‹ Les quatre poétiques, d'Aristote, d'Horace de Vida et de BoileauChapitre 54 sur 64 · Horat, , Lib. 1, Od · texte numérisé non relu

Horat, , Lib. 1, Od

P. 316, Hectore duro. Hectore, per Achillis absentiam, Græcos duriter reprimente, Dum Priami domus pugnaces Achivos Hectoreis opibus refregit, Horat., Lib. mr. Od., ant, 27.

P,3:6, Graves iras de virgine rapté. Yiad. 1. Neminem fore arbitror qui non hæc malit legendis Homeri carminibus, quam nn ex annotalionibus eognoscere.

P. 318, Sed jam tm Ogygian delatum. Odyss. 1. Hoc egit Vida ut ad cognoscendos poeticæ artis principes excitaret juvenum studia ; ab instituto nolim discedere.

P. 3:18, Hoc studium. Legendi operam et studium ægrè et inyiti dimittimus. "

P. 318, Nonne vides, μὲ sæpé aliquis. Exempla quæ proferuntur petita sunt ex Iliados, Lib. x, et Odyss., xx. Viget Homerus incredibili ubertate ingenii ac linguæ ; mirus fingendi artifex ac nar— randi ; ipso Apolline magis Apollo : at non semper ‘seit tenere modum ; videtur non rar artem osten… tare, ac velle experiri, quantum in suspendendis τ tenendisque animis possit. Hoc est quod notat hoc

426 ART POÉËÉTIQUE

loco Vida. Faciet operæ pretium qui leget Penati Rapini librum de comparatione Homeri et Virgilii. Hic , Virgilium dico, solns sciit tenere modum.

P. 320 , Hinc. Quoniam docet ratio sic esse inflammanda lectorum studia, tenendosque animos ; Virgilius multos inducit qui res eventuras indicent : quod fecit etiam Homerus,

P. 324, Multa tarmen Grajæ fert indulgentia linguæ. Multa indulgent sibi poetæ Græci : quippe, ut vetustiores Latinis , ità minüs remoti ab incultu illo quem natura non refugit,

P. 324, Nostros.... graviora sequentes. Vida nostros cum dicit, non Italos designat scriptores , sed Latinos , uti jàm est animadversum. Hic videtur respexisse quod scripsit Martialis, Lib. 1x. Epigr. κι, 16,

MNobis non licet esse tam disertis , Qui Musas colimus gseveriores,

In scribendo enim Græci veteres naturæ obseque bantur unice : Latini positis ab arte legibus adigebantur,

P. 324,.....Sunt qui, ut se plurima nôsse Ostentent, Notatur fortassis Dantes Aligherius, cum divinä suâ Comœdià ; itèmque Angelus Politianus, de quo ità scripsit Jul. Cæsar Scaliger , in Hypercritico : Poditianum traxit ardor eruditionis ad stilum silvarum. [taque et lectionis variæ condituris ,

et impetu excursuque , Statio propior ac similior……. Modè ostentet se multa aut recondita ποία habere , satis habet. Et sunt qui existiment , neque opinor sine causà, Homerum nimis voluisse multiplicem suam rerum variarum notitiam apparere.

P. 326 , Sæpé etiam accumulant antiqua excmpla virorum, Dantem hic quidèm Aligherium non po= terunt mon agnoscere qui ejus poesin legerint, quæ inscribitur a divina Comedia.

P. 326, Aut duri cantantes prælia Martis. Hoc est in heroico poemate.

P. 326, Aut terræ mores varios , cultusque canentes. Sic designat Poemata didascalica , quoniam nihil, in eo genere, præstantius est Georgicis Virgili : quo factum opinor, ut nonnulli didascalica quævis non aliter appellent quam Georgica : cum nihil neque in rerum naturâ sit, neque factum arte, quod non idoneam suppeditet perito artifici materiam didascalici carminis ; ac si unus hic jàm patere videtur campus in quo se indoles poeticæ exerceant, postquam epicum præclusit morum opinionumque mutatio : at patet tam latè ut labori sæpè defuturus sit faber , nunquäm fabro labor : quemadmodum de copiä fabularis materiæ dixit Phædrus, Lib. . I, XX, 7.

P. 336, Non sic Ausonius Venulus. Æn., xx, 242. Homericæ simplicitati Vida hic opponit cultum Virgilianæ artis. Nimirum ut Homeri poesis exem-

428 ART POËETIQUE

plar fuit unde Aristoteles, diligenti : observatione , formam expressit Artis poeticæ : sic Virgilium imitatorem Homeri, atque emendatorem respexit Vida, ut imaginem perfectæ poescos effingeret.

P. 536, Fcta potes multa addere veris. Modà rem solerter tractet poeta, ut de ipso dici possit illud, Horat, , τὰ. Ars Poet., 151,

ZLià mentitur, Sc veris {αἶσα remiscet , Primo ne medium , medio ne discrepet mur.

P. 336, Cüm secura tamen. Hic Vidæ desidero judicium. Loquentem facit aliquem ex Epicuri grege, et Homeri commenta coarguentem , propterea quod minüus consentiant cum decretis Epicuri, sciscentis divinarm naturam degere procul ab omni rerum humaparum procuratione summotam. Id facit Vida quod cavillator, qui ipsi, aut mihi ejus inter— preti, in uno acquiescentibus Virgilio , Claudianum opponeret , aut Statium, Responderemus ; Quid nobis est cum Statio aut illo altero ? Vice Homeri dicam : non profitebatur Græcus poeta cum Horatio, 1, Sat. v, 101, Deos didicé securum agere ævum. Si in eà fuisset sententià conditor Iliados atque Odysseæ , nunquäm sanè deos fecisset tam negotiosos , laämque exercitos,

P. 340, Undè ipsi Graji nomen fecére poelis.

Si Græcars spectes vocis originem, poeta est factor , artifez, ut ferunt Glossæ veteres. Hinc Vida colligit poetam esse dictum, qudd res verbis ità ex-

primat, ut non tam describi videantur quäm feri. Hoc si quis probat, benè sit. At malim quod dat Julius Pollux in Onomastico, Lib. 1v , Cap. 7, Poeta, cantor, cantator. Græca tria vocabula non describo, ne legentes absterream. Hoc tantüm addo : #rtifeæ Latinis est etiam "nusicus. Quocirca Nero moribundus lamentabatur 2 Qualis artifex pereo ! Non tamen hæc grammatica , de vocis originatione, dirimet con troversiam graviorem : utrüm potius sit poetæ officium comminisci fabulas, an versus componere. Adeunda est illa, quam indicavi jam antè, ingeniosa Caroli Batteussii Diatriba, parte tertià.

P. 340, Mutant. Cave Jlegendum putes mutans, quasi sensus sit : mutatur cœli tempestas, mutans simül hominum pectora. Ilud mutant positum est absolute , inquiunt grammatici, quemadmodum Virgilius posuit verteré, Georg. , 11, 34.

Lt sæpè aiterius ramos impunè videmus Vertere ad ailterius,

Hoc est, videmus ramos alterius arboris convertere se in ramos alterius. Id absolutæ constructionis genns habet quoquèfn verbis ejusdem significationis, sermo noster Gallicus.

Ρ 346, Prætereà haud lateat, Sententiam hanc , .quæ Βεπὸ scribendi ostendit principinm , et fontem aperit, splendidè illustrat Batteussianâ Diatribe, de quä superiüs.

P. 348, Quove tenere queat. Iliad. , nu. Osten— ditur, Homeri exemplo et Virgilüi, oportere poetam esse rhetorum præceptis et discendi arte quam instructissimum.

P, 352, MNeve als. JEn., 1, 478. Aït Priamus Iliad., xxiv, 257 , Troilum suum fuisse ex curru pugnacem. ᾿

P. 352, Nostri. Poetæ Latini, maxime Virgilius : hic enim unus vidit quid deceat.

P. 352, Tute. Vox contracta ex ἔμ ipse, nam S transit in 7! Videri potest Tractatus Gerardi Joannis Vossii de liüterarum permutatione.

P. 352, Fatidicæ Mantés. In. , x, 199. Ocnus commendatur isto versu, quo dextrè abutitur Vida, ipsum ut designet Virgilium. Quem versus in Ænei-— dos contextu sensum habeat exponent illius interpretes. Ego Vidæ hanc operam debeo. Virgilium appellat Mantés filium , quoniam Mantuanus erat civitate; Andibus in pago tractüs Mantuani natus. Dicitur quoquè Tusci amnis, id est Tiberini, Μlius : nempe Tiberis designat Romam ; et Romanus erat Virgilius adoptione , commoratione , ingenii ac stili elegantià.

P. 352, Dum postin melius, Cicero , Tusc. 1, τ. Meum semper Judiciun fuit omnia nostros aut ëinvenisse per se sapientius quäm Græcos ; aut accepta ab illis fecisse meliora , quæ quidèm digra statuissent , in quibus elaborarent,

P. 356, Trepidos in Turcas..… Selimi , Turcarum Imperatoris , victortis Leo perterritus Christianos Principes ad persequendurn , depositis domesticis odüis , communem Reipublicæ Christianæ hostem hortatus est, Sed μία Leonis studia , fatali socordiä nostrorum Principumn , cum quisque alienæ gloriæ invidet, bre: vüer perierunt. là Ciaconius in Leone X.

P. 356, Pater. Leo X , Pontifex, cujus triumphum de Turcis bello victis poeta imaginatur. Idcircd aureus, ob triumphi pompam.

P. 356, Di, vestrum crimen. Hic Vida, quemadmodum aliis quibusdam locis, nimium paganisat, ut aiebat quispiam,

Page 1