LETTRE D'ANASTASE LE BIBLIOTHÉCAIRE A CHARLES

LE CHAUVE. An. C. 876.

Incipit epistola Anastasii, Romani bibliothecarii, ad Karolnm imperatorem, quaeasserit sanctum Dyonisium vere esse Areopagitem.

Domino piissimo et serenissimo Karolo, imperatori Deiqœ veri cuitori, semper Augusto, Anastasius, exiguus apostolicc sedis bibliothecarius in Domino. —Sternum in Christo imperium.

Ecce, imperatorum sollertissime et ebristianissime, qui effbdis et rimaris sapientiam sicut tbesaurum, cui nihil sinistrum est, cîim utrâque nimirum manu pro dexterâ utaris, nain sic humana rcipublicae commissa secundùm legem Dei gober» nacula moderaris, ut divina quaeque non deseras, sed potins proféras, passionem sancti ieromartyris Dyonisii, quondam Ariopagita?, postque Athenarum antistitis, quam Roms legi cii m puer essem, quamque a Constantinopolilanis legatisaodieram, secundùm jussionem vestram diu quœsitam, tandeihque in maximo cœnobiorum Roma? sitorum repertam, etiam inter diversos languores positus, arrepto interprelandi cerla-

mine, latino eloquio tradidi quantum potui, auxiliante Deo, et si non ex toto verbum e verbo, sensu m tamen penitus hauriens. Cesset ergo jam quorumdam opinio perhibentium non esse Ariopagilam Dyonisium eum qui apud Parisium corpore ac virtutibus redolet, cùm hoc et Graecorum quoque stilus, cum lalinà linguâ concordans, testetur et predicet; in quâ profectô natus est et quâ celsa scripta sua contexuisse probatur, praesertim cura manifesté sciamus praecipuos tractatores Ecclesiae qui latino stilo scripsere, quid dubium in sacra scripturâ reperienles, mox ad graeca exeraplaria currere, et ad eorum sensura protinus a se omne nubilum ambiguitatis excludere. Nec mirum si quisdam doctorum erga plurima occupatus, nec Graecorum scripta ri ma tus, aliter senserit, cùm ipse apostolus Petrus quaedam sic tenenda esse putaverit, ut meritô coapostolus ejus Paulus eum reprehensibilem judicaveriL Beatus etiam Cyprianus, doctor et martyr, quiddam de rebaptizatione difûnit, quod tota Ecclesia rejicit. Quid autem de sancto Augustino dicemus, qui etiam libros retractationum conficiens, nonnulla quae se bene sensisse dudùm putaverat, reprehendit. Nam omnipotens Deus nonnunquam dispensatorie gerens, cui multa révélât, quiddam operlum deserit, et quod alteri obserat, alteri reserat; nec tamen sine remunerationis dono relinquit quod ex radice caritatis prodire non nescit, qui, cùm cor scrutetur, non tam dictum quàm intentionisadmittitaffectum. Verùm bine multa, docente Deo, dicere possem, si non mihi praefationem, sed apologiam faciendi, propositum extitisset. Suscipe itaque, piissime Imperator, Dyonisium ex Graeciâ iterato volatu venientem, et qui gaudes eo latino eloquio habito, gaude et ab achivo sermone donato. Sane, quia nonnulli beatum Dyonisium pterigion tu uranu a Graecis appellari comme morant, notandum quôd hune bealus Johannes Chrysostomus petinon tu uranuy id est volucrem cœli, in ultimo sermonum suorum libro, describat. Quorum duorum nom in u m differentiam sacri evangeliorum atque psalmorum graece scriptorum libri demonstrant. Nam in altero quidem, graece pterigion

scriptum codex latinus non alara, sed pinnaenlum, interpretari déclarât; in altero verô, petinon crebrô sermone romano translatum, volucrem sonare désignât. Hujus antem pusionk textuin beatus Metbodius, qui a aede apostolicâ Gonatanlinopolim presbyter missus, ejusdem urbis tenuit pontîficiom, et ex tune inter sanctos ab omnibus ob sua confesaioois et agoaift certamen veraciter veoeratur et oolitur, edidit, pauca de nudlfe pracedentibns dictis excerpena. Deus antem paris coulent Sathauan anb pedibus vestris velociter, et qui dédit amplu in terris imperium, tribuat in cœlestibua ditissimura praiiu. Explicit.

Data mense, Junio, indictione EX\ anno pontiûcatûs vd beatissirai domni nostri Johannis octavi pape quarto, imfsa verô domni cleraentissirai Karoli semper Auguali prima

(Origines de l'Eglise de Paris, p. 396.)

LETTRE D'HINGMAR A CHARLES-LE-CHAUVE. An.C.»76.

Domno glorioso Karolo imperatori augusto, Hinemans, nomine, non nierito, Remorum episcopua ac plebia Det h*

mulus.

Lectà beati Dyonisii passione a Methodio, Conslantiaofalifl Româ direclo, grece dictatâ, et ab Anastaaio utriuaqne lingot peritoet undecumque doctiasiiuo, apostolicœ nrdin hihliotha cario, latine conscriptâ; sicut in prafatione auà narrât, raoa» gnovi bis quœ ibi scripla sunt ea qua in adolescenliâ legeam consooare : videlicet per quos ac qualiler gesta martyrii beati Dyonisii sociorumque ejus ad Romanorum noticiaox, iadèqae

ad Graecos pervenerint. Nam quandô, Deo disponente, in Franconofurth palatio nati estis, Hucberto, praecentori palatii, episcopiurn Meldensis urbis commissum est ; ubi, propter Hildrici episcopi aetatis prolixitatem et diutinam aegritudinem, quœdam ad sclentiam et religionem pertinentia, necnon et aedificia ac estera quaeque necessaria neglecta invenit. Quapropter a familiari suo Bodone, clerico dorani et nutritoris raei Hilduini, abbatis sacri palatii, clericorum summi, quemdam elericum, ipsius Bodonis propinquum, nomine Wandelmarum, qui oantilenam optime a Teugario magistro in sancti Dyonisii monasterio didicit, ad erndiendos clericos suos obtinuiU Gui abbatiolam sancti Sanctini in beneflcium dédit. Idem antem Wandelmarus in loco sibi commisso quaterniunculos valde contritos, et qaae in e*i3 scripta fnerant pêne deleta, de yitâ et actibusbeati Sanctini repperit, quos ob familiaritatis noticiam, et qnia mesciolum putabat, ad exhaurienda ea quae in eisdem quaterniunculis contineri videbantur, et ad scribendum aperte in nova pargamena michi commisit, quod et studiose peregi, et michi commendata commendanti restitni. Sed qnia diu est quod idem Wandelmarus, etiam ante obitum Hucberti, defunctus fuit, et, sicut audivi, idem locus neglectus extitit, ac demum in eftdem urbe Nortmanni fuerant, et quadam incendio concremaverant, quaBdam verô pradantes diripuerant, nescio si ipsi quaterniunculi vel eorum exemplaria in eftdem urbe valeant reperiri. Propterea exemplar eorum quod michi retinui, vestro devoto et bono studio offerendum putavi ; ut si quae sunt illorum reliquise, qui negabant domnum et patrem nostrum Dyonisium esse Ariopagiten, et a beato Paulo apostolo baptizatum, ac Atheniensium ordinatum episcopum, et in Gallias a sancto Clémente directum, ex bis quae greea testiflcatio et romans sedis assertio et gallicana intimât oontestatio, rat m m et in hàc re recognoscant quod inde ante nos diclim est. Nam veritas sepius agitata migis splendetcit in luoem.

{Origines de r Eglise de Porit, p. 401.)