DÉSAVŒU DB LUTHER PAR LES FRÈRES DB LA VIE COMMUNE
(Voir page 182, note 3.)
Nos, prior,siiperior,cacteriqiie patres ac dcfînitores generalis capituli windesemensi», canonicorum regularium oixlinis S. Aiigustini, in actu et congregatione capitulari in Windesem congregati : notum facimus tcnore praesentium quod, quum Spiritu SaDcto inTocato pœcibusquo de more pracmissis ad reformationem disciplinae monasticae quae nimium diu multis in locis colla psa jacuit, totam curam oogitationemque nostram converteremus : provocati inprimis Domini Dei nostri suam Ecclesiam nunc tandem misericorditer respicicntis indicibili clemcntia ac pietate, extimulati etiam Regiae Majcstatus propensissima in rcliglonom voluntate quam nobis hic congregatis illustrissimus dux Albanus plenius siiae Excellentiae ad nos datis litcris insinuavit. Volantes tantae exspectationi nostroquo debiti muneris officio satisfacere, illud praecipue conandum effîciendumque nobis duximus ut indagatis et cognitis malo* rum fontibus, contariisque remediis institutis quam rectissima et certissima via ad inedicinam perveniamus.
Vigebat ab hinc annis ducentis quum primum ordo isti in germania inferiori simul inccptus est institui et spargi in tam eximia disciplina tantaque probac conversationis publica existimatione, ut vix ullum in regiis ditionibus sit oppidulum in quo non alterutrius scxus aliquod nostri ordinis collegium reperiatur; sed, proh dolor! exoricnte in ipsis capituii nostri quasi humeris luthcrana haeresiy eaquo in dies latius serpente, sicut publiée in urbibus et rcgionibus civilium ac legitimonim magistratuum contemptus invaluit, ita passim in monasteriis superiorum authorlta vilescere cccpit, ita ut quum improbitas et licentia quotidire cresceret et superiores corrigerc improbos aut non possent aut non audcrcnt, siibsecuta sit paupertatia abjectio, solitudinis et inclusionis infractio et castimoniae quoque non una species lacsionis.
Quominus autcm istis initiis principio obviam itum et vitia inde enata dcinceps débita correctione oppi'essa extiterint practer alias multas causas malicia ipsa temporum, quibus et imperatores et reges cedere debuerunt, praecipua in causa fuit. Sed quum nunc singulari Dei omnipotentis beneficio, post tam longam catholicae doctrinae in bis regionibus, in spem pristinae libcilatis, et illa et nos repositi sumus, dabinus enixe operam ut temporum meliore occasione, sicut valde obstingimur, ita féliciter et libenter utamur. (4 mai 1569.)
(Archives du Royaume, Papiers d*ÉtaJt et de V audience, liasse 284.)