LA VIE ET LA MORT. XI

samve fortunam qualis siSj aut quemadmodum vivis, nihil intersit {Ibid.j III, xxxvii).

Quant aux théories sur Timmortalité de l'âme, Pline l'Ancien les qualifie assez durement : Puerilium ista deliramentorum avidœque nunquam desinere mortalitatis comtnenta sunt (Hist. Nal.y VII, 56). Mais il faut surtout rappeler la belle tirade de Sénéque le Tragique {Troadesy II, v. 372 à 409) :

Yenim est, an timidos fabula decipit, Umbras corporibus vivere conditis?

Quam conjux ocnlis imposait manuro, Supremusque dies solibus obstitit Et tristis cineres urna coercnit, Non prodest animam tradcre funeri, Sed restât miseris vivere longias? An toti morimur, nollaqae pars manet Nostri, quam profago spirilos halitu Immixtus nebulis cessit in aéra Et nadum tetigit subdita fax latus?

Quidquid Sol oriens, quidquid et occidens Novit, cœroleis Oceanus fretis Quidquid yel veniens, yel fugiens lavât, i£tas Pegaseo corripiet gradu.

Quo bis sena volant sidéra turbine, Quo cursu properat sœcula voWere Astrorum dominus, quo properat modo Obliquis Hécate currere flexibus; Hoc omnes petimus fata ; nec amplius, Jurâtes superis qui tetigit lacus, Usquam est : ut calidis fumus ab ignibus Vanescit spatium per brève sordidus ; Ut nubes gravidas, quas modo vidimus, Arctoi Boreœ disjicit impetus; Sic bic, quo regimur, spiritus efiluet.

Post mortem nihil est, ipsaque mors nihil ; Velocis spatii^neta novissima.

Spem ponant avidi; soUiciti metum.

Quœris quo jaceas post obilum loco?

Quo non nata jacent.