LE JCB1LÉ DF CHARLES DE LORRAINE
Nous avons parlé des nombreux témoignages d'affection qui furent donnés par les Belges h Charles do Lorraine.
Après vingt-cinq ans d’administration, les états de Brabant lui érigèrent une statue sur une des places de Bruxelles.
Les fêtes du jubilé furent splendides. L’enthousiasme des orateurs s’éleva à un diapason insolite.
On retrouve le reflet de cet enthousiasme dans une pièce de vers — d’un certain J. Ridderbosch — dont la reproduction nous a pam présenter tout à la fois un intérêt historique et un intérêt littéraire.
rOEMA
CAROLO ALF.XANDRO,
IiOTHARINOLAE ET BARRI DÜCI, ETC., ETC.
A nnum sui imperii tigesimum quintum solemni julnleo celebranti.
LCDCS POETICCB. — ABOCMEKTCM.
Poéta illustrissimes principes prccatur, ut inter tôt poëtarum cantus, ipsius jubelei causa ejus honori consecratos, hoc agreste carmen benignis oculi's aspicere dignetur : verum tanti viri laudes ac virtutes decantare non audens, narraturus tantummodb præsagia,
quæ olim ex pan intellexit, admirationem ae lœtitiam indo cohceptam memorat : itaque deim precatur ut taiæm principe» ac Patriæ Ornamentum diu salvum servet et incolumem, ac tandem meritis plénum ad Cælum migrare faciat ; denique ad Principe» so vertit :
Priscœ virtutis, Loth’eingi et^sanguinis hœres,
Gloria magnaniraûm ac ingens laus, Cae’le, pareil tum, Tympaua si Macedûra Rex inter rauca tubasque Carmina perlêgit, quamvis it ad æthera clangor Belgarura turbæ Vatum prœclara canentis Gesta sui Illustbis Rectoeis pectore grato Hæc quoque nostra leges : si nec munuscula læta Dî spernunt, liominum spicas, ac serta rosarum,
Libaqne, et exigui devotum thuris honorem,
Tu quoque (si mores imitari et facta Deorum Prœcipuè heroum est), non dedignabere parva,
Quæ mittit tenuis læto do corde Poëta,
Cujus musa cupit, meritis licet impare vena,
Te canere, et festum Jubili comitare triumphum.
Fallor? an bumano mea carmina respicis ore?
Fallor? an bis etiam dictis affaris amicis?
Quisquis is est, divus cui sic indulget Apollo ,
Grata mibi vatis musa est, animumque benignum Accipio, mentemque piam, oblatasque camænas.
Ergo âge nunc mea mens, linguas ac ora résolve;
Pone metum, infinita Viei Clementia prodest;
Nunc Rosa, nunc Violæ, nunc Florentes Hyacinthi,
Verbenæque Ducem deceant, nunc texero flores,
Et viridem Augusto Capiti imposuisse Coronam ;
Forsitan et Musarum aliqua, et vel Cantor Apollo Plectra mibi citharamque dabit, Veus ipse canentem Perque annos ejus, pcrqueacta illustria ducct.
Tanta quid iraprudens meditor præconia? sortem Dicere quid cupio, Superos quâ lucidus æquat?
TJnde ego tantarum repetam primordia laudum,
Aut quo fine sequar? facit ingens copia rerum Incertum, passimquo trahit, timidumque repulsat :
Ut Nauta hue illuc ventis discordibus actus
Obruitur, vastoque adcô timet æquorc mergi.
Non ergo eximias ego Laudes, Maxime Pbingets, Virtutesquc tuas ausim memorare canendo.
Quod si forte lubet Pastorum audire camænas Agrestes, aures adhibe placidas, ego quæ Pan ( Pan magnus cecinit nostros ventura sub annos)
Hîc referam, tua, Drx fobtis, pars maxima quorum est, Cujus ab auspiciis Parca nova sæcula volvunt.
Forte ego dum medio terras Sol excoquit oestu Desertus spatiabar opaca et frigora quærens,
Quâ leni et placido decurrit flumine Zenna :
Dextrâ iter ingressum ]>cr amæna et florida rura Mc brevis et facile acclivis via ducit apricum In collem, Cereri placitum, Pair! que Lyteo.
Planifies jacet, in medio cultissima; primo in Ingressu faciès spectanti celsa Theatri Formani offert, sæpè indigenæ videre sedentem Pana Deum Arcadiæ, calamos cura inllaret in altis Rupibus, et Nymphas per Sibila lœta vocaret,
Nymphas quai plcxis redemitæ tempora sortis Pastorum loca sola petunt, Sylvas que pererrant Onmia complentes lusu, dulcique Cachinno.
Fessus dum venio illuc Capripedes Satyriscos, Pastorumque manum junctis per mutua palmis In gyrum canere, et lætas agitare choreas Invenio admirans, médius Pan Magnus ovantem Ad calamos eantusque régit ducitquo Coronam,
Dumque Deus canit ipse, silet tum cœtera pubes,
Dum silet ille, alii Thyasos eantusque sequentos Instaurant, repetuntquo Dei postrema canentis, lngeminat postrema nomus, respondit et écho.
Tum me respiciens forma mihi cognitus Acmon,
IIuc Puer, inquit, ades, teque his adjunge choreis ;
Aut spectare magis si te juvat, aggero ab illo (Vicinam digito monstrat collem) aspice dixit.
Hic tum Mirnalidc s redimitus tempora ramis,
Ad numéros circumsiliens, hæc carmina cantu
Fatidico insanus latas fundebatin Auras :
Dicite io satyrisci, et ici geminatc coloni,
Aurea Sospitibus nascuntur tempora Belgis.
Excipiunt Juvenes, itérât Nemus, assonat écho , Aurea Sospitibus nascuntur tempora Belgis.
Prosequitur Deus , et tali modtilaminc pergit :
Mox illud tantum expectatum (respice finem) Adveniet tempus, quo Dux Al’xakdeb ovantes Implebit fatis partus, ortusquc beatos.
Scitis Piérides venientem in luminis auras Exceptisquc sinu, et vcstris fovistis in ulnis,
Et tencram molli cinxistis baccare frontein :
Affuit ipsa favens pariter spargcnsque salubres Pyxidos arcanœ succos, partûsque dolores Leniit, et Matiiem fætu Lucina levavit.
Affuit Idalio venions è Colle J)ione Nectare odorato crines perfusa fl uentes,
Assuctæque loves Charités ductare chorcas ;
Hœ siraul Ambrosiâ Püebüm lavêre liquenti,
Et parvas tcnui cunas stravêre ligustro.
Dicite io Satyrisci et io gcminate coloni,
Aurea Sospitibus nascuntur tempora Belgis.
Vcnit et uiulifluis properaus Naucelus ab antris, Quem propè cærulco fluctu formosa Met une Ibat, eos circum violasque, rosasque rubentes Vimineis Nymphe calathis et serta ferebant Purpureo ô Narcisso, èque Auricomo Clirisanto ;
Quæ postquam totas passim sparsêre per Ædes, Jucundoque Domus latè fragravit odore,
Protinus ecce .loris Magni de limino P area,
Antiquæ P area, Niveo queîscorpora amictu,
Canaque Chaoniâ velantur tempora Quercu.
Hœ postquam et Matrem complexæ, et fronte serenâ Oscula junxcrunt Parvo feliciaNATO Fatidico taies fuderunt pectore voces :
O! faustonimium Cœlo, Divisque benignis Nàte tuer! cresce et Maonos iraitarc Parentes.
Accipitc hœc lœtis animis, neu posse moveri Crédite, quæ vero concordes ore cancmus :
Qualis in aprico se tolit amaracus Ilorto,
Quam studio solers ornai formosa puella Ipsa suos alit in lusus, et lenibus undis Irrigat, ilia leves paulatim surgit in auras Pulchrior, et dulcem latè diffuudit odorem,
Sic puer augescens primo se tollet in Ævo,
Mirificèque bibet cunctæ primordia liuguæ ;
Mox ubi jam validus teneris excesserit annis,
Tune ilium ingenuas artes doctavjue docebunt Aonides, Princepsquo Chori facundus Apollo.
At parvum Parc» cecinêrunt, quod tamen ultro Evênit, ventura dies majora réservât :
Novi ego quæ illi fata manent : Mavortia Pallas Ipsa docebit eum generosi militis arma,
Cunctis mirandus splendescet in arte Minerca.
0 ! quantum heroæ exemplar vit® omnibus unus Existet, mentes hominumque ad grandia tollet !
Cura Bellona furet, fervebit cum undique pugna, Huncque petent unum multorum tela Virorum.
Impavido stabit vultu, Victorque redibit.
Hinc ilium Austeiacaf, Modes «ms Sceptra Sobobi Celsus hymen quondam thalamo sociabit in uno.
Huic dabitur Belgas tum, Teutonicoque Magistro, Ducere, funestum Patriæque avertere damnum.
1 nunc quisquis oris, Belgis meditarc nociva,
Hic vir hic est, tibi qui conatus armaque stringet : Flos œqui hic, sæclique jubar, qui pondéra rerum Immotis humeris poterit fulcire cadentûm,
Cujus sæpè sagax trepidis prudentia rebus Vestigabit opem, præceptaque certa docebit :
Ille saeram ambrosiam Belgis dabit : ille repeUet Iram, scdabitquc tetræ mala semina rixæ :
Sedulus ille suorum, insignisquo artis Amator Evehet artificem, nummisque ingentibus auctum Ostendet populis ; sibi non sed Civibus ortum Se esse suis credct, Patriæ præstarc salutem Ante suam cupiens, nec famæ insignia tantum Quantum Justitiam, ac veras sibi poscere Laudes.
Ngnc majora Virumquc canani, quo fortior alter Non existit ; hic uudantem eum milite Rhenum
Audebit, multo Gallomm sanguine fuso,
Itumpere, versutumque Hostem generosus ab Urbc Pellere Pragensi, rursumque revertere Victor.
Hune magis præstantem animis et fortibus ausis Furtunata nimis Rectobem bœc sæcula habebunt.
Hic tôt conspicuus mentis longœvus et annis Vib vestro quondam vegetus Jubilabit in ævo :
Tum læta hubertas, segetumquo onerata maniplis Alma Ce res gravidis spicis venerabitur aras Quam circum Pueri salient, et rustica pubes, Ridentcsque jocos, incomptaque carmina diccnt :
At noti musis D amonts ac Alphtsibai
Vota P a tri May no laudesque et sacra canentes
Æternis ilium numeris ad sidéra tollent,
Heroemque salutiferum, Divumquc vocabunt.
Tectaque festivis fulgebunt ignea flammis :
Tum quoque confusum diverso ex agmine murmur Attollet magis atque magis, tum sparsa solutis Turba ruet cuneis, fremitu tremet arduus Æther.
Ceu quondam in Sylvis leni cum flamine primum Offensæ crépitant frondes et lenta susurrant Murmura, mox valido si turbine fortior Auster Incubuit, stragemque dédit, strepit omne tumultu Confusum nemus, et populata cacumina jactat, Consternitque solum ramis, it stridor ad auras.
Tuncque Patres, primiquo Ducum, lectiquc Scnatûs, Gaudia testantes fulgontis ad ostia Templi Advenient, cingentque vibum, tum cætera circum Turba prernet, lætas fruges, et muncra prima Apponent, et iô clamabunt, rursus iô bis.
Fclices qui tam læto nascentur in ævo !
Talia cantabat memorans Pan magnus : at Acmon Iiæc référés Puer, inquit, et hoc tibi munus habeto.
Hæc ubi perccpi miracula, tôt portentis Obstupui, has lætas cæpi tum fundere voces.
Iro per æternos ævi venientis honores Conspicuum meritis, et jugi vivere famà Fas ilium est, quem fata béant, cui pectore præsens Excubat, atque animum cælo adjicit ignea virtus.
0! fortunatam vitæseriem! Obona fatal Divinasque vices rerum ! felicia sunthæc Omina, et auspicium supram surgentis ad œdem.
Te precor, Omnipotens, qui numine cuncta gubernas, Splendorem hune Patriæ, nullus quern fumus inumbrat, Serva, et per varios salvum defende labores :
Fac ilium incolumen pylios transcendere canos,
Ac tandem plénum meritis super astra locari.
Nunc me prostratum ante pedes, dignissime princeps, Aspico lætantem veris quôd cuncta videmus Impleri fatis, quæ olim magnus cecinit Pan.
Respico quæ coeant tibi numina, Cyuthius Auctor , Pieriâumque cliori, Driades , Nymphœ que sororcs Donaferunt, violis et purpereis Hyacynthis Spirat humus, sed en ante onnes Jovis inclyta Viryo Attonsæ foliis innectit tempora olivæ,
Ac ego, parva quidem, rcqua tamen, mea munera porto.
Salve, certa salus Patriæ, tibi præmia mille Sidereis collata locis, nec plura mereri Fas homini est, quemquam major nec gloria clarat.
Vivo diu, princeps, famâ grandævus et annis Serius a nobis transi, monumenta T ri uni phi Ede nova, et vitæ repetita exordia felix Incipe, lielyanm communi id voce prccamur.
{EpMmérides de Jean Kempis.)
