CHAPITRE IX
LES LOMBARDS A PARIS
1296. Livre de Comptes. (Extraits.) /owrna/ du Trésor du Louvre. — Éd. M. J.Havet.
1298-13©!. Livre de Comptes. Journal du Trésor (Extraits du). B.N. (Inédit.)
1330. Livre de Comptes. (Extraits.) — Éd. M. Moranvillé.
Comptes du Louvre de 1296.
{Êc. des Ch., 1884. J. Havet, éd.)
§ 39. Renier de la Bêle <'>, garde de la ville de Laon : 3,697 1. 8 s. 3 d.
§ 74. De monetagio monete facte Parisius per Betinum Caucinel : 2,057 1. 4 s. 4 d.
Et per Renerum Flammingi : 17,836 1. 15 s.
Et per Guillelmum Flammingi : 2,500 l.
Et per Petrum de Medunta et Faschium, Lombardum de monetagio auri^^> : 22,066 L 5 s.
§75. De monetagio monete facte... apud Summidrium per Sornardum Caucinel : 2,568 1. 12 s. 6 d.
§ 89. De denariis captis a Bichio et Mouscheto per eundem ballivum [Rothomagensem], ad opus navigii : 2,750 1. t.
(i) Voir Liste des Lombards à Paris (1299). Renier de la Bêle est déclaré gentil homme et ne paie plus de taille.
(2) Renier et Guillaume le Flament, monnaiers très connus. Faschius est le syre Face de la liste des Lombards à Paris.
fil
LES LOMBARDS A PARIS
§ III. De emenda seu finatione Donati de Vellut de Florentia : éoo 1.
§ 112. De forefactura Oliveri de Vintemille, per Guillelmum Pétri Becucii : 20 i.
ExpENSA Parisiensium
Ad hereditatem.
§ 156. Lanfrancus Tartarus, de Janua, pro toto : 100 1.
Alia Expensa.
§ 1 66. Magistri monetarum duo, Betinus Caucinelli et Johannes('> Decimarii pro tercio : 133I. 6 s. 8d.
§ 167. Renaudus de Aula, clericus monetarum 3 s. per diem (137 jours) : 20 1- 11 s.
§ 216. Dominus Johannes de Chintrellis, ballivius Masticonensis, pro denariis redditis régi pro rotellis Judeorum per très annos et alias redditis per compotum Bichii : 44 1. 5 s. 6 d.
Comptes du Trésor du Louvre de la Toussaint
19 août. § 323. De Dulchio Manier ^'>, de Societate Bardorum de Florencia 500 1. Tur. Valent : 400 1.
2) août. § 324. De Bindo Escarche, de Societate Cerdorum<î> alborum de Florencia 500 1. Tur. : 400 1.
§ 325. De Ouberto Jonte, de Societate Cerdorum Nigrorum de Florencia 500 1. Turn. : 400 1.
(i) Jean Dismier.
(2) Duché le lombart et ses compaignons. 10 1. en la Cité. (Géraud, p. 3.)
(3) Le mot Cerdorum est un mot mal écrit par le scribe, il faut Circlorum les Cerchi.
LIVRES DE COMPTES
§ 326. De Lappo Piti, de Societate Mozorum de Florencia 500 1. Tur. : 400 1.
§ 328. De Alpicio Dyan, de Societate Scotorum, de Pla- • cencia, per dictum Vidaume^'^ 2,000 I. Tur..: 1,600 1.
§ 329. De Renero de Passu de Florencia, per dictum Vidaume 600 1. Tur. : 480 1.
§330. De Girardo Capon ^^), Guidone Cavassole^^)^ Lance- X loto d'Angoyssole^^) et Johanne de Vantiduno, pro se et aliis campsoribus de Placencia 3,500 1. Tur. : 2,800 1.
§ 331. De dicto Bonne Gayne ^>) Lombarde 500 1. Tur. : 400 1.
§ 332. De Societate Petrucie^^^ 1,000 1. Tur. : 800 1.
§ 333. De Societate Clarencium de Pistorio^^) 2^000 1. Tur.: 1,600 1.
§ 334. De Lappo Piti de Societate Scale <'^ 800 1. Tur. : 640 I.
Dernier jour d'août. § 335. De Societate Spine de Florencia, per Renuchium Hugonem^*^) 2,000 1. Tur. : 1,600 1.
§ 337. De villis Attrebati et Corbeye per Galterum Loth^'^>et Thomam Rusiici procuratores Bichii et Mouscheti 9,5471. 10 s. Tur. (Partes apud magistros per cedulam.) Val. 7,638 1.
(i) Société des Scoti, de Plaisance. Vidaume. Ce nom revient souvent dans ces comptes. V. plus loin, mercredi, 19 novembre.
(2) Girard Chapon. Voir Liste des Lombards à Paris (129S).
(3) Voir Géraud, p. 3.
(4) Lancelot TAngoisseux. (Géraud, p. 3.)
(5) Compagnie des Gaagne bien. (Géraud, p. 2.) .
(6) Petruche le lombart et ses compaingnons, 16 s. paroisse S^ Merri. (Géraud, p. i.)
(7) Voir Géraud, p. 2. Compagnie des Chiarenti, de Pistoïa.
(8) Voir Géraud, p. 2. Compagnie des Scali, de Florence.
(9) Hugue Renuche, cité dans le compte suivant.
(10) Gautier Lot, 4 I. — Binde Lot, son frère, en la viez rue du Temple, 36 s. paroisse St Jehan en Grève. — Ce Galterius Lot est le Gualtieri Angeloui du compte de Ciappelletto (Gioni. Storico, document II, p. 347) cité à la suite du chapitre sur « Boccace ».
LES LOMBARDS. TOMr I.
LIVRES DE COMPTES
§ 339. De Robcrto ex Baldo Crispini fratribus de Atrebato('> (7,300 liv. 6 octobre et 16 octobre : 863 1., et 21 octobre : 1,830 1.) Total : 9,993 1.
§349. De ballivia Ambianensi, per Galtherum Loth et Thomam Rustici, procuratores Bichii et Mouscheti, 17,315 1. 10 s. 6d. Tur. (partes apud magistros per Cedulam) (25 septembre). Val. 13,852 1. 8 s. 5 d., et (26 octobre), per magistrum Herricum de Gauchi, 149 1. Total : 14,000 1. 28 d. 5 s.
Fin des extraits du compte de i2c/6 (éd. par M. J. Havet.)
Extraits du Livre de comptes de 1298 à 1301.
(Mss. 9783 de la Bib. Nat. fonds latin {inédit.)
Mercredi ic^ mars. Lanfrancus Tartarus de Janua^-^ pro fine cujusdam compoti sui, de expensis flictis in galeis usque ad primam diem Jan. XCVP 199 1. t. cont. per Benedictum, filium suum, sup. R. Val. 159 1. 4s. p.
Jeudi 20 mars. Demonetagio Sumidrii ('>, pro Sornaco Caiicinel, monetario ibi, 1,000 1. t. quos ei debebat Johannes de Molendinis, monetarius Matisconensis, per predictum Henricum [de Horret] pro eodem Johanne.
Dimanche 2} mars. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu('^>, nepotem suum, 9,180 1. 20 s. t. cont. sup. R. Val. 7,344 1. 16 s. p.
(i)Les frères Crispini, d'Arras, banquiers du roi Philippe le Bel pendant les guerres en Flandre.
(2) Havet, no 156.
(3) Sumidrium ou Summidriuni. — Sommières. Sornac ou Sornard Cassinel, frère de Betin. C'est le Bernard de duessenet de Géraud, p. 4.
(4) Jean du Porche, neveu de Betin — {ils de sa sœur mariée à N. de Porticu^ en français, du Porche.
— Cepimus super J. de Sancto Justo, pro denariis per Betinum Caucinelli solutis Johanni Marcelli^'^ civi parisiensi, pro l/' residuo cedule de 1,455 ^- P- ^5) 1- 4 ^^- P- Val. 819 1. t. quos reddidimus régi de monetagio parisius pro eodem Betino.
Jeudi 2-] mars. De monetagio Paris, pro Betino, per Guillelmum(-), filium suum, 2,000 1. t. cont. sup. R.
■ — Balmontinus Lancar, de Janua^^)^ pj-o to. O. S. XCV^, XCVP et XCVIP ad hereditatem equaliter 100 1. t. cont. per Paponem Malome de ib. sup. R. Val. 120 1. p.
Vendredi 28 mars. De monetagio Parisius per Betinum pro Betino 1,000 1. t. cont. sup. R.
Samedi 2^ mars. De monetagio Parisius, pro Betino per Guy-" donem de Porticu^+^, nepotem suum, 5,000 1. t. cont. sup. R. Val. 4,000 1. p.
Lundi )i mars. De monetagio Parisius pro Betino per Guydonem de Porticu 4,000 1. t. cont. sup. R. Val. 3,200 1. p.
Samedi 12 avril. De Legatis in distinctis terre sancte de parte régis pro Jacobo Normanni, archidiacono Narbonensi, et Grimerio de Placentia, Canonico parisiensi <>>, collectoribus eorumdem legatorum una cum magistris Petro de Bella Pertica ^^^ et Johanne Clersens, 1,000 1. t. cont. per Bonvilayn lombardum et Ranucium et Galganum (7) (equaliter de quibus habent très cedulas) sup. R.
— De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Por- v^ ticu, 6,900 1. t. cont, sup. R. Val. 5,520). p.
Lundi 14 avril. De monetagio Parisius, pro Betino, per
(i) Jean Marcel, mercier, grand-oncle du prévôt Etienne.
(2) Guillaume Cassinel, fils du premier lit de Betin.
(3) Belmontinus Larcari, de Gènes, tils du banquier de S^ Louis.
(4) Guy du Porche, frère de Jean, neveu de Betin.
(>) Grimerius, de Plaisance, chanoine. V. testament de Gandoufle.
(6) Pierre de Belle Perche, doyen de Paris, puis évèque d'Auxerre, mort après 13 12.
(7) Bonvillayn,Renuche, Galganus — ce dernier, le Galgayu de AI. de Saulcy — tous lombards cités dans ce travail. V. p. 134, ctpassim.
LES LOMBARDS A PARIS
LIVRES DE COMPTES
Vannum^'\ nepotem suum, 13,000 1. t. cent. sup. R. Val. 10,400 1. p.
Mardi ij avril. Cepimus sup. R., pro una cupa auri per Betinum soliita et data diu et cardinali Albanensi de Lugduno ^03 1. 18 s. t. per G. de Hangest, thesaurarium. Et reddidif'mus Régi de monetagio parisius pro eodem Betino. ^ Samedi i^ avril. De monetagio Parisius, pro Betino, per Vannum de Porticu, nepotem suum, 4,000 1. t. cont. sup. R. / Lundi 21 avril. De monetagio Parisius, pro Betino, per Vannum, de Porticu, nepotem suum. 4,000 1. t. cont. sup. R. Exp. Guyotus de Pian, defunctus pro denariis sibi debitis per . compotum Bichii et Mouscheti O. S. XCV° a tergo 140 1. 1. cont. , per Guillermum filium suum, militem, sup. R. Val. 112 1. p. — Marcus Bolani, civis Venetiarum super redditum ducis Lothoring. cand:elose] XCVP pretextu cujusdam robarie eidem cum in terra dicti ducis tacte super quo idem dux fuit per custodes nundinarumCampaniecondempnatus de summa de4iol.t. que restabat ad solvendum 300 1. t. cont. per Percevallum procuratorem suum sup. R. in dicto redditu, residuas iio l. t. debens habere super redditum can^^delose] XCVIP.
Mardi 22 avril. Marcus Bolani, civis Veneciarum, pro toto residuo dcbito sui super redditum ducis Lothoring. ^^> de summa de 410 1. t. no 1. t. cont. per Percevallum procuratorem suum sup. R. ib. cand[eloseJ XCVIP Val. 88 1. p.
Mercredi 2? avril. De monetagio Parisius pro Betino 3,000 1. cont. per Johannem Lucie, sup. R. Val. 2,400 1. p.
Vendredi 2; avril. Magister Stephanus de Autissiodoro pictor^3>missus ad urbem Romam pro quibusdam negociis régis 100 1. p. cont. per se sup. R.
(r Vanne, autre neveu de Betin, fils de la sœur de Betin, qui porte à trois le nombre de ces parents : Jean, Guy et Vanne du Porche; nous trouverons, plus loin, un quatrième neveu, Pagan, ou Paycn {Pagaueto) du Porche. V. Jeudi 6 novembre.
(2) Ferri III, duc de Lorraine. (1231 f 1303.)
(3) Maître Etienne d'Auxerre. Nom d'un des plus anciens peintres français. Q.u'allait-il faire à Rome ?
Mardi 29 avril. De monetagio Parisius per Betinum 5,000 l. cont. sup. R. Val. 4,000 1. p.
Mercredi 30 avril. De monetagio Parisius, pro Betino per ^ Johannem de Porticu, 4,000 1. t. cont. sup.R. Val. 2,400 1. p.
Cepimus sup R. in redditu domine Blanche, amite régis, pro termino cand[elosel XCV^ 1,000 1. t. tradit. ei per Betinum Caucinel. Et reddidimus régi de monetagio parisius pro eodem Betino.
Lundi ; mai. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johan- ^ nom de Porticu, 6,600 1. t. cont. sup. R. Val. 5,320 1. p.
— Robertus et Baldus Crispini de Attrebato, fratres, pro mutuo et reddito 1,600 1. p. contentus tradit. Petro de Montigni seniori pro operibus novi mercati per G. de Hangest, thesaurarium
sup. R.
Mercredi 7 mai. Muschetus'^0, miles, ex certa cedula 51,480!. t. cont. per Baldum et Guydonem Falconerii lombardos sup.
R. Val. 41,1841. p. ' .. .
— Cepimus sup. R. pro denariis Baldo et Guydoni predictis pro dicto Muscheto traditis per Lothorium Bone Juncte pro societate Scale<^>de Florencia, 4,520 1. t., et pro mutuo reddito Lappo Peti, de Societate Scale de Florencia pro se et dicta societate, 480 1. t. per htteras régis de 800 1. t. Residuum habuerum alibi ut dicunt. Summa 4,000 1. t. quos reddidmius Régi de debitis abbatis Cluniacensis per dictum Lothorium pro societate de Scala Florencie predicta.
Jeudi 8 mai. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu, 6,000 1. t. cont. sup. R. Val. 4,800 1. p.
Mercredi 14 mai. Benedictus Zacharie, miles, admlraldus navigii, pro servicio suo 4,000 1. t. cont. (ultima die aprilis) sup. R. • ^^
Fendredi 16 mai. De monetagio Parisius pro Betino per Vannum de Porticu, 16,600 1. t. cont. sup. R. Val. 13,280 1. p.
I) Le célèbre Musciato Franzesi.
(2) Compagnie des Scali.
**• ^'tf'i
LES LOMBARDS A PARIS
LIVRES DE COMPTES
^ Dimanche 18 mai. De monetagio Parisius, pro Betiiio, per Vannum 7,000 I. cent. sup. R. Val. 5,600 1. p.
Mardi 20 mai. Muschetus Guydi , miles, ex certa ceduia 23,333 1. 6 S. 8 d. t. per Guydonem Falconerii^'^ cum alio sup. R. Val. 18,666 1. 13 S. 4 d. p.
Jeudi 22 mai. De monetagio Parisius pro Betino, per Johanv'nem de Porticu 8,075 1- t- cent. sup. R.
Lundi 2 juin (veille de la Trinité). De monetagio parisius pro Betino per Johannem de Porticu 15,000 1. t. cont. sup. R. Val. 12,000 1. p.
Mercredi 4 juin. Joliannes Lasnyer, valletus scutifcrie pro expensis in via Rome, 16 1. p. cont. per se. sup. R.
— Dominicus Barba, lombardus, pro laborc et salarie in negociis Régis, 20 1. t. cont. per se sup. R.
Samedi 7 juin. Johanni de Dois pro denariis sibi redditis quos Rex habuerat de bonis suis per compotum Bichii ad O. S. XCV° 76 1. 7 s. 6 d. t.
Dimanche 8 juin. De monetagio Parisius pro Betino, per Vannum 8,000 1. t. Val. 6,400 1. p.
Mercredi 11 juin. De monetagio Parisius pro Betino, per Guydonem de Porticu, valletum suum, 7,000 1. t. cont. sup. R. Val. 5,600 1. p.
— Albicius Symonis et Baldus ûm<'\ socii Muscheti, militis, pro denariis per eos traditis de mandate Régis, domino Hugoni de Burgundia, 6,000 l. t. cont. per eum Baldum et Guydonem Falconerii sup. R.
Quinquenellus^^^ et Guydo Falconerii, pro denariis solutis pro ipsis Petro Warroquier, campsori parisiens! 100 1. t. cont.
(i) Guy Fauconnier (V. Boccace). Les Falconieri étaient des parents de Betin, amenés par lui d'Italie.
(2) Albizzi Synion et Baldus Fini, agents, ce dernier parent même, de Mouche. Leurs non]j sont souvent cités.
(3) Quinquenelle , V. Liste dK:s Lombards à Paris.
et abbati sancti Jacobi de Provino 20 1. t. cont. totum per Jacobum Lucie. Super eos in compoto suo.
Vendredi i^ juin. Cepimus super Quinquenellum et Guydonem Falconerii et socios suos in compoto suo pro denariis, per Petrum Lombardum, receptorem Bituricensem, traditis Lotherio de Bon et Grardino Albertini, lombardis sociis, nepoti Mouscheti, militis, in duabus partibus 1,100 1. t. et sup. R. pro denariis per partem traditis Landuchio Lombardo, pro vadiis castellanorum comitatus Burgundie 500 1. 1. et reddidimus totum eidem receptori in compoto suo.
Dimanche i) juin. De monetagio Parisius, pro Betino, per Guydonem de Porticu, nepotem suum, 4,000 1. t. cont. sup.
R. Val. 3,200 1. p.
Magistri monetarum, Betinus Caucinel et Johannes Dimer<'>, pro tercio Asc[ensionis| equaliter 133 1. 6 s. 8 d. p. cont. Renaudus de Aula(^>, clericus monetarum, pro residuo vadiorum Asc[ens.J 20 l. 14 d. p. cont. Totum per Guydonem de Porticu, nepotem Betini sup. R.
Mardi ly juin. Adenotus de Brueria, missus ad curiam Rome ad comitem Sancti Pauli et ducem Burgundie 8 1. p. cont. per se sup. R.
Jeudi 15? juin. ...Et reddidimus Guydoni Falconerii, Quinquenello et sociis eorum in compoto suo. Et pro denariis traditis per gentes Muscheti militis fratri Guillelmo de S. Eulcio [ou Eulercio] in curia Rome, 50 1. t. et reddidimus eisdem sociis.
Samedi 21 juin. ... De debito Societatis Ricardorum ^-5) quod debebant Muscheto militi, per abbatem et conventum de Ceri-y siaco Bajocensi dioces. 1,000 1. t. debent adhuc 1,500 1. t.
(1) Jean Dimier demeurai* rue du Four en 1292. Cité très souvent dans les comptes, était maître des monnaies.
(2) Renaud de la Halle, clerc des monnaies (de Saulcy. V. Havet,
no 167).
(3) Compagnie des Richarz, de Lacques.
LES LOMBARDS A PARIS
J Samedi 28 juin. De monetagio Parisius pro Betino, 3,200 1. t. cont. per Jacobum Lucie, sup. R.
— De legatis terre Sancte in distinctis de parte Régis (Sicilie sibi concessa a papa pro mutuo sibi facto a rege Francie) pro dominis Jacobo Nornianni archidiacono Narbonensi et Grimerio de Placentia canonico parisiensi, una cum domino Petro de Bella Pertica, canonico Autissiodorensi, et magistro Johanne Clersens, per Galganum Bocho di bue, de societate Mozorum^') de Florencia 1,666 1. 13 s. 4 d. t. cont. sup. R. Val. 1,333 ^^ 6 s. 8 d. p.
Jeudi ) juillet. De monetagio Parisius pro Betino, per Guydojnem de Porticu, 10,000 1. t. cont. sup. R. Val. 8,000 1. p.
Vendredi 4 juillet. Johannes Picardi, missus ad curiam Rome, 6 1. t. coni. per se super R. Val. 4 1. 6 s. p.
Lundi 7 juillet. De IP duplici décima ordinis Cisterciensis in toto regno Francie de tertio sancti Johannis per Egidium de Suco de societate Caponum 6,000 1. t. cont. sup. R. \:\\. 4,800 l.p.
Mardi 8 juillet. De IP duplici décima templariorum in regno Francie per Matheum Brachefort ^^^ lombardum de Societate Guydonis Cavassole^>^ 5,000 1. t. cont. sup. R.
Mardi 8 juillet. De Johanne de Lileriis, clerico compotorum pro quodam panno quem ipse et dominus Symon de Ballol emerunt a societate Caponum 10 1. t. cont. per se, sup. R.
Cepimus sup. R. pro domino Symone de Meleduni pro denariis sibi traditis per Galtcrium le Calquer et Bertholomeum Panuche, monetarios apud Brug. pro custodia ville Brug. 29,791 1. t., etc.
Mercredi 5? juillet. Cepimus super Guydonem Falconerii et duinquenellum in compoto suo 3,100 1. t. Et Reddidimus Régi de terra dotalicii Campanie pro eisdem Guydoni et Quinquenello per eum Guydonem.
(i) Bocca di bue (bouche de bœuf), de la Compagnie des Mozzi, de Florence.
(2) Braciforti, lombard déjà cité.
(3) Guy Cavassolc (Havet, no 330).
LIVRES DE COMPTES
Jeudi 10 juillet. De mutuo facto Régi Sicilie duodecima die aprilis, 1,666 1. 13 s. 4 d. t. cont. per Bonum Villanum de Societate Clarentum de Pistoria^'^ videlicet de parte legatorum in distincte eidem Régi a sede apostolica concessa. Et per Ranucium de Societate Spinorum^'^ de Florencia 1,666 1. 13 s. 4 d. t. cont. totum sup. Reg. Val. Totum 2,666 1. 13 s. 4 d. p. •in compoto Asc. 98''.
Dimanche ij juillet. De monetagio Parisius pro Betino, per Johannem de Porticu 7,200 l.t. cont. sup. R. Val. 5,760 1. p.
Mercredi 16 juillet. Cepimus super magistrum Petrum de Condeto in compoto suo pro 6 modiis avene amigdal. et speciebus captis a Baudo lombardo 47 1. 15 s. i d. p. val. 59 1. 13 s. 10 d. t. et sup. R. pro fratre Guillelmo de Sancto Eulcio pro denariis sibi traditis in curia Romas per gentes Mouscheti Militis, 100 1. t. Et Reddidimus totum Guydoni Falconerii et duinquenello in compoto suo parisius per eum Guydonem.
Cepimus sup. Petrum Genciani in compoto suo pro denariis solutis per Betinum Caucinel pro 9 equis emptis apud Andeg. pro comité Sancti Pauli 300 1. t. Et reddidimus Régi de monetagio parisius per eum betinum.
Jeudi I'] juillet. De monetagio Parisius pro Betino 2,700 1. t. per Jacobum Lucie sup. R. Val. 2,160 1. p.
Samedi i^ juillet. Benedictus Zacharie, miles, pro termino Asc. ad. hereditatem 66 1. 13 s. 4 d. t. cont. per Rogerum Bodelli morantem parisius sup. R. Val. 53 1. 6 s. 8 d. p.
Jeudi 24 juillet. Dominus Haricurie pro tertio Ascensionis in terra Carnotensi, 200 1. t. cont. per Johannem Gaufridi de Societate Amanatoruni de Pistoria, sup. R. ib.
Vendredi 2j juillet. De monetagio Parisius pro Betino, per Johannem de Porticu, 10,125 l.t. cont. sup. R.
Samedi 26 juillet. De monetagio Parisius pro Betino 2,000 1. 1. cont. per Jacobum Lucie sup. R.
(i) Bonvillayn, cité déjà, de la Compagnie des Clarentini, de Pistoïe. (2) Compagnie des Spini, de Florence.
LES LOMBARDS A PARIS
Baldus Lombardus, de societate Muscheti militis, pro recompensatione crementi precii florinorum traditorum nunciis Régis in curia Rome 2,000 1. 1. cent, per se sup. R.
Mercredi )o juillet. Benedictus Zacharie, miles, sup. hoc quod Rex débet ei 2^000 1. t. cont. per Jacobum Lucie sup. R.
Vendredi i^' août. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porricu 5,000 1. t. cont. sup. R. Val. 4,000 l. p.
Samedi 5? août. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu, nepotem suum, 15,000 1. t. cont. sup. Ro
Samedi 16 août. De monetagio Parisius, pro Betino, per Guydonem de Porticu, nepotem suum pro 3,500 regalibus auri 5,031 l. 5 s. t. cont. sup. R. Val. 4^025 l. p.
Samedi 2) août. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu, nepotem suum, 18,000 1. 5 s. t. cont. sup. R. Val. 14,400 l. 4 s. p.
Cepimus super Regem pro denariis traditis per Betinum Caucinel comiti Burgundie super debitum quem Rex de betei de termino nativitatis Sancti Johannis XCVIIP : 1,000 l. t. Et super magistrum Radulphum de Peredo pro se tradit. Stephano Haudri per eum Betinum 472 l. 2 s. 4 d. p. Val. 590 l. 2 s. 10 d. t. Et reddidimus totum Régi de monetagio parisius pro predicto Betino per predictum Johannem nepotem suum.
Samedi jo août. Frater Guillelmus de Sancto Eulcio pro fine compoti sui de via Rome 62 1. 13 s. i d. p. cont. per Johannem de Pontisara valletum suum, sup. R. cum alio.
Luiidi i^' septembre. De monetagio parisius pro Betino 5,000!. t. cont. quos habuit dominus Johannes de Cabilone inferius. sup. R.
— Dominus Johannes de Cabilone, quondam comes Autiss., pro debito quod Rex debebat ei 5,000 l. t. cont. per magistrum Guillelmum de Marrigni tradit. ei per Betinum. sup. R.
Jeudi 4 septembre. De debito quod dominus Bernardus Capellus, episcopus Autissiodorensis, debebat Muscheto militi 10 1. 1. cont. per Guydonem Falconerii sup. R.
LIVRES DE COMPTES
Cepimus super Guydonem Falconerii in compoto suo 80 1. 1. .... et reddidimus régi de debito quem Nicolaus Dermenonville debebat Muscheto mihti per eum Guydonem.
Dimanche 7 septembre, veille de la Nativ. de la Vierge. De monetagio Parisius pro Betino per Guydonem de Porticu, nepotem suum, 9,000 1. t. cont. sup. R. Val. 7,200 l. p.
Mercredi 10 septembre. De monetagio Sumidrii, per Sornacum Caucinel, monetarium, ibi, 20,031 1. 5 s. t. cont. sup. R. Val. 16,025 1- P-
— Cepimus super regem pro denariis per Sornacum Caucinel, monetarium apud Sumidrium, traditis receptoribus Belliquadri procuratoribus Muscheti, militis, pro exercitu Vasconie 21,000 1. 1.
Samedi i j septembre. Magister Odo Alemanus Mistral Viennie, clericus régis, pro expensis suis f^iciendis, eundo ad regem Alemannie 400 1. t. cont. per Johannem de Viri, valletum suum sup. R.
Mercredi ly septembre. De monetagio Parisius pro Betino per Guydonem de Porticu 6,000 l. t. sup. R. Val. 4,800 1. p.
Dinuviche 21 septembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per fratrem Johannem de Joiaco 1,000 1. t. cont. sup. R. Val. 800 l. p.
Mercredi 24 septembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu, 6,000 1. t. cont. sup. R. Val. 4,800 l. p.
Samedi 27 septembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu, 22,000 1. 1. cont. sup. R. Val. 17,600 1. p.
Vendredi ^ octobre. Benedictus Zacharie miles, admiraldus navigii, super hoc quod Rex débet ei, 2,000 1. t. cont. per se sup. R. Val. 1^600 l. p.
Samedi 4 octobre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 27,700 l. t. cont. sup. R. Wil., etc.
— Cepimus sup. R. pro 1,600 regalibus auri tradit[is] per Betinum magistro Martino de Medunta pro secretis negociis regine faciendis 1,840 l. p. Val. 2,300 1. t. quos reddidimus régi de monetagio parisius pro eo Betino per J. de Porticu.
LES LOMBARDS A PARIS
Dimanche i^ octobre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 9,273 1. 10 s. t. cont. sup. Reg. Val. 7,418 1. 6 s. p.
Exp. Bichius et Muschetus, milites ^'\ Je summa pecunie in quâ rex tenetur eisdem 6, 000 1. t. cont. tradit. Guydoni Falconerii tam per Betinum quani per Jacobum Lucie. Et per eum Guydonem Albicio Symonis nepoti et Baudo Fini de Fighin<^\ consanguineo predictorum militum. Sup. R. Val, 4,800 1. p.
Cepimus super. R. pro denariis traditis per Betinum, comiti Sancti Pauli 1,000 1. t. per cedulam Guill. de Hangest ihesaurarii. Et reddidimus régi de monetagio parisius pro eo Betino videlicet pro termino O. S. XCVIII° ad hereditatem ()GG 1. 13 s. 4 d. t. et super terminum candelose 333 1. 6 s. 8 d. t.
Dimanche 26 octobre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 18,000 1. t. cont. sup. R.Val. 13,400!. p.
Dimanche 2 novembre. De monetagio Parisius, per Johannem de Porticu, pro Betino 24,000 1. t. cont. sup. R. Val. 19,2001. p.
Lundi ] novembre. Symon et Robertus Eurout^^*, fratres, pro operibus cremati domù clarum magni pontis parisius 210 1. p. cont. per se ipsos sup. R.
Jeudi 6 novembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Paganetum*^^^ consanguineum suum 3,000 1. t. cont. sup. R. Val. 2,400 1. p.
Lundi 10 novembre. Petrus Boyleawe, nuntius m issus ad curiam Rome per eum Pisetum [clericum compotorum] 20 1. p. cont. per eum Robinum de i'arbroye sup. R.^'K
Mardi 11 novembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per
(i) Biche et Mouche.
(2) Baldus Fini. Le sceau de Biche porte Biccio de Figuino ou Figlino. Ceci prouve que Baldus Fini était encore un parent des Franzesi ; quant à Albizzi Symon, voir plus haut.
(3) Symon Evrout (Géraud, p. 14), près Saint-Germain l'Auxerrois , paie 6 Uv. Cf. la curieuse note placée à la fin de ces comptes.
(4) Pagan du Porche, cité ailleurs, neveu de Bétin. (3) Ce Pierre Boyleau est-il parent d'Etienne ?
LIVRES DE COMPTES
Guydonem de Porticu, nepotem suum lo^ooo 1. t. cont. sup. R. Val. 8,000 1. p.
Jeudi I] novembre. Benedictus Zacharie, miles, pro termino O. S. ad hereditatem 66 1. 13 s. 4 d. t. cont. per Habertum Bonardi de Janua, sup. R.
Samedi ij novembre. Magister Guillelmus de Nogareto^^^ et Symon de Marchesiis, miles, pro via Lingon. 40 1. t. cont. per Hugonem de Arboys^ clericum dicti Guillelmi. Sup. R.
Mercredi 15? novembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 6,600 1. t. cont. sup. R. Val. 5,280 1. p.
Belmontinus Lercar pro termino O. S. ad hereditatem 50 1. t. cont. per Egidium Chapon ^^^ tradit. dicto vidome sup. R.
Vendredi 21 novembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 15,000 1. t. cont. sup. R.
Cepimus sup. R. pro vadiis Betini Caucinel et Guillelmi Flamingi^^*, magistrorum monetarum pro termino O. S. equaliter 133 1. 6 s. 8 d. p. et pro vadiis Renaudi de Aula, clerici monetarum 3 s. per diem 20 1. 11 s. p.
... Muscheto militi pro via Rome 600 1. t.
Girardo Flasche, scutifero suo pro eodem 28 1. 7 s. 6 d. t.
Pro denariis traditis Benedicto Zacharie, militi, pro residuo de 1,000 1. p. 740 1. 15 s. 4 d. trad. in compoto suo.
Societati Bardorum ^-^^j de Florencia 600 1. t.
Societati alborum Circlorum^^^ de Florencia 600 1. t.
(i) Le fameux Guillaume de Nogaret. Pour Symon de Marchesiis, V. Ha- VET, no 228.
(2) De la Compagnie des Chapons, citée plus haut. Pour Vidome voir plus haut.
(3) V. DE S h\jLC\ -Monnaies.
(4) Compagnie des Bardi, de Florence.
(5) Le latin porte Circloriwi, Compagnie des Cerchi. Il y avait donc des Cerchi blancs et des Cerchi noirs.
Albarum partium Principes erant Cerchii, bis sese adjunxerant Adimarii, Abbatii, Tosinghiorum quidam, lum Bardorum, Rossorum, Frescobaldorum, Nerliorum, atque Manelliorum, omnes prœterea Mozii, Scalii, Gherardini, Cavalcantii, etc.
Donati, ex altéra parte, Nigrorum Principes erant, bis que accedebant ii, qui ex
LES LOMBARDS A PARIS
Societati Circlorum nigrorum de Florencia 600 l. t.
Societati Mozorum^'^ de Florencia 600 1. t.
Quatuor societatibus de Placentia 2,000 1. t.
Renerio de Passu se (sic pour de) Pazis^^> et aliis de societate Pazorum de Florencia 600 1. t. Girardo Chapon <3> et omnibus aliis campsoribus de Placentia 3,500 1. t. Symoni Mace de Societate de Milleur gaigne (-^> de Florencia 600 1. t. et Societati Clarencium de Pistorio 1,000 L t. pro ultima medietate, etc.
Mercredi 26 novembre. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu, nepotem suuni 4,000 1. t. cont. sup. R. Val. 3,200 1. p.
Jeudi 2j novembre. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu 10,000 1. t. cont. sup. R. Val. 8,000 1. p.
Vendredi 28 novembre. ... De monetagio Sumidrii pro Sornaco Caucinel, monetario ibi, 44,000 1. t....
Dimanche 7 décembre. De monetagio Parisius pro Betino, per Guydonem de Porticu, 2,000 1. t. cont. sup. R.
Mardi <) décembre. Landuchium Lombardum (>>... Cepimus super Quinquenelle, Guidonem Falconerii et socios suos in çompoto eorum pro denariis quos recepit Bartholomeus
modo narratis familiis ad Cerchios non concesserant, praeterea omnes Pazzii, Bisdomini,... Spinii, Buondelmontii, Brunelleschi.
Machiavel, Historia florentina, lib. IL Nicolas Cerchius mourut dans une rencontre avec Simon, fils de Donati Corsi, chef des Guelfes. Les Gibelins furent proscrits et c'est alors que la maison de Dante fut "^'^^- Ibid., lib. II.
(1) Compagnie des Mozzi.
(2) Compagnie des Pazzi.
Eminebat id temporis, tam divitiarum quam nobilitatis ratione, inter Florentinos Pazziorum familia, cujus Princeps Jacobus, nobilitatis fortunarumque questione, a populo Florentine torque equestri donatus fuerat (vers 1361),
-Machiavel, Hist. de Florence, lib. VIII.
Énumération des membres de la famille Pazzi. Après une conjuration contre les Medici, les chefs des Pazzi furent massacrés. Lib. VIII,
(3) V. plus haut.
(4) Compagnie citée à la suite du paragraphe sur les Gaaigne bien.
(5) Landuccio, lombard, cité plusieurs fois.
LIVRES DE COMPTES
Barignyer procurator corum a magistro Roberto de Asnieriis canonico Rothomagensi^^^ 830 1. t. et pro aliis denariis quos magister Michael de Lupara tradidit Nicholao Compayn moranti Carcassone, socio dictorum Quinquenelle et Guydonis 200 1. t. — Summa 1030 1. t. quos reddidimus régi de legatis in distinctis terre sancte pro parte Régis pro magistris Jacobo Normani archidiacono Narbonensi, Grimerio de Placencia canonico parisiens!, domino P. de Bella Pertica et magistro J. de Clersens, coUectoribus predictorum legatorum, totum per Guidonem Falconerii.
Cepimus super duinquenelle et Guidonem Falconerii predictos in compoto suo 4,476 1. 5 s. 5 d. t. et reddidimus eos Richo Symoni et aliis receptoribus Campanie in compoto suo per eum Guydonem Falconerii pro se et sociis suis.
Jeudi II décembre. De monetagio parisius, pro Betino, per J. de Porticu, nepotem suum, 8,000 1. t. cont. sup. R. Val. 6,400 1. p.
Jeudi 18 décembre. De monetagio parisius, pro Betino, per Guidonem de 'Porticu, nepotem suum 8,000 1. t. cont. sup. R. Val. 6,400 1. p.
Mardi 2} décembre. Egidius Fortis, mercator Januensis pro quodam lapide precioso, dicto balaiz, pro Rege, 300 1. t. cont. per se sup. R. Val. 240 1. p.
Mercredi 24 décembre. De debito quod abbas de Cerisiaco promisit reddcre régi pro Societate Ricardorum de Luque*'^ et quod eadem societas debebat Muscheto militi 93 1. 15 s. t. per Johannem de Furno, sup. R. Val. 75 1. p.
Dimanche 4 janvier. De monetagio Parisius, pro Betino, 2,000 1. t. cont. tradit. inferius Régi Majoric[arum] per eum Betinum sup. R. Val. 16,000 1. p.
(i) Robert d'Asnières, chanoine de Rouen. (2) Les Richarz de Lucques.
^.•^"Swg^gfcfe,.
LES LOMBARDS A PARIS
Mercredi 7 janvier, lendemain de l'Epiphanie. De monetagio Parisius, pro Betino, per J. de Porticu nepotem suum, 10,000 1. 1. cent. sup. R. Val. 8,000 l. p.
Cepimus sup. Quinquenelle et socios suos per BalJum Fini, lombardum, pro iinacione Judeorum senescalhe Carcass. amot. 15 1. t. pro expensis 836 1. quos reddidimus régi de tinancia Judeorum per eum Baldum et socios suos.
Dimanche 11 janvier. Cepimus super Jacob[umi Genciani et Dyon[isium] de Melod[unoJ in compoto eorum pro denariis traditis per Betinum Jacobo Genc[iani] 1,000 1. t. val. 800 1. p., etc.
Cepimus super R. pro denariis per dictum Betinum traditis Régi Majoricarum domino Jacobo pro parte debiti in quo Rex tenetur ei 1,706 1. 9 s. 6 d. quos reddidimus Régi de predicto monetagio parisius pro eo Betino per gentes e régis majoricarum.
Vendredi 16 janvier. De monetagio Parisius, pro Betino per J. de Porticu, nepotem suum, 9,000 1. t. cont. sup. R. Val. 7,200 1. p.
Samedi ij janvier. Béguine, Parisius pro quibusdam domibus quas emerunt ut dicitur solvendis. De gra[cia] XXXVI 1. p. cont. per Emelinam de Bello Loco^'\ magistram earum sup. R.
Samedi 24 janvier. Anguerranus de Marigny^'^ panetarius Régine, pro uno equo quem vendidit scutiferi régis éo 1. p. cont. per Guiotum de Joy, sup. eos scutiferos in compoto eorum.
Dimanche i^' février. De monetagio Parisius^ per Johannem de Porticu, pro Betino, 15,000 1. t. cont. sup. R. Val. 12,000 t. p.
Jeudi ) février. De debito defuncti Fachii ^5^, lombardi, pro monetagio auri Parisius 51 1. 15 s. t. cont. per Yvonetum Bretonum pro Galterio Loth.^-^^ sup. R. Val. 41 1. 8 s. p.
(i) Emeline de Beaulieu, mère des béguines, à Paris, en 1299.
(2) Le fameux Enguerrand de Marigny. Ce compte mentionne encore un Guillaume de Marigny.
(3) Syre Fasche de la Monnaie. (Géraud, Havet, no 72.)
(4) Gautier Loth. V. plus haut.
LIVRES DE COMPTES
Vendredi 6 février. De monetagio Parisius, pro Betino, 5,000 1. p. cont. per Martinum Marcel ^'>, Val. 6,250 1. t. sup. R.
Exp. Martinus Marcel pro expensis liospicii régis 5,000 1. p. cont. sibi tradit. per Betinum Caucinel sup. J. de S. Juste.
Vendredi i) février. Exp. Prepositus de Insula, dominus Amalricus de Nigella^'\ pro expensis suis eundo apud Curtiacum morando et redeundo ad Regem, apud Montem Argi per xl\ dies 79 1. 16 s. p. cont. per dominum Matheum capellanum suum. sup. R.
Mercredi 18 février. Benedictus Zacharix% admiraldus navi^/ii, pro termino Cand. GG 1. 13 s. 4 d. t. cont. per se sup. R. Val. 53 1. 6 s. 8 d. p.
Samedi 21 février. De finacione Gandulti Lombardi, de Sarcellis (^/V)^5) Je summa de 4,500 1. t. cont. in quadam littera régis pro IP paga dicte summe 1,500 1. t. cont. per Aldericum clericum suum sup. R.
Lundi 2) février. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu 7,000 1. t. cont. sup. R.
Bichius et Muschetus milites sup. debitum quod débet, eis 4,000 1. t. cont. per Baldum fini, sup. R.
— Cepimus super R. pro nimis reddito Régi per Renerium Flamingi de monetagio Parisius cum faciebat monetam 115 1. 17 s. 9 d. t. quos reddidimus magistro J. Clers[ens] in compoto suo per eum Renerium.
Mercredi 2^ février. De Johanne Crispini de Attrebato 6,600 1. p. sup. R.
Dimanche i^' mars. De monetagio Sumidri pro Sornaco Caucinel, monetario ibi, per Johannem de Porticu 12,000 1. t. cont. sup. R. Val. 96 1. p.
(i) Martin Marcel. (Havet, n» 75, il est nommé Marci.)
(2) Amaury de Nesle, prévôt de l'église de Lille. Le même qui vendait l'hôtel de Nesle, situé sur le bord de la Seine, au Roi Philippe le Bel et à sa femme, en 1308.
(3) Gandouile d'Arcelles.
LES LOMBARDS. — TOMI I, xj
•t.-^JmJti^
LES LOMBARDS A PARIS
Lundi ^ mars. De monetagio Parisius, pro Betino, 6,000 1. p. coiit. tradit. Martine Marcel, Val. 7,500 1. t. sup. R.
Mercredi 11 mars. Cepimus super R. pro denariis per Betmum traditis Periseto clerico magistri Johannis Clersens per litteram régis 5,000 1. t. quas reddidimus Régi de monetagio parisius per eum Betinum.
Dimanche ij mars. De monetagio Sumidri per Sornacum Caucinel monetarium 27,900 1. t. cont. sup. R. Val. 22,300 1. p.
Cepimus super R. pro denariis per Sornacum Caucinel monetarium Sumidri traditis magistro Petro de Latilli et Radulpho de Brulhi^^^ militi pro negociis guerre Vasc[onie] 12,588 1. 12 s, t. et reddidimus régi de monetagio Sumidri per eum Sornacum.
Mardi ly mars.DQ monetagio Sancti Quintini per Johannem de Céans solum 164 1. 17 s. 6 d. t. et per eum Johannem et Bartholomeum Panuche 927 1. 14 s. 6 d. t. tôt. cont. per eum Bartholomeum sup. R.
Sainedi 21 mars. Symon Barbete(^>, civis Parisiensis, pro mutuo
sibi reddito 70 1. t. cont. per Johannem barberium régis sup. R.
Vendredi 2/ mars. De monetagio Parisius, 6,000 1. t. cont.
per Johannem de Porticu, pro Betino, sup. R. Val. 4,800 1. p.
Mardi p mars. De monetagio Parisius, 1,000 1. t. cont. per Jacobum genciani et Dyonisium scutiferum sup. R. pro Betino.
Jeudi 2 avril. De monetagio Parisius, per dictum Morlayn nepotem Betini, per eum Betinum 2,000 1. t. cont. sup. R.
Samedi 4 avril. De monetagio Sancti Quintini per Bertholomeum Penuche pro se, Hugone de Foulant et Simone de Brolio, sociis suis, monetariis 2,725 l. t. cont. sup. R. Val. 2,180 1. p.
Vendredi 10 avril. De monetagio Parisius 10,000 1. t. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino sup. R.
Samedi 11 avril. Exp. Amalricus de Nigella, Prepositus Insu-
(i) Havet, nos II, 1^0.
(2) Parent d'Etienne Barbette; son grand-père? Géraud, p. 17.' En 1293, il paie 6 1. 10 sous de taille.
LIVRES DE COMPTES
lensis de summâ de 600 1. t. a rege sibi concessa pro servicio suo 300 1. t. cont. per Stephanum Marcelli^'^ civem parisiensem. Sup. R.
Samedi 11 avril. Renerius Flamingii, civis parisiensis, pro una corona, uno serto et 4,000 monilibuz auri Régi venditis ab eodem 1,400 1. p. cont. per Gaufridum Cocatrix sup. R.
Mardi 14 avril. Petrus Flotte, miles, pro via Alemannie facienda 300 1. t. cont. per dominum Petrum capellanum suum sup. R.
— Fortunius Almoraviz, miles de Navarra, ex mutuo 2 1. t. cont. per Ferrandum Roderici, militem suum. sup. R. recuperandum per gubernatorem Navarre.
Mercredi i j avril. Exp. dominus Montismorenciaci pro via Alemannie facienda 300 1. t.
— Léo de Janua^ mercator, pro pannis sericis et auri quos Rex émit ab eo 378 1. t. cont. per se sup. R. Val. 300 1. 48 s. p.
Jeudi 16 avril. In cenâ domini. Muschetus Guydi, miles, pro expensis fliciendis in via Alemannie 100 1. t. cont. per Nicolaum Durel, valletum suum sup. R.
Jeudi 2) avril. De legatis in distinctis et terre sancte de parte Régis pro dominis Jacobo Normanni, archidiacono Narbonensi, et Grimerio de Placentia, canonico Parisiensi, coUectoribus eorumdem legatorum una eum magistris Petro de Bella Pertica et Johanne Clers[ens] 3,333 1. 6 s. 8 d. t. cont. per Symonem Anselli de Societate Clarentum de Pistorio^'^,sup. R. Val. 2,676!. 8 s. 4 d. p.
Samedi 2/ avril. De legatis in distinctis et terre sancte pro dominis Jacobo Normanni, archidiacono Narbonensi, et Grimerio de Placentia, canonico Parisiensi, coUectoribus eorumdem legatorum una eum magistris Petro de Belia Pertica et Johanne Clers[ensJ de parte Régis 3,333 1. 6 s. 8 d. t. cont. per
(i) Grand-père d'Etienne Marcel.
(2) V. la note plus haut.
LES LOMBARDS A PARIS
GaUninum Bocho di bue de Societate Mozorum de Florencia sup. R. Val. 4,676 1. 13 s. 4 d. p.
Mardi 28 avril. Obertus de Rustigaz^'^, pro duobus (terminis) medietate Asc. et O. S. XCVIIP ad vitam equaliter 50 1. t.
cont. per se, sup. R.
— Benedictus Zacharie, admiraldus navigii régis, de dono régis in recompensacîonem servicii per se et per suos hactenus Re^n impensi nec non et pro expensis missionibus debitis et aliis quibuscumque in quibus Rex poterat ei teneri usque ad martis post ramos palmarum XIIP"^ diem aprilis XCVIII de summâ de 12,000 1. t., 3,000 1. t. cont. sup. R. Val. 2,400 1. p.
/ Dimanche 3 mai. De monetagio Parisius, pro Betino, 3,000 1. t. cont. per Johannem de Porticu, sup. R. Val. 2,400 1. p.
Lnmli 11 mai. De monetagio Parisius 6,000 1. t. cont. per Perinum Vitalem, pro Betino, sup. R. Val. 4,800 1. p.
Mercredi /; mai. Perotus Pipelart, pro quodani horologio iaciendo pro Rege pro quo débet haberc quolibet mense 6 1. t. quousque opus fuerit periectum, pro duobus primis mensibus 12 1. t. cont. per se sup. R. val. 9 1. 12 s. p.
Vendredi ij mai. De monetagio Parisius, per Johannem de ^Porticu, 8,000 1. t. cont. sup. R. Val. 6,4001. p.
— Benedictus Zacharie, admiraldus navigii, 2,000 1. t. cont. tradit. Oberto de Rustigaz pro debito quod ei debebat dictus Benedictus, sup. R. cum alio.
-— Guilelmus de Nogareto, miles, pro nno equo suo, régi vendito 95 1. t. cont. per Guillelmum de Planzola, scutiferum suum, val. 76 1. p. sup. scutiferos in compote suo.
Samedi 16 mai. De legatis in distinctis et terre sancte de parte Re^^is pro dominis Jacobo Normanni, archidiacono Narbonensi et Grimerio de Placentia, canonico Parisiensi, collectoribus eorumdem iegatorum, una cum magistris Petro de Bella Pertica et Johannem Clers[ens| per Ranuchium Hugonis (Havet 33 5) de
(i) Dt la Compagnie des Rustigazzi.
LIVRES DE COMPTES
societate Spine de Florencia 3,333 l. 6 s. 8 d. t. cont. sup. R. 2,606 1. 13 S. 4 d. p.
— Benchinus et Ranuchius, de Societate Spine de Florencia, pro mutuo et reddito pro se et dicta Societate, de summa de 2,000 1. t. per litteras régis 1,200 1. t. cont. per eum Ranuchium sup. R.; residuas 800 1. t. habebunt per receptores Campanie ut dicit idem Ranuchius.
Jeudi 21 mai. De monetagio Parisius per Johannem de Por- ^' ticu pro Betino, 3,000 1. t. cont. sup. R. Val. 2,400 1. p.
Lundi I" juin. Cepimus super R. per litteras suas pro episcopo Vincentino pro mutuo sibi tacto per Bichium Guydi, militem 500 I. t. et reddidimus Guydoni Falconieri et sociis suis, in "^ " compoto eorum, pro dicto militi, per eum Guydonem.
Mardi 2 juin. De monetagio Parisius, pro Betino, per Johannem de Porticu, 10,000 l. t. cont. sup. R. Val. 8,000 1. p.
Vendredi / juin. Dominus Obertus Spinula, de Janua, pro medietate Ascensionis IC°. ad vitam 100 1. t. et pro arreragio quatuor annorum precedentium equaliter 800 1. t. tôt. cont. per Jacobum Vidame tradit. Egidio de G//:^c>, procuratori dicti Oberti. Sup. R. Val.
Samedi 6 juin, veille de la Pentecôte. De Johannc de Porticu^-^ nepotc Betini, 167 1. 14 s. t. cont. per Falconierum, socium suum, Val. 134 1. 3 s. 2 d. p. sup. bal. Viromend. pro debito.
Luiuîi 8 juin. De Stephano de Scna, 330 1. t. cont. per Nicolaum de Spina sup. bal. Constanc. pro vie. Constanc. Val. 264 1. p.
Mardi 5? juin. Obertus de Rustigaz, pro medietate Ascensionis ad vitam 25 l.t. cont. per Guiardum Angoyssole^'^ sup. R-
Jeudi II juin. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu 3,000 1. t. cont. sup. R. Val. 2,400!. p.
Mardi 2j juin. Perrotus Pipelart, pro quodani horologio faciendo pro tertio mense 6 1. t. cont. per se sup. R.
(i) De la Compagnie d'Angoissole.
LES LOMBARDS A PARIS
Benedictus Zacharie pro termine Asc. ad hereditatem (^G 1. 13 s. 4 d. t. cont. per Habertum Bonardi valletum suum. Sup. R. Val. 53 1. 6 s. 8 d. p.
Samedi 27 juin. Henricus li marquis, miles, pro fine compoti sui de expensis suis factis in guerra Vasconie cum domino Othone Couci i mari [Uso di mare] et pro reditu suo cum galeis post mortem ipsius apud Rupellam et pro expensis factis apud Rothomagum circa galeas, 230 1. t. cont. per se super R. Val. 184 1. p.
Mardi 7 juîUet. Cepimus super R. pro denariis per dictum Tenaylle receptorem Campanie traditis comiti Sancti Pauli domino Guvdoni, misso ad Regem Alemannie pro expensis faciendis 1,000 1. t.; episcopo Autissiodorensi, domino Petro, pro eodem 300 i. t. Domino Montismorenciaci, Matheo, militi, pro eodem 450 L t., archiepiscopo Narbonensi, domino Egidio pro eodem roo l. t. Muscheto militi pro eodem 290 1. t. Guil-
lelmo Perdriz et Humberto de Romanis pro eodem 20 1. t.
Summa 4,160 1. t. Quos rcddidimus magistro J. Clersens in compoto suo pro predicto Tenaylle. Totum per cedulam curie et totum in compoto Ascensionis IC°.
Mercredi S juillet. Cepimus super R. in compoto Ascensionis ic" pro denariis per Bctinum Caucinel solutis Bencdicto Zacharie ^'^ pro debito quod rex debebat eidem Bénédicte de denariis Girardi Chauchat 2,000 l. t. Et rcddidimus eidem Girardo in compoto suo Ascensionis IC*".
Mercredi S juillet. Benedictus Zacharie, pro expensis suis in servicio régis per 55 dies no 1. p. cont. per Albertum, socium suum sup. R. 137 1. 10 s. t.
Vendredi 10 juillet. Cepimus super R. pro denariis perSymonem de Brolio etBertholomeum Penuche, monetarios Sancti Quintini, traditis Johanni Paele de Attrebato pro constabulario Francie,
(i) Benedict Zacharie, amiral du roi de France. (Havet, no= 81, 83, 118, 45)-)
LIVRES DE COMPTES
4,000 1. t. Et Rcddidimus Régi de monetagio Sancti Quintini pro dictis monctariis.
Samedi 11 juillet. Papo Malonis , de Janua pro to. O. S. XCVIII ad vitam, 50 1. t. cont. per se sup. R.
Dimanche 12 juillet. De monetagio Parisius, pro Betino, 7,500 1. t. cont. per Perrinum Vital, valletum suum sup. R. Val. 6,000 l. p.
Vendredi 17 juillet. De monetagio Parisius pro Betino per Petrum Vital 5,000 1. t. cont. sup. R. Val. 4,000 1. p.
Dimanche iç) juillet. De monetagio Parisius pro Betino 3,000]. t. ex per Baldum Fini sup. R. Val. 2,400 1. p.
— Bichius et Muschetus, milites, per Baldum Fini et Guidonem Falconerii pro fine compoti sui de florinis et aliis pecuniis per gentes suas traditis duci Burgundie, comiti Sancti Pauli et aliis gentibus Régis pro via Rome de summa de 15,327!. 15 s. t. pro 20,437 florinis auri pervius quolibet pro 15 s. t. per cedulam curie. Amotis 6,000 l. t. quos habuerunt 19'^ die octobris in compoto O. S. XCVIII et 3,000 l. t. 23-^ die flicta in compot. Asc. ic° 6,327 l. 15 s. t. sup. R. cumpre dictis 4,000 l. t. in compot. Asc. IC°. De quibus habuerunt predicti Baldus et Guido 4,000 l.t. cont. Val. 2,400 l. p. Residuas vero 3.327 1. 15 s. t. rcddidimus eis in compoto suo. Summa 3,584 1. 2 s. p. Deticiunt 637 l. II s. 6 d. p.
Lundi 20 juillet. De monetagio Parisius pro Betino 6,000 1. p. cont. per Martinum Marcel pro Gaufrido Cocatriz. Val. 6,200 1. 1. sup. R.
Vendredi 24 juillet. Colinus Paon^'>, filius et hères defuncti Nicolai Paon, 40 1. p. cont. per se. sup. ballivum Amb. per cedulam curie.
Jeudi jo juillet. De monetagio Parisius, 5,000 l. t. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino, sup. R. Val. 4,000 1. p.
(1) Membre de la famille, célèbre à cette époque, des Paon, qui fournit plusieurs échevins.
LES LOMBARDS A PARIS
— Cepimus super R. pro denariis , per Sornacum Caucinel, monetarium apud Sumidrium, traditis magistro Johanni de Don. Mar. ^Dommartin] 250 1. t., etc.
Mardi 4 août. De monetagio Parisius 2,000 1. t. cont. per Petrum Vital, pro Betino, sup. R. Val. 1,600 1. p.
Difnaiiche ^ aoilî. De monetagio Parisius 3,500 1. 1. cont. per Petrum Vital pro Betino sup. R. Val. 2,800 1. p.
Lundi 10 août. Cepimus super Baldum Fini et Guydonem Falconerii in compoto suo 764 1. 17 s. éd. t.
Vendredi 14 août, veille de l'Assomption de la Vierge. De monetagio Parisius pro Betino 1,000 1. t. cont. per dominum Jacobuni de Percevo capellanum Episcopi Dolensis ^^^ sup. R.
— De Galtero Loth, pro Faschio, lombarde defuncto, 5 s. t. cont. per Parisetum clericum compotorum. sup. R.
Mardi iS août. De monetagio Parisius, pro Betino, per Martinum Marcel, 7,500 1. t. cont. sup.R. Val. 6,000 1. p.
Jeudi 2^ août. Petrus Pipelart, pro quodani horologio faciendo pro rege^ pro quarto mense 6 1. 1. cont. per se sup. R.
Dimanche ^o août. De monetagio Parisius, per Betinum , 3^7001. t. cont. tradit. Gaufrido Cocatriz, sup. R. Val. 3,000 l.p.
Mardi i^' septembre. Odo Alamanni Mistralis Viennie, archidiaconus de Sareburoro in ecclesia Metensi,^-^ missus in Alemannia 100 i. p. cont. per Johannem de Monterevel, valletum suum, sup. R.
Mercredi 2 septembre. De monetagio Parisius, per Betinum, 7,500 1. t. cont. sup. R. Val. 6,000 1. p.
— Benedictus Zacharie pro residuo de 12,000 1. 1. sibi debitis 3,000 1. t. cont. per Paliologum filium suum. sup. R.
Vendredi 4 septembre. De monetagio Sumidrii, per Sornacum Caucinelli^ monetarium ibi, 13,000 1. t. cont. sup. R. Val. 10,400 1. p.
(i) Dominus Theobaldus, episcopus Dolensis. i2) LVs;lise de Metz.
LIVRES DE COMPTES
Vendredi 11 septembre. Raynerius Bouquenegre^'^ frater defuncti Nicolai Bouquenegre, filius et hères defuncti Guillelmi Bouquenegre, pro to. ad hered. de termino Asc. IC° in compoto tune 40 1. 1. et pro arreragiis de terminis Ascens. XCV°, XCVP, et XCVIP redditis Régi in compoto O. S. XCVIIP a tergo compoti, equaliter 160 1. t. to. cont. per se sup. R. in compoto Ascensionis CGC". '
Mardi j septembre. De monetagio Parisius 11,200 1. t. cont. per Petrum Vital, pro Betino, sup. R. Val. 9,000 1. p.
Vendredi 18 septembre. De monetagio Parisius 4,700 1. 1. cont. per Johannem de Porticu pro Betino, sup. R. Val. 3,760 1. p.
Vendredi 2/ septembre. De monetagio Parisius per Betinum 7,500 1. 1. cont. sup.R. tradit. Martino Marcel. Val. 6,000 l.p.
Mardi 29 septembre. Muschetus, miles, pro denariis sibi traditis per magistrum Johannem de Sancto Justo, pro quibusdam. negociis Régis 50 1. p. cont. per Martinum Marcel tradend. eid. Johanni sup. R.
Mercredi }o septembre. ... Roberto et Baldo Crispini de Attrebato, fratribus, pro mutuo et reddito pro mensibus aprilis et maii IC" equaliter 2^000 1. p. et pro denariis redditis societati "' Amanatorum, de Pistorio ^'^ de summâ de 4,516 1. 10 s. t. captis sup. ipsos in sterlingfis] per magistrum Gaufridum de Bosco de quibus debent habere 500 1. t. pro quolibet mense pro primis duobus mensibus maii et junii IC" 1,000 1. t.
Samedi } octobre. Petrus Pipelart ^^\ aurifaber, pro quodam horologio faciendo pro rege, pro quinto mense 6 1. t. cont. per se. sup. R. Val. 4 1. 16 s. p.
Mardi i) octobre. De monetagio Suinidri per Sornacum Cau-
(i) Raynier, Nicolas, Guillaume Boccanigra.
(2) Compagnie des Amanaz de Pistoïe.
(3) Dans Géraud, nous lisons, page 162, grande rue S^ Benoict : Jehan l'aulogier 2 s. Il y avoit donc déjà des horlogers avant Pierre Pipelart, l'orfèvre qui entretenait l'horloge du roi aux gages de 24 1. t. par an, payables par trimestre. Ce nom se trouve déjà cité dans ce compte.
LES LOMBARDS A PARIS
cinel 8,000 1. t. cont. per Egidium de Guzo, de societate Chiponum de Placentia, sup. R. Val. 6,400 1. p.
Mercredi 14 octobre. Dominus Guillelmus de Nogareto, pro via facta ad regem Majoric arami et alla facienda ad eum 150 1. t. cont. per Guillelmum de Planzoïia, valletiim suum sup. R.
Vendredi 16 octobre. De monetagio Parisius 4,000 1. t. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino, sup. R. Val. 4,200 1. p. Fratres Sancti Augustin! Parisius pro operibus sui monasterii de donc régis 50 1. t. cont. per Fratrem Johannem de Parisius, priorem ibi sup. R.
Mardi 20 octobre. De monetagio Parisius 4,000 1. 1. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino sup. R. Val. 2,400 1. p.
Vendredi 2) octobre. De monetagio Parisius 800 1. t. cont. per Morlanum, valletum Betini. Val. 1,000 1. t. sup. R.
Jeudi 2C} octobre. De monetagio Parisius 6,000 1. p. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino, tradit. Martino IVIarcel. Val. 7,500 1. t. sup. R.
Vendredi 6 noz'enibre. De monetagio Parisius per Betinum 3,000 1. t. cont. tradit. Leoni de Janua^'\ sup. R.
— Petrus Pipelart, pro quodam horologio faciendo pro rege pro sexto mense 6 1. t. cont. per se. sup. R.
Mardi 10 novembre. Balduinus Buridan^^\ miles, pro se xx" armatorum in guerra Flandrie tune comiti Sancti Pauli pro primo quarto per annum 700 1. t. cont. per se sup. R.
Jeudi 12 novembre. Amalricus de Nigella, prepositus Insuie, pro toto residuo de 600 1. t. a rege sibi concessis pro servicio suo. 300 1. t. cont. per magistrum Henricum de Monte Desiderii presbiterum sup. R.
Dimanche i) novembre. V^iiWolo^^us Zacharie^^^ missus ad partes maritimas 50 1. t. cont per se. sup. R. Benedictus Zacha-
(i) Léon de Gènes — nom plusieurs fois cité.
(2) Le Buridan original de la Tour de Xesle?
(3) Paléologue Zacharie, tils de Bénédict Zacharie.
LIVRES DE COMPTES
rie, pater ejus, pro termino O, S. ad hered. 76 I. 13 s. 4 d. t. cont. per eum Paliologum sup. R.
Samedi 21 novembre. De monetagio Parisius pro Betino per Johannem de Porticu 3,475 h 13 s. 9 d. t. cont. sup. R.
— Magistri monetarum Betinus, Johannes et Guillelmus, pro vadiis O. S. equaliter 200 1. p. — Renaudus de Aula, clericus monetarum pro eodem 20 1. 11 s. p. to. cont. per Johannem de Porticu sup. R.
Lundi 2] novembre. Cepimus super R. pro denariis traditis duci Burgundie per gentes Muscheti militis in curia Rome pro 500 florin, auri quibus pro 15 s. t. : 375 1. t. et magistris Radulpho de Fossatis et Petro de Prunayo, clericis régis, pro 300 florin, auri quibus pro 15 s. t.; 225 1. t. et pro 500 1. t. grossi arg. quibus pro 16 d. t. ; 33 1. 6 s. 8 d. t... Et reddidimus totum Baldo Fini, Guydoni Falconerii et sociis suis parisius in com.poto suo.
Mercredi 2/ novembre. Obertus de Rustigaz, pro medietate. O. S., ad vitam 25 1. t. cont. per Girardum Angoyssole, sup. R.
Vendredi 2'] novembre. Balmustinus Larcar pro termino O. S. ad hereditatem 50 1. t. cont. per Egidium de Guzo procuratorem suum sup. R.
Jeudi } décembre. Dominus Obertus Spinula, pro medietate O. S. ad vitam 100 1. t. cont. per Egidium de Guzo sup. R.
Dimanche 6 décembre. De monetagio parisius 8,000 1. t. cont. per Falconerium test[em] pro Betino sup. R.
Mercredi j? décembre. De monetagio Parisius pro Betino 2,000 1. t. tradit quibusdam militibus de Scocia, sup. R.
Lundi 14 décembre. Cepimus super Baldum Fini et socios suos in compoto suo parisius pro denariis traditis sociis suis Bituricensibus per ball[ivam] Bituricensem 4,500 1. t. per plures iitteras. Et reddidimus ballivo in compoto suo.
Mardi ij décembre. Johannes Marcel, mercerius parisiensis.
LES LOMBARDS A PARIS
508 1. 4 S. p. cont. per se sup. M. de Morgn*'^ (Michel de Morgnenval.)
Samedi i<) décembre. De reliera defuncti Ade Halot, Ysabelle, pro tîne compoti ejusdem Ade de expensis suis in Campania pro JLirata clericorum ibi cum Symone de Marchesiis et Guillelmo de Nogareto, militibus 7 1. 18 s. 9 d. p. cont. per Robertum clericum suum, sup. R.
— De monetagio Parisius pro Betino 1 0^000 1. t. cont. per M. Marcel sup. R.
Mercredi )0 décembre. Dominus Haricurie Johannes, miles, pro via Flandrie, propter guerram, 1,000 1. t. cont. per Johannem Nicolai de Societate Amanatorum de Pistorio, traditis domino Radulpho, archidiacono Augi^, fratri dicti domini J. sup. R.
Dimanche ) janvier. Petrus Pipelart, pro quodam horologio faciendo pro rege pro VIII° mense 6 1. t. cont. per se sup. R.
Lundi 4 janvier. De monetagio Parisius, pro Betino, 4,000 1. t. cont. sup. R. Val. 3,200 1. p.
- Jeudi 7 janvier. Jacobus Vidame et sociis suis pro expensis iactis vectura et conductu de 80,000 1. t. ducendas (XX° decemb.) apud Attrebatum et abhinc cum pluribus armatis usque ad Insulam per XXII dies 77 1. 15 s. p. cont. per se Val. 97 1. 3 s. 9 d. t. sup. R. in compoto O S. IC°.
Mardi 12 janvier. De monetagio Parisius, 2,500 1. t. per Johannem de Porticu pro Betino, sup. R. Val. 2,000 1. p.
— Cepimus super Guillelmum de Hangest, thesaurarium, in compoto suo, pro se éoo 1. p. quos debebat Betino, Val. 625 1. t. quos reddidimus régi de monetagio parisius, pro eo Betino.
Samedi 16 janvier. De monetagio Parisius 2,000 1. t. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino, sup. R. \'al. 1,600 1. p.
(i) Michel de Morgnenval. (Cf. Hist. des Gaules, t. XXII, p. 473.)
LIVRES DE COMPTES
Mardi i^ janvier. De monetagio Parisius 1,800 1. t. cont. per Falconem valletum Betini pro eo Betino sup. R.
Jeudi 21 janvier. De monetagio Parisius pro Betino 10,000 1. t. cont. per Gaufridum Cocatriz sup. R. Summa 9,022 1. 4 d. p.
— Gaufridus Cocatriz pro garnisionibus Flandrie pro guerra lo^ooo 1. t. cont. per Betinum. sup. R.
Lundi i"' février. Bonisius Bondos, éoo 1. 45 s. 2 d. p. cont. per se sup. M. de Morn. in compoto suo.
Mercredi ) février, lendemain de la Chandeleur. Petrus Pipelart, pro quodam horologio faciendo pro rege, pro nono mense 6 1. t. cont. per se sup. R.
Jeudi 4 février. De Jacobo Gaygne-maille. propter compendium 1361. 6 s. 10 d. p. cont. per Rigoletum campsorem compend. sup. balliv. Silvanectensem.
Samedi 6 février. De finacione Gandulphi de Arcellis, lombard!, 1,500 1. t. cont. de termino Cand. ic° per Guillelmum de Vorcent, valletum suum sup. R.
Mardi 5? février. De monetagio Parisius 6.^6/[ 1. 5 s. t. cont. per Johannem de Porticu, pro Betino, sup. R.
— Cepimus super R. pro denariis traditis Dyonisio de Albign. pro Guilielmo Routerio per Betinum Caucinel quos idem Dyonisius reddidit régi per compotum suum de guerra Vasconie faclum anno XCVIII. 80 1. t. Et reddidimus régi de monetagio Parisius per eum Betinum per cedulam curie.
Mercredi 10 février. Cepimus in compoto Omnium Sanctorum IC° pro mutuo reddito Benchino et Ranuchio, de Societate Spine de Florencia, pro se et dicta societate per receptores Campanie de summa de 2^000 1. t. de quibus habuerunt 1,200 1. t. per Luparam in compoto Ascensionis IC° pro toto residuo 800 1. t. quos reddidimus eisdem receptoribus in compoto suo O. S. ic°.
Jeudi II février. Cepimus super R. in redditu Peregrini de Lauduno de tercio Candelose IC'' pro denariis quos debebat bal-
LES LOMBARDS A PARIS
livo Silvanectensi, pro Bichio et Muscheto militibus, 74 1. 4 s. p. quos Laurentius Thiart, prepositus Bellimontis petebat ab eodem Peregrino.
Mardi 16 février. De bonis Olivieri Scarampi^'\ lumbardi, I captis per Hugonem de Longo Prato servientem Castelleti pari- ' sius et Radulphi Puche 24 1. 5 s. i d. p. per Philippum, clericum Renaudi du Cavech.^^> per eum Renaudum sup. R.
Jeudi 18 février. Dominus Guillelmus de Nogareto, miles, pro
via Rome 400 1. t. cont. per Guilelmum de Planzoles. sup. R.
Vendredi i^ février. Muschetus Guydi, miles, missus ad cu-
riam Romx 500 1. t. per Matheum Affricani lombardum,
sup. R.
Mercredi 2; février. De monetagio Parisius, pro Betino 10 1. t. cont. per Martinum Marcel sup. R.
Vendredi 26 février. Benedictus Zacharie, pro termino Candklosei ad hereditatem 66 1. 13 s. 4 d. t. cont. per se sup. R.
Samedi 2y février. Dominus Guillelmus de Nogareto, miles, produobus terminisO. S. et Candel.IC° ad vitam equaliter 133 1. 6 s. 8 d. t. cont. de novo per Guillelmum de Planzole, valletum suum sup. R.
Mardi i" mars. De monetagio Parisius pro Betino 1,200 1. 1. cont. per Petrum Genciani tradit. Egidio Grandie magistro Régis sup. R.
Vendredi 4 mars. Petrus Pipelart, pro quodam horologio faciendo pro Rege pro X" mense 6 1. t. sup. R.
Cepimus super R. pro residuo vadiorum defuncti Johannis
de Ghistele, militis domini de Formeseles in guerra Flandrie de summa de 981 1. 16 s. 5 d. t. per compotum Guillelmi de Monte xMauri pro toto residuo 181 1. 16 s. 5 d. t. quos relicta dicti defuncti recepit a gentibus Bichii et Muscheti, militum, per litteras suas. Et Reddidimus Baldo Fini et sociis suis in compoto
(i) Scarampi, lombard cité plusieurs fois dans cet ouvrage. (2) (Havet, nos 21, 42, 97> 3^6, 342, 446.)
LIVRES DE COMPTES
suo parisius per Guydonem Falconierii, per litteras suas quas attulit. Residuas 800 1. t. habuit dictus defunctus 12 jan. ïc\
Mercredi ^ mars. De monetagio Parisius, pro Betino, per dicrum Thoneul, valletum suum, 4,000 1. t. cont. sup. R.
Jeudi 10 mars. De debito quod Robertus, barbitonsor régis, debebat Bichio et Muscheto militibus 11 1. 10 s. t. per Micheletum valletum porte, sup. R.
Lundi 14 mars. Cepimus super R. pro denariis redditis Régi per compotum balHvi Viromendensis Asc. XCVIII de debito quod Johannes de Compendio debebat Muscheto militi, et Lupara reddiderat eos Régi in compoto O. S. an. 40 1. t. Et reddidimus ballivo Viromendensi.
Samedi ij avril. De pannis que fuerunt, ut dicitur, Leopardi Combusti, socii quondam Philippi Beluqui de Accon forefactis dimissis eidem Philippo 1,000 1. t. cont. per manum Negrini Podesii de Placentia solventis vice et nomine dicti Philippi, de mandato prepositi parisiensis ut dicitur sup. R. Val. 800 1. p.
Jeudi 2y avril. Cepimus super R. pro denariis redditis societatc Amanatorum, per Betinum Caucinel de summa de 4,516 1. 10 s. t. captis super ipsos in sterlingfis] per Magistrum Gaufridum de Bosco. Amotis 1,000 1. t. quos habuerunt per Luparam ad O. S. IC" pro toto residuo 3,516 1. 10 s. t. quos reddidimus régi de monetagio monete facte Parisius per eum Betinum tôt. per cedulam curias.
Lundi 8 mai. Petrus Flote, miles, pro fine compoti sui de via Rome, deductis 1,000 1. t. receptis a Lupara et 3,000 florin, recept. a S-.cietate Muscheti miliris per 179 dies. 205 1. t. et pro 53 flor. quohbet 15 s. p. 39 1. 153 s. p. to. per dominum P. capellanum suum sup. R.
Dominus Karolus, frater régis, pro mutuo sibi facto 4,000 1. t. per Johannem Nicolai de societate Amanatorum de Pistorio sup. R. eum alio per bas? de 80,000 1. t.
— Custos ville Lugduni dominus Guillelmus de Viriaco, pro fine compoti sui de via Rome deductis 400 flor. receptis a so-
LES LOMBARDS A PARIS
LIVRES DE COMPTES
cietate Muscheti milids per 93 dies 263 1. 10 s. t. per se sup. R.
Vendredi 12 mai. Robertus et Baldus Crispini, fratres, de Attrebato pro quarto 15^' in redditu comitis Sancti PauU de tertio Ascensionis pro debito 333 1. 6 s. 8 d. t. per Johaiinem Faurel et Coliiîum clericum suuni sup. R. ibi.
Samedi i) mai. Dominus Guillelmus de Nogareto, miles, pro termino Asc. ad vitam 76 1. 13 s. 4 d. t. per magistrum Guillelmum Bone Faylhe clericum sup. R.
Lundi j; mai. Domina Heluydfis] de Sargines <') pro termino Asc. ad hereditatem 100 1. t. per Johannem dictum camerus ? de Rogeri super R.
Mercredi 2j mai. Cepimus super R. pro vadiis Betini Caucinel et Johannis Dimieri, magistrorum monetarum, de terminis Cand. et Asc. equaliter 276 1. 13 s. 4 d. Val. 333 1. 6 s. 8 d. t. et reddidimus régi de monetagio monete facte Parisius pro eo Betino per dictum Vanne, nepotem suum.
Jeudi 18 mai. De Petro Nevelon^^>, pro heredibus Guerne de PetricLiria 20 1. p. per se sup. baillivum Silvanectensem.
Vendredi 19 mai. Dominus K[arolusJ, frater Régis, ex mutuo 20,000 1. t. per Johannem Nicolai de Societate Amanatorum de Pistorio sup. R.
Samedi 20 mai. Magister Rad. Rousseleti, pro fine compoti sui de via Rome, deductis 200 1. t. quos habuit per Luparam et 300 1. t. pro 35 l. florin, auri quos recepit a societate Muscheti miUti in curia 28 1. 21 d. t. per magistrum Guillelmum Guilleron sup. R.
Samedi 20 mai. Obertus de Rustigaz, pro. med. Asc. ad vitam 25 1. t. per Girardum Agoyssole, procuratorem suum, super R.
(i) Parente de Geoffroi de Sergines, ce chevalier, ami de saint Louis, dont le nom se trouve dans les Feoda Campanie (1249-S2), chattelerie de Bray, p. 34 éd. A. Longnon).
(2) Les Nevclon sont mentionnés dans le testament de Gandoufle.
Vendredi 2 juin. ... pro denariis traditis Barbe lombardo pro salario suo procurando pecunia in auri et argenti ad competens precium 15 1. p. tôt. perjacobum Lucie in compot. O. S. CCC°.
Lundi j juin. Dominus Obertus Spinula de Janua, pro duobus med. O. S. CCC° et Asc. CCCP ad vitam equaliter 200 1. t. perjacobum Vidame pro Januardo, procuratore dicti Oiberti]. sup. R.
Jeudi S juin. De monetagio Parisius, pro Betino, 4000 1. t. per dominum Vanne, nepotem suum. sup. R.
— De monetagio Sumidrii, pro Guydone de Porticu, 4,000 1. t. per eum Vanne, fratrem suum, sup. R.
Vendredi 14 juillet. De monetagio Parisius pro Betino per Vannum, nepotem suum, 8,543 1- ^' sup. R.
Mardi 18 juillet. De monetagio Sumidrii per Guydonem de Porticu monetarium ibi 2,500 1. t. sup. R. Val. 200 1. p.
Vendredi 21 juillet. De denariis inventis in domo defuncti Gandulphi<'> lumbardi parisiensis captis per magistros Jacobum de Sancto Alberto et Guillelmum de Remis, 550 1. p. sup. R.
Vendredi 28 juillet. De Matheo Brochefort et Plasino dicto Paure lombardis de Placentia 2,000 1. 1. cont. per eumPlasinum quos debebant Girardo Chauchat receptori Arvernie, sup. eum v Girardum in compoto suo. Val. 1,600 1. p.
Lundi 22 aoilt. Cepimus sup. R. pro denariis traditis cantori MilHaci<2) et magistro Gaufrido de Bosco per Nicolaum Angoyssole et AUodinum Falquerium de societate dominorum Bichii et Mouscheti, 10,000 1. 1. et pro denariis redditis Régi per Luparam ad Asc. CCC° pro Bichio et Muscheto, predictis, 14,429 1. 10 s. t. Summa 24,429 1. 10 s. t. De quibus reddidimus Régi de sen [escallia] Bellic[adri] de termino Ascensionis CCC*^ eum residuo pro guerra Flandrie tune levato in dicta senescallia 23,525 1. 4 s. t. De denariis dominis Bichio et Muscheto redditis pro Ro-
(i) Preuve de la mort de Gandoufle avant ou pendant le mois de juillet 1301. (2) Guillelmus, cantor Milliaci. (Havet, n^-^ 197, 244, 246.)
LES LOMBARDS. — I