LOUS TRES HABITS
Certain predicatou, qu^a Mountpeliè passabo,
Et quY dounèt quaouques sermous, Ambé tant d''elouquénso et dé calou parlabo Que lou cor et Pesprit a la fés entrenabo De sous noumbrousés aouditous.
o JACQUES AZAlS.
Sus raoumorno un mati prexabo^
Et tant claromén demounstrabo
Que lou que dous habix gardabo, Tandis que d'un habit un soûl paouré manquabo,
Ero dannat coumo un clabèl,
Qu'un bourgés, boun israelito,
Ba trouba sa fenno de suito, Et, lou cor tout nabrat, Vy dis, la larmo a l'èl : « S'èri mort dématis, sério dannat pecaire.
Car dénpèi que soi maridat
Pèqui contro la caritat.
Aï très habix dount n'ai pas rés a faire, Et, faouto d'un habit mai d'un paoure es jalat ;
Lou predicatou m'a proubat Que, de lous qu'aï de trop cal bite me défaire,
Per que l'indigent, qu'es moun fraïre, Ambé so qu'ai dé trop sègué léou recatat; Porto mous très habix tout de suito al curât :
I. La lettre x était employée par l'auteur pour remplacer le ch, prexabo pour prechabo ou le ts à la fin des mots : habix pour habits qu'on prononce habitch. La préoccupation de trouver une lettre unique pour rendre diverses prononciations, produisait ainsi l'arbitraire et la fantaisie chez nos anciens auteurs. Ils auraient dû cependant prendre leur parti de cette impossibilité et écrire, sans tenir compte de la prononciation, absolument comme en français, où les mêmes lettres dans un même mot ont un son différent, ex. : entretien où Ve a trois sons différents, pour ne citer que le premier venu parmi des milliers.
Une autre erreur de cette époque était de figurer les diphtongues au, ou, eUj par aou, oou, eou, alors que l'exemple des langues catalane, italienne et castillane aurait dû indiquer la véritable orthographe.
JACQUES AZaVs.
Fagùén nostre salut; n'abèn pas d'aoutre affaire, c( Aquo béirén, l'y respon sa mitât; Lou que lou darnié t'a parlât Es toujour aquél que te gagno, Et pla soube'n te fas uno mountagno De so que n'es pas rés. Dinno mé, se te plaï. An lou predicatou la caouso esclarciraï,
Après dinna sans faouto lou béirai, Et quand amb'él mé se'raï rasounado, Tous habix, s'és dé dréx, al curât pourtaraï. »
A péno la taoulo es plegado, Qu'après s'èstre un paouc harnéscado, Co dél predicatou la bourgéso courris, Mais trobo la porto tancado ; Tusto; lou douméstico oubris.
Cal demandas?
LOU DOUMESTICO.
LA BOURGÉSO.
Moussu.
LOU DOUMESTICO.
Moussu n'es pas bisiblé.
ÏA BOURGESO.
Fasès-me l'y parla, soi pressado.
LOU DOUMESTICO.
Impoussible!
LA BOURGESO.
Es dounc fort occupât.
JACQUES AZAIS.
LOU DOUMl^STICO.
Es a taoulo.
LA BOURGÉSO.
Attendrai.
LOU DOUMÉSTICO.
Mais dos houros aoumens y resto.
LA BOURGÉSO.
Tournaraï A quatr' houros.
LOU DOUMÉSTICO.
Mardi, né préngués pas la péno.
Sou pér lou mens uno douxeno
Qu'amb'él bénou de s'ataoula.
Quand aouroou finit de dinna, Jougaroou Tescartat, la bourro, la quatréto, Riroou, béouroou de pounx, toucaroou Taniséto^
Jusqu'al moumén de se couxa.
De bèi poudès pas Vy parla.
LA BOURGÉSO.
Pèr un home de Dious que prexo Fabstinénso, L'abnégatiou, la pénitenso, Toun mèstre a soun aise ou prén pla.
Mais anfin tournaraï dema.
LOU DOUMÉSTICO.
Béngués pas trop mati, car, las de la besprado, Cal que moussu, per se paousa, Dourmigue un paouc la matinado.
La bourgéso, lou lendema,
Co dél predicatou torno se présenta
Cî.OITRK DF SAîNT-M A
JACQUES AZAIS. ,23
« Intras, l'y dis lou doiimestico ; Dins un moumen moussu ba dabala :
Ero sourtit tout aro, aro bén de rintra, Et xanjo amoun d'habit pér s'en ana dinna Co dél douyén dé la fabrico. »
LA BOURGESO.
Ah çà ! badinan pas, toun mestre a dous habix
LOU DOUMESTICO.
N'a bé très, se bous plaï, pla fis et pla poulix.
LA BOURGÉSO.
Toun mestre a très habix ! N'ai pas rés a l'y dire ; Souetos y lou boun jour. — En se créban de rire,
La fenno torno a soun louxis,
A soun home conto Taffaïré, L'y fa souna pla naout lous très habix pla fis, Lou dinna, l'aniseto ; et, sans insista gaïre,
De sous scrupulles lou guéris.
Es d'aqui que bén, m'es abis, Que lous sermons foou pas lou fruit que deourioou faire ; La paraoulo edifio, et l'éxémplé destruis.