‹ Les procédés d'art de Tacite dans les "Histoires"Chapitre 154 sur 177 · I. Sénèque, Ep · texte numérisé non relu

I. Sénèque, Ep

Aihil in vullu (Pisonis) ... nuitatuin, quasi imperare posset magis quam veUet. — Olhoni nondiim auctoritas inerat ad prohihendiim scelus, iiibere iam poterat. — Ipsi (Galbae) médium im/enium, ma(jis extra vitia quam cum cirtulHus. — In ipso (Vespasiano) nihil tumidam, arrogans nut in rébus novis novum fuit. — Amicitias fVilellius)... mcruit magis quam liabuit\

Il se servira pour la senlenlia de la phrase qui, se prolongeant et isolant du groupe principal les parties ajoutées, leur donne le relief nécessaire : Quod si vita suppeditet, principatiim divi Nervae et imperiam Traiani, uberiorem securioremque materiam, senectuti seposui, |] rara temporum felicilaie, ubi sentire quae velis et quae sentias dicere licet^. — Quam velut publicam largitionem Otho secretioribus apud singulos praemiis intendebat, adeo animosus corruptor ut Cocceio Proculo... agrum sua pecunia emptum dono dederit, \\ per socordiam praefecti, quem nota pariter et occulta failebant\

Il se servira de la phrase condensée pour les vérités générales : Nemo unquam imperium flagitio qnaesitum bonis a?Hibus exercuit. — Ltque evenit in consiliis infelicibus, optimo videbantur quorum tempus ejjugerat. — Imperium cupientibus nihil médium inter summa aut praecipitia etc. \

Mais comme la sententia, ou pensée à effet, est souvent une antithèse, comme il lui arrive souvent aussi de s'élever à l'idée générale, il est vain de vouloir ranger antithèse, sententia ou maxime sous une rubrique définie. Chacune déborde et empiète sur ses voisines. Comment classer, par exemple : ali&no imperio felicior quam suo^? Antithèse ou sententia':) C'est une sententia anli-

1. Tac, Hist..l, 8i ; I, 17 ; I. 45; I, 4q ; II, 80; III, 86.

Page 1