset precipiens prefalus dominus Crouy Chanelis, presentium testimonio, omni castellano ( jusque locumtenenti et ceteris justiciariis dicti loci Brastoleni, qui nunc sunt, et pro tempore fuerint, quatenus premissa omnia fuleliter observent, et dictos homines habitatores ac etiam liabitaturos in dicto locO} in dicta communi peyssone usu, et

consvetudine custodiant et manuteneant, nihil in eorum prejudicium seu premissis contrarium facere attentando, quod si fartasse factum seu attentatum extiterit, id ad stutum pristinum et debitum reducant indilate : nulle alio mandato ab eo super hoc ulterius expectaudo. Promittens nunc et juraus dictus dominus Crouy Chanelis, pro se et suis heredibus et successoribus quibuscunque dictis procuratoribus et mihi notario ut supra stipulantibus, per juramentum suum ab eoilem super sancta Dei Evangelia corporaliter prestitum, delatum, et sub hypotheca et obligatione generali, spcciali et expressa omnium et singulorum bonorum suorum, mobilium et immobilium, presentium et t'uturorum, quecunque sint, et quoeunque nomiue censeanlur, seu reperiri potuerint, nunc in futurum et predictas concessionem, confirmationem, ratificationem, laudationem el approbationern, ac omnia et singula supra et infra scripta,omni tempore , ratas, gratas, tirmas, rata grata et lirma et valida tenerehabere,attcndere et observare perpetuo ac incoruptibiliter custodire, et se contra premissa, vel aliqua premissorum, per se vel per alium facere velle verbo, in judicio vel extra, de cetero modo aliquo non venire, neque contra facere, dicere vel venire volenti in aliquo consentire, tacite vel expresse, publiée vel occulte. Renuncians igitur dictus dominus Crouy Chaneli, pro se et suis in hoc facto, et de eo et toto eo quod ex inde et, proinde sequitur et fiel, ex certa scientia, et per juramentum omni actioni et exceptioni dictarum confirmationis, concessionis, ratificationis, laudationis et approbationis modo predicto légitime non factarum, et omnium alioruin premissorum non ita actorum, doli mali, melu, et in factum actioni conditioni, sine causa, vel ex injusta causa ob causam, juri per quod deceptis in contractibus subvenitur omni appellationis remedio, et omnibus causisingratitudinis.in jui*e insertis et insert ndis beneficio restitutions in integrum, etquacumque causa omni deceptioni,lesioni,circumvcntioni fraudi gravaminiet errori.omniquejuramenti relaxationi,et|omni exceptioni quod magis minus vel aliter scriptum fuerit in presenti publico instrumentoquaro

actum dictum et convenlum in presenti contracta et plus vaine quod agilur, quam quod simulatc coucipitur; petilioni et oblatioui libelli, litis contestation'!, et copie présenti* public.i instrument, omnique juri canonico et civili, oniuibusquc gratis et privilegiis, rationiLus exceptionibus et oppo.Mlionibus juris et facti quibus advcrsus premissa, vol aliquod facere, dicere vel veniro posset aut in aliquo se tuheri. Specialiter juri dicenti gêneraient reuunciationem non valere, nisi precesserit speeialis, et de premissis omnibus et singulis jussit, voluit et precepit jam dictus dominus Cropj Chanelis per me notariura subscriplum Ueri ad comoilutn et utilitatem incolarum predictorunt publieum instiuiu.'ntum, quod a sapientibus et peritis injure dietari voluit .si opus fuerit facti tamen subslantia in aliquo non mutata,addendo etiam clausulas opportuuas. Quibus sic gestis prelali Paulus Slephani, Jobanes llilhauseni, Eleulherius Ruperti et GeraldusÀIbe/ti,nominibus suis et ut procuratores et procuratôrio nomine alioruut boiuinum incolarum et habitantiuin dîcti loci Brqstoleyj scienter et sponte, utamor et devotio quas idem dominus ergadicios bon îi nés incolas et nabitatorestotis lemporibus vite sue ostendit se bai)ere fervore ampliori vigeat et concrescal, et ut ipsos prosequatur gratiis et favoribus opportunis, de ipsorum incolarum et babitantium volontate unanimi pariter eteonsensu dederunt, donaveruntet concesserunt, dant, douant pariter et concedunt, dictis ipsis bominibus habitautibuset in postorum babitaturis in dicto loco Brastoleni prefato domino Crouy Chanelis domino suo presenti, nomine suo et suorum beredum et successorum snleinnitcr stipulanti et recipienti videlicet, pro quolibet equo magno, quem dictos bomines in dicto nemorc de Wejfga peyssonare eontigeiit, ut supra ultra pretium seu peyssonagium superius deelaratum et per eos solvere consvttum, ipsum pretium scu peyssonagium augmentando, videlicet sex denarios mouete censualis predicte, et pro quolibet parvo equo rosslio, quem ibidem etiam peyssonare coutigerit 1res denarios monetc consimilis, et sic crunt duodecim denarii, quod abinde in antea, dabunt et solvcut

dareque et solvere debebunt dicti homines, pro quolibet equo magno, et sex denarii, pro quolibet parvo equo dicto rosslin, quos in dicto nemorc deinceps peyssonabunt homines ante dicti. Quod pretium promiserunt dicti procuratoros, suis et quibus supra nominibus per juramenla sua et sub obligatione omnium bonorum suorum quorumeunque presentium et futuîorum solvere et reddere, dicto domino, vel suis, annis singulis, quibus tamen herbe erunt in dicto nemore, et dictos equos suos peyssonare contigerit in eodem. Cum et sub omnibus et singulis renunciationibus juris etfacti ad hec necessariis pariter et cautelis. Acta fuerunt hec apud Brasiolenum super venerandum simulachrum régis Andrée Proavi dicti domini Crouy Chanelis, in presenlia et testimonio nobilium Jobannis Patzburgii et Pétri Valdeni domicellorum, et Martini Hellandi, et Johannis Dirki, per me subscriplum notarium vocatorum testium adpremissa: et ego Antbonius Aynaidi dictus de Gallia, suprema regiaque aurtoritatc noturius publicus premissis omnibus, una cum dictis testibus interfui, et hoc presens Instrumentum recepi, manu mea propria scripsi, sigillumque domini Crouy Chanelis tradidi fideliter requisitus.