‹ Les Malouins à terre-neuveChapitre 10 sur 22 · Littéralement « le coquin brun · texte numérisé non relu

Littéralement « le coquin brun

3. Samhain, le premier novembre, est le nom de la fête païenne qui coïncide

avec la Toussaint du christianisme. Dans la littérature irlandaise, la nuit de Samhain est pleine de prodiges et d'apparitions,

Annsin dubhairt an Puüca leis : « séid suas dam ant-Sean-bhean Bhocht. » — « Ni’l eôlas agam air, > ar san piobaire. — « Nä

ac le d’eolas, » ar san Puüca, « séid suas agus béarfaidh mise eôlas duit. » Do chuir an piobaire gaoth ann a mhäla agus Sinn sé ceôl do chuir iongantas air féin. — « Dar m'’focal, is maith an mäighistir ceôil thu, » ar san piobaire, « acht innis dam anois cà bhfuil tu dom’ thabairt? > — «Tä fleadh mhôr i dteachnamnä-sidhe air bhärr Chruach-Phädraic, anocht, » ar san Puüca, & agus tà mé do d’thabhairt ann le ceol do $einm, agus glac m'focal go bhfuighidh tu luach do thrioblôide. » — « Dar m’focal säbhälfaidh tu aistear dam, » ar san piobaire, « chuir ant athair Uilliam turus orm go Cruach-Phädraic, mar gheall gur ghoid mé gandal bän uaidh an féil Mhärtain seo chuaiah thart. »

Thug an Puüca tar cnocaibh agus portachaibh é go dtäinig sé go bärr Chruach-Phädraic. Ann sin, do bhuail an Püca tri buillidh le na chois, agus d'fosgail doras mor. Chuadar asteach i seomra breägh. Chonnaire an piobaire bord ôir i lär ant-seomra, agus ceudta de chaïlleachaibh ’nna suidhe timchioll air. Nuar thäinig an Püca agus an piobaire asteach, d’éirigh na cailleacha, agus dubhairt siad : « Ceud mile füilte romhat, a Phüca na Samhna, cia hé seo atä leat? » — « An piobaire is feärr i n-Eirinn, » ar san Puca.

Do bhuail aon de na cailleachaibh buille air an talamb, agus d'fosgail doras i dtaoibh an bhalla, agus creud d’ieicfeadh an piobaire a ’teacht amach, acht an gandal bän do ghoid sé Ô n athair Uilliam. — « Dar mo chôinsias, » ar san piobaire, « d’ith mé féin agus mo mhäthair uile ghreim ce ’n gandal sin, acht aon sgiathän amhäin do thug mé do Mhäire-Ruadh, agus is i a d'innis do ‘nt-sagart gur b'’é mise a ghoid an gandal. » Do thôg an gandal an bord leis, agus dubhairt an Püca leis an bpiobaire : « Séid suas ceôl do na mnäibh uaisle. » Do $éid an piobaire suas,

1. Littéralement « La vieille femme pauvre, » nom allécorique de l'Irlande. >, Montagne située au sud de la baie de Clew, comté de Mayo.

Je « Shan van vocht 1, »— «le ne lesais pas, » ditle sonneur. — « Peu m'importe que tu le saches, » dit le lutin, « sonne, et je te donnerai la science. » Le joueur de cornemuse gonfla d'air son sac, et sonna un air qui l'étonna lui-même, — « Sur ma parole, tu es un bon maître de musique, » dit le sonneur, « mais racontemoi maintenantoù tu me conduis. » — « Il y a un grand festin chez les fées sur le sommet de Cruach Phâdraic ?, cette nuit, » dit le lutin; « je t'y conduis pour que tu joues de la musique, et je te donne ma parole que tu seras récompensé de ton dérangement. » — € Par ma foi, tu m'épargneras un voyage, » dit le sonneur, « l'abbé * Guillaume m'a imposé un pèlerinage à Cruach Phädraic, pour lui avoir volé un jars à la Saint-Martin dernière, »

Le lutin le conduisit à travers collines et tourbières, jusqu'à ce qu'il atteignit le sommet de Cruach Phâdraic. Alors le lutin frappa trois coups a@ec le pied, et il s'ouvrit une grande porte. Ils entrèrent dans une belle salle. Le sonneur vit une table en or au milieu de la salle, et des centaines de vieilles femmes assises à l’entour, Quand le lutin et le joueur de cornemuse entrèrent, les vieilles se levèrent et elles dirent : « Cent mille bienvenues sur toi *, lutin de Samhain, qui est celui qui est avec toi? > — « Le meilleur sonneur de l'Irlande, » dit le lutin.

Une des vieilles frappa un coup sur la terre, ils'ouvrit une porte dans un côté du mur, et le sonneur vit s’avancer quoi?, .. le jars blanc qu'il avait volé à l’abbé Guillaume. « Sur ma conscience, » dit le sonneur, « nous avons mangé moi-même et ma mère ce jars tout entier, sauf une aile que j'ai donnée à Marie la Rouge, et c'est elle qui a raconté au prêtre que c'était moi qui avais volé le jars. » Le jars enleva la table, et le lutin dit au joueur de cornemuse : € Sonne un air aux dames. » Le joueur de cornemuse sonna, et les vieilles se mirent à danser et dansèrent jusqu'à ce

3. Littéralement « le Père. » Ce titre honorifique est donné en Irlande au clergé séculier comme au clergé régulier, | {. Formule de salutation que l’on adresse aux étrangers à leur arrivée dans ul pays.

agus thoisigh na cailleacha ag damhsa, agus bhidheadar ag damhsa go rabhadar säruighthe. Annsin dubhairt an Puca « loc an piobaire. » Do tharraing gach cailleach piosa ir amach,

agus thug do ’n phiobaire 6. — « Dar fiacal Phädraic, » ar seisean, € täim comh saidhbhir le mac tighearna. >» — « Tar

liomsa, » ar san Püca, « agus béarfad abhaile thu. »

D’ imthigheadar amach, agus nuair bhi sé dul a’ marcuigheacht air an bPüca, thäinig an gandal agus thug sé piobaidh nuadh dho.

Ni raibh an Püca a bhfad go dtäinig sé go Dünmor, agus leag sé an piobaire air an droichiod beag. Annsin dubhairt sé leis : « Éirigh abhaile, anois atà dhä nidh agad nach raibh agad ariamh roïmhe seo, tà ciall agus ceol agad.

Chuaïdh an piobaire abhaile agus bhuail ag doras a mhäthar ag radh : « leig asteach mé, täim comh saidhbhir le tighearna, agus is mé an piobaire is feärr in Éirinn. » -£ « Tair air meisge, » ar san mhäthair, — « Ni ‘lim go deimhin, » ar san piobaire, € nior 01 mé braon. » Leig an mhäthair asteach é, agus thug sé dhi na piosaidh ôir. — « Fan anois go gcluinfidh tu mé ag seinm ceoil, » ar seisean.

D'fäisg sé na piobaidh nuadh air, acht in äit ceoil thäinig toran mar bheidheadh an méad gé agus gandal in Éirinn ag sgreadaoil. Mhuüsgail sé na comharsanna agus bhidheadar a’ deunamh magaidh faoi, no gur chuir sé na sean-phiobaidh air, agus Sinn sé ceol binn doibh. Annsin, d’'innis sé an méad a thärla air, an oidhche sin.

Air maidin, an là air na mhärach, nuair d’ feuch an mhâthair air na piosaibh, in ait ôir ni raibh ionnta acht duilleoga luibhe.

Chuaidh an piobhaire chum ant-sagairt, agus d'innis an sgeul dé, acht ni chreidfeadh an sagart focal uaidh, no gur chuir sé na piobaidh air, agus thoisigh an sgreadaoil gandal agus gé. Annsin dubhairt an sagart : « Imthigh as mo radharc, » acht ni dheunfadh nidh air bith do ‘n phiobaire go geuirfeadh sé na seanphiobaidh air, le taisbeunt do’ nt-sagart go raibh an sgeul fior, D’ faisg sé na piobaidh air agus $inn sé ce6l binn.

qu'elles fussent fatiguées. Puis le lutin dit : « Paye le sonneur, » Chacune des vieilles tira une pièce d’or et la donna au sonneur. « Par la dent de saint Patrice, » dit celui-ci, « je suis aussi riche qu'un fils de seigneur. » — « Viens avec moi, » dit le lutin « et je te porterai chez toi. »

Ils partirent; comme il chevauchait sur le lutin, le jars vint, et lui donna une nouvelle cornemuse.

Le lutin ne fut pas long à arriver à Dunmore et il laissa le sonneur sur le petit pont. Puis il lui dit : « Va t’en chez toi, maintenant tu possèdes deux choses que tu n'avais pas auparavant : l'esprit et la science musicale. »

Le sonneur alla à sa maison et frappa à la porte de sa mère en disant : « Laisse-moi entrer, je suis aussi riche qu’un seigneur, et c'est moi le meilleur joueur de cornemuse de l'Irlande. » — «Tues gris, » dit la mère. — « Je ne suis certainement pas gris, » dit le sonneur, « je n’ai pas bu une goutte. » La mère le fit entrer et il lui donna les pièces d’or. — « Attends maintenant, que tu m'entendes jouer de la musique, » dit-il.

Il pressa la nouvelle cornemuse, mais au lieu d’un air il se produisit un bruit, comme si toutes les oies et les jars d'Irlande s'étaient mis à crier. Il réveilla les voisins qui se moquerent de lui, jusqu'à ce qu'il eût pris son ancienne cornemuse, et qu’il leur eût sonné un air harmonieux. Puis il leur raconta tout ce qui lui était arrivé cette nuit-là.

Le lendemain matin, quand la mère regarda les pièces, au lieu d'être en or, elles n'étaient formées que de feuilles de plomb.

Le sonneur alla trouver le curé et lui raconta son histoire, mais le curé n’en crut pas un mot, jusqu’à ce qu’il eût pris sa cornemuse, et que se fit entendre le cri du jars et de l’oie. Alors le curé Jui dit : « Retire-toi de ma vue, » mais le sonneur ne fut content que quand il eût pris l’ancienne cornemuse, pour montrer au curé que l’histoire était vraie, Il pressa la cornemuse et joua un air harmonieux.

O ’n là sin go bhfuair sé bas, ni raibh aon phiobaire i gcondaé na Gaillimhe chomh maith lets.

Och gan mé siar !.

Bhi fear i gConnachtaibh agus phôs sé cailin as chondaé Mhuigh-E6, agus budh bhreägh sgiamhach an cailin i, Ni raibh locht air bith ag a fear le faghail uirri i dtosach. Acht ni raibh si a bhfad pôsta, sul a thosaigh si ag osnaighil 6 am go ham, agus ni raibh oidhche nach dtéideadh si amach agus nach seasadh si ag binn an tighe agus nach leigeadh si osna, agus nachn-abradh si; <och! gan mé $iar, och! gan mé $iar, » i riocht go gceluinfeadh a fear i, agus nuair bhidheadh an fear ag éisteacht léithe mar sin, $aoil sé air deire gur bhreägh an äit an « it siar » as a dtainig si.

Bhi si ’gà dheunamh sin gach uile oidhche ag leigint uirri féim go raibh brôn môr uirri nach raibh si air ais aris i dteach à mhäthar, agus bhi a fear tuirseach air deire ag éisteacht léithe agus chuir sé roimhe go rachadh sé féin siar go bfeicfeadh sé dh6 féin cad é an sort äite an « äit Siar. »

Chuaidh sé mar sin aon mhaïdin amhäin gan innsint do dhuine air bith cà raibh sé le dul, agus ni raibh stad nà sgith aige go dtäinig sé siar go teach a mäthar, agus creud do bhi ann, acht bothäinin beag salach! Agus ant-sean-bhean, an gabbair agus na cearca ’nna gcomhnuidhe le chéile ’san aon t-seomra amhäin. Nior labhair sé aon focal, acht thäinig sé air ais, agus nuair d’ fiafruigh a bhean dé cà raibh sé imthighthe bhi leithsgeul éigin aige le thabhairt di.

D’ fan sé gan focal a rädh no go ndeachaidh a bhean amach aris go binn an tighe, mar budh gnäth léithe, agus i ag osnaighil :

Page 1