‹ Les Malouins à terre-neuveChapitre 8 sur 22 · Leabhar sgeulaigheachta, p · texte numérisé non relu

Leabhar sgeulaigheachta, p

2, Dans l'orthographe moderne on joint ordinairement le # de 4n au mot suivant commençant par une voyelle, d’après l’analogie des cas où ce # éclipse uns initial suivant. Nous avons suivi sur ce point l'orthographe étymologique,

(Suite)

Monachar et Manachar 1.

Il y avait une fois Monachar et Manachar, il y a longtemps et tres longtemps de cela, et s'ils étaient dans ce temps-là, ils ne seraient pas maintenant. Ils sortirent ensemble pour cueillir des framboises, et toutes celles que cueiïllait Monachar, Manachar les mangeait. Monachar dit qu’il irait chercher l'osier qui ferait un lien pour pendre Manachar qui avait mangé sa part de framboises, et il alla trouver l’osier.

« Que Dieu te bénisse ?, >» dit l’osier. — « Que Dieu et Marie te bénissent. >» — « Jusqu'où vas-tu? >» — « Chercher l'osier qui ferait un lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. » — « Tu ne m’auras pas, » dit l'osier, « jusqu'à ce que tu aies la hache qui me coupera. »

Il alla trouver la hache.

« Que Dieu te bénisse. » — « Que Dieu et Marie te bénissent. » — « Jusqu'où vas-tu? >» — « Chercher la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. >» — «Tu ne m'auras pas, » dit la hache, « jusqu’à ce que tu aies la pierre qui m'aiguisera. »

1. Ce conte a été recueilli dans le comté de Roscommon. 2. C’est la formule de la salutation en irlandais,

fee) CONTES IRLANDAIS MODERNES.

Thainig se chum na leice.

« Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar san leac, — « Go-mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit. » — « C’ fad a rachas tu? » — « Ag iarraidh leice, leac a chuirfeadh faobbar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-craobh. >» — « Ni bhfuighidh tu mise, » ar san leac, « go bhfigh’ tu uisge a fliuchfas mé. »

Thäinig se chum an uisge.

« Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar sant uisge. — « Gombeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit. >» — « C’ fad a rachas tu? » — « Ar iarraidh uisge, uisge a fliucfadh leac, leac a chuirieadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-craobh. » — & Ni bhfuighidh tu mise, » ar sant uisge, « go bhfägh’ tu fiadh a snämhfas mé. »

Thäinig se cum an fhiaidh.

« Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar san fiadh. — « Go mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit. » — « C’ fad a rachas tu? » — « Ag iarraidh fiaidh, fiadh a $nämfadh uisge, uisge a fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-chraobh. >» — « Ni bhfuighidh tu mise, » ar san Fiadh, «go bhfägh’ tu gadhar a ruaigfeas mé. »

Thäinig se chum an ghadhair.

« Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar san gadhar. — « Gombeannuighidh Dia ‘gus Muire dhuit. » — « C’ fad a rachas tu? » —« Agiarraidh gadhair, gadhar a ruaigfeadh fiadh, fiadh a $nämhfadh uisge, uisge à fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-craobh. » — « Ni bhfuighidh tu mise, » ar san gadhar, « go-bhfàägh’ tu greim ime a chuirfeas tu ann mo ladhar. »

Thäinig se chum an ime.

€ Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar sant-im., — <« Go-

CONTES IRLANDAIS MODERNES. d1)

Il alla trouver la pierre.

« Que Dieu te bénisse, » dit la pierre. — « Que Dieu et Marie te bénissent. » — « Jusqu'où vas-tu? > — « Chercher la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l'osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. » — « Tu ne m'’auras pas, » dit la pierre, « jusqu’à ce que tu aies l’eau qui me mouillera. »

Il alla trouver l’eau.

« Que Dieu te bénisse, » dit l’eau. — « Que Dieu et Marie te bénissent, >» — « Jusqu'où vas-tu? >» — « Chercher l’eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l'osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises, >» — « Tu ne m'auras pas, » dit l’eau, « jusqu’à ce que tu aies le daim qui nage dans moi. »

Il alla trouver le daim.

« Que Dieu te bénisse, » dit le daim. — « Que Dieu et Marie te bénissent. » — « Jusqu'où vas-tu? >» — « Chercher le daim, daim qui nagerait dans l’eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. » — « Tu ne m'auras pas, » dit le daim, « jusqu'à ce que tu aies le chien qui me poursuivra. »

Il alla trouver le chien.

« Que Dieu te bénisse, » dit le chien. — « Que Dieu et Marie te bénissent. 3» — « Jusqu'où vas-tu? » — « Chercher le chien, chien qui poursuivrait le daim, daim qui nagerait dans l’eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. >» — « Tu ne m'’auras pas, » dit le chien, « jusqu’à ce que tu aies un morceau de beurre que tu mettras entre mes griffes. »

Il alla trouver le beurre.

« Que Dieu te bénisse, » dit le beurre, — « Que Dieu et

mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit, » — « C' fhad a rachas tu? » — « Ag iarraidh ime, im a rachadh i ladhar ghadhair, gadhar à ruaigfeadh fiadh, fiadh a énämhfadh uisge, uisge a fliuchfadh leac, leac a cuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat à dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar, a d’ith mo chuid süugh-craobh. > — « Ni bhfuighidh tu mise, » ar sant-im, « go bhfagh’ tu cat a sgriobfas mé. »

Thäinig se chum an chait.

« Go-mbeannuighidh Dia dhuit, » ar san cat, — « Go-mbeannuighidh Dia ‘gus Muire dhuit. » — « C’ fad a rachas tu? » — « Ag iarraidh cait, cat a sgriobfadh im, im a rachadh i ladhar gadhair, gadhar à ruaigfeadh fiadh, fiadh a $énamhfadh uisge, uisge a fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfad Manachar à d’ith mon chuid sugh-craobh. > — « Ni bhfuighidh tu mise, » ar san cat, « go bhfägh’ tu bainne a bhéarfas tu dham. »

Thäinig sé chum na bo.

€ Go mbeannuighidh Dia dhuit, » ar san bhô. — « Go mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit. » — « C’ fad a rachas tu? » — « Ag iarraidh braoin bainne, bainne a bhearfainn don chat, cat a sgriobfadh im, im a rachadh i ladhar ghadhair, gadhar à ruaigfeadh fiadh, fiadh a énämhfadh uisge, uisge a fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad à chrochfadh Manachar, a d’ith mo chuid sugh-chraobh. > — « Ni bhfuighidh tu aon deor bainne uaimse, » ar san bho, « go bhfägh’ mé sor tuighe uait. »

Thäinig se chum na mbuailteoiridh.

€ Go mbeannuighidh Dia dhuit, > ar sna buailteoiridh. — « Go mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhaoïbh. » — « C’ fad à rachas tu? » — « Ag iarraidh suip tuighe uaibh a bhéarfainn don bh6, an bho a bhéarfadh bainne dham, an bainne a bhéar-

Marie te bénissent. » — « Jusqu'où vas-tu? » — « Chercher le beurre, beurre qui irait entre les griffes du chien, chien qui poursuivrait le daim, daim qui nagerait dans l'eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. >» — « Tu ne m'auras pas, » dit le beurre, « jusqu’à ce que tu aies le chat qui me rongera. »

Il alla trouver le chat.

« Que Dieu te bénisse, » dit le chat. — « Que Dieu et Marie te bénissent. » — « Jusqu'où vas-tu? » — « Chercher le chat, chat qui rongerait le beurre, beurre qui viendrait entre les griffes du chien, chien qui poursuivrait le daim, daim qui nagerait dans l’eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. » — « Tu ne m'’auras pas, » dit le chat, « jusqu'à ce que tu aies du lait que tu m’apporteras. »

Il alla trouver la vache.

« Que Dieu te bénisse, » dit la vache. — « Que Dieu et Marie te bénissent. >» — « Jusqu'où vas-tu? » — « Chercher une goutte de lait, lait que j’apporterais au chat, chat qui rongerait le beurre, beurre qui irait entre les griffes du chien, chien qui poursuivrait le daim, daim qui nagerait dans l’eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises. » — « Tu n’obtiendras pas de moi une larme de lait, » ditla vache, « jusqu’à ce que j'aie reçu de toi une botte de paille. »

Il alla trouver les bouviers.

«Que Dieu te bénisse, » dirent les bouviers.— « Que Dieu et Marie vous bénissent, » — «Jusqu'où vas-tu? > — « Vous demander une botte de paille que j’apporterais à Ja vache, la vache qui me don-

nerait du lait, le Jait que j'apporterais au chat, le chat qui ron-

fainn don chat, an cat a sgriobfadh ant im, ant im a rachadh i ladhar ghadhair, gadhar a ruaigfeadh fiadh, fiadh a snämhfadh uisge, uisge a fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-craobh. > — « Ni bhfuighidh tu aon $op tuighe uaimse, » ar sna buailteoiridh, « go dtiubhraidh tu ädhbhar cäca dhuinn ôn Muilledir sin $uas. »

Thäinig se chum an Mhuilleora.

< Go mbeannuighidh Dia dhuit ar san Muilleôir. >» — « Go mbeannuighidh Dia ’gus Muire dhuit, » — « C’ fad a rachas tu? » — « Ag iarraidh ädhbhair cäca a bhéarfainn dona buailteôiribh, na buailteôiridh à bhéarfadh sop tuighe dham, sop tuighe à bhéarfainn don bhô, an bhô a bhéarfadh bainne dham, an bainne a bhéarfainn don bhô, an bho a bhéarfadh bainne dham, an bainne à bhéarfainn don chat, an cat a sgriobfadh ant im, ant im à rachadh i ladhar ghadhair, an gadhar a ruaigfeadh fiad, an fiadh a Snämhfadh uisge, ant uisge a fliuchfadh leac, leac a chuirfeadh faobhar air tuaigh, tuagh a ghearrfadh slat, slat a dheunfadh gad, gad a chrochfadh Manachar a d’ith mo chuid sugh-craobh. 5 — « Ni bhfuighidh tu aon adhbhar cäca uaimse, » ar san Muilleoir, « go dtiubhraidh tu län an chriathair sin d’uisge ôn abh4inn chugam. »

Ghlac Monachar an criathar ann a läimh, agus thäinig sé chum na haibhne, agus thosuigh sé ag lionadh an chriathair leis an uisge, acht chomh luath agus bhi ant uisge dul asteach ann, bhi sé rith amach as aris.

Chuaiïdh preuchän thairis os a cheann. — « Däb, däb, » ar san preuchän — « M’anam do Dhia, is maith i do chômhairle! » ar Monachar; agus ghlac sé an chréafôg ruadh, agus chuimil sé le tôin a chriathair i, gur lion sé na puill a bhi ann agus chongbhaigh an criathar ant uisge ann sin, agus rug sé chum an Mhuilleôra é agus thug an Muilleôir ädhbhar cäâca dhô, agus

serait le beurre, beurre qui viendrait entre les griffes du chien, chien qui poursuivrait le daim, daim qui nagerait dans l'eau, eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l’osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui a mangé ma part de framboises, » — « Tu n'obtiendras pas une botte de nous, » dirent les bouviers, « jusqu'à ce que tu obtiennes pour nous, de ce meunier là-haut, la matière d’un gâteau. »

Il alla trouver le meunier.

« Que Dieu te bénisse, » dit le meunier. — « Que Dieu et Marie te bénissent. > — « Jusqu'où vas-tu? >» — « Chercher la matière d'un gâteau que j'apporterais aux bouviers, aux bouviers qui m'apporteraient une botte de paille, botte de paille que j'apporterais à la vache, la vache qui me donnerait du lait, le lait que j'apporterais au chat, le chat qui rongerait le beurre, le beurre qui irait entre les griffes du chien, le chien qui poursuivrait le daim, le daim qui nagerait dans l’eau, l’eau qui mouillerait la pierre, pierre qui aiguiserait la hache, hache qui couperait l'osier, osier qui ferait le lien, lien qui pendrait Manachar qui à mangé ma part de framboises. >» — « Tu n’obtiendras pas de moi la matière d'un gâteau, » dit le meunier, « jusqu’à ce que tu me donnes plein ce crible d’eau de la rivière. »

Manachar prit le crible à la main et alla à la rivière et se mit à emplir d’eau le crible, mais aussi vite que l'eau était entrée dedans, elle s’écoulait au dehors de nouveau.

Un corbeau traversa au-dessus de sa tête. « Dab!, däb, » dit le corbeau. — « Sur mon âme, il est bon ton conseil, » dit Monachar, et il prit de la terre rouge et il la frotta contre le fond de son crible en sorte qu'il boucha les trous qui étaient dans ce crible, et le crible retint alors l’eau, et Monachar le porta au meunier, et le meunier lui donna la matière d’un gâteau, et il

Page 1