LETTRE D'HILDUIN AUX CATHOLIQUES
An. C. 837.
Hilduinus humilis Christi servus, et domini mei Dionysii pretiosi sociorumque ejus matricularius, omni catholica dilectioni, quaquaversum Spiritu Sancto diffusa, pacera continuam et gloriam optât aBternam.
I. Cum nos Scriptura generali deflnitione admoneat, dicens : Quodcumque potest manus tua, instanter operare (Eccl.,u), et pii Augusti simulque plurimorum ad hoc desideria cognoscerem anhelare, visum est mihi, etiam in bac parte quiddam sudoris impendere, ut notitiam de ordine conversionU et prœdicationis atque adventus Romam, seu triumphalis mar-
tyrii beatissimi Dionysii, quae maxime Graecoram conlinetur historiis, et quasi sepulta, antiquorum serions apud Latinos non modica portione ser?abatur obtecta, in lucem Christo juvante reducerem : quatenus devotis exinde erga Dei et excellentissimi martyris sui cultum devotio cumulât* succresceret, et débits servituti nostrae, in domo Domioi, quantum ad exiguitatem nostram et ingenii nostri attinet, cyatho guslum fidelibus propinanti, ejusdem amici Dei, cujus id amore studuimus, interventio gloriosa divinam misericordiam ira pet rare t. Ut enim et ante nos dictum, gesta bene riventium, elementa sunt vitam volentiura, et exempla martjrum, exborlationes sunt martyriorum. Quapropter sequentii relegens, poculo debriatus praeclaro, fldem pietatis eroctel et non obsequium nostrum noraini temeritatis assignet. Quia vero, ut per quemdam sapientem dicitur, multoties in vili pcrsona despicitur veritas, cui nihil praeferri debuisset, suppliciter omnes, in quorum manus baec venerint, deprecor, ne in his nostrse personne humilitatem et agrestis orationis indisciplinationem attendant, cum personarum acceptatorem in tac duntaxat parte non esse Dominum sciant. In qua scilicet me imperitum sermone, non tamen scientia, fateor. Quin potins hune, de quo res agitur, inclytum et verum Christi militent ante oculos ponant, cui humanae vocis dignitate impar omne erit, quidquid in laude ejus, aliquis nunc mortalium dixerit, quoniam ab eo solo digne potest laudari, a quo et per quem talis meruit fieri. Yera itaque a veracibus de eo scripta, et simpliciter in unum collecta fideliter relegant, et si noetae imperitiac fuerint indignati,ad veteru m monumenta récurrent: quia nos non nostra, nec nova cudimus, sed antiqnoram infiqua dicta, de abditis admodum tomis eruimus, et veritatia sinceritate servata, paginis manifestioribus indimus.
II. C&terum neminem sani capitis haec minus acceptare pntamus quia anteriori tempore repetita non fuerant, cum liquido noscat quod is gui creavit omnia swm/ (Eccl. xvm), noluit revelare cuncta, vel cunclis simul ; multaque manifesta itérant
esse teropore occultata. Ad mentera enim débet redire, quod ia litteris divinitus inspiratis legitur (IV Beg. xxn) de legis libro diu latente, et denuo sub admiratione invento. Et cum Daniel dicat : Pertransibunt plurimi et multiplex erit scientia (Daniel xn): quanto magis nullus abjurare debebit quod multis comitibus aliorsum intuentibus, segnis qnique aut tardus post gradiens, perditionem in via, quam procedentes triveraut, invenîre non possit. Abjecta denique omni ambiguitale, quod iste ipse Dionysius, cujus hic gesta scribuntur, non sit Areopagites et Athenarura episcopus, quid quisque dixerit, veluti de autumatione Gregorii Turonensis episcopi, et subreptione Bedae sancti presbyte ri, atque aliorum quorumque sine auctoritate jactatur ; qui curiosius hoc scire voluerit, ut de multis quœdam designemus ex noraine, Eusebii Cœsariensis historiam, et Aristarchi Craecorum chronographi ad Onesiphorum primicerium epistolam, et Visbii conscriptionem perquirat et relegat. Ibique discere poterit quis iste Dionysius fuerit, et qualiter per martyrii palmam ad Christum pervenerit, si hic eis in sui connexione manus dare fidei detrectaverit. De his autem el aliis quibuscumque, unde sumpta sunt omnia, quae prae manibus tenentur collecta, si benignitati legentis commodum ac placitum fuerit, et alibi ea invenire nequiverit, litterarum nostrae parvitatts ex hoc ad Serenissimum Augustum affatim illustratione valebit. Nam et si eis credere dignatus non fuerit, illae sibi tamen sine quolibet supercilio prodent, ubi baec universa, et qualiter, et quo ordine dicta manifeste reperiat, ipsorumque librorum plenitudinem, si indiguerit, ab archivo nostrae Ecclesiae mutuare quibit
Valeat fidelis et charus frater omnis in Domino, cum pietate et gratia memor nostri.
(Origines de l'Eglise de Paris, p. 346.)