I. — La doctrine de Rufin
Rufin donne une théorie générale sur les ordinations faites
LA THÉOLOGIE DE L’ÉCOLE DE BOLOGNE
par les hérétiques. C’est la théorie de Roland mais exposée, cette fois, avec une clarté éblouissante.
D’abord Rufin explique qu’une ordination peut être dite irrita de deux manières :
Sed sciendum quod... ordinatio habetur irrita : quoad sacramenti veritatem, quantum ad ofïicii executionem... Et quidem irrita quantum ad veritatem sacramenti ilia est que fit prêter formatn eeclesiae vel a non habentibus potestatem; irrita quantum ad o/Jficii executionem : ut ilia, quae non fit a suo episcopo l .
Une ordination est donc irrita quoad veritatem sacramenti c’est-à-dire nulle, lorsqu’elle est faite a non habentibus potesta tem . Quels sont ceux qu’on doit regarder comme non habentes potestatem? Ils appartiennent à plusieurs catégories. Et tout d’abord ce sont les évêques hérétiques qui ont été ordonnés non par des évêques catholiques, mais par des évêques hérétiques C’est exactement la théorie de Roland.
Rufin écrit 2 :
Qui vero apud haereticos ordinantur aut ab illis ordinantur qui ultimam ma nus impositionein in ecclesia susceperant, aut ab illis qui apud haereticos ultima unctione promoti fuerant.
Qui ergo ordinati sunt in ecclesia catholica, si postea in heresim labuntur, et eis ab hereticis eidem ordines non repetuntur, cum ad ecclesiam reversi fuerint, ex dispensatione eeclesiae in suis ordinibus recipientur, ita ut ulterius non promoveantur... ex maiori au tem misericordia etiam ad ulteriores gradus poterunt sublimari.. Si apud haereticos reordinati sunt, cum ad ecclesiam redierint, nec etiam priores ordines retinebunt, ut habetur ex fine illius capituii...
Qui autem apud haereticos ordinati sunt, si ab illis haereticis sunt ordi nati qui ultimam manus impositionem 3 apud ecclesiam receperant t vere quidem sacramentum ordinis susceperunt, sed executionem ordinis, vel virtutem sacramenti non acceperunt, quia neutrum in ordinatore erat ; nam utrtimque ordinator perdiderat, cum ab ecclesia recesserat : sacramentum ordinis quod adhuc retinuerat, ordinando dare potuerat. Ideoque si huiusmodi ordinatus ad ecclesiam eatholicam redierit, et eius persona ecclesia indiguerit, non reiterabuntur in eo ordines sed per benedictionem sacerdotis et invocationem S. -S. confirmabuntur... Et hoc totum quando in forma ecclesiae ordinati sunt taies...
Si autem ab ilüs hereticis ordinati sunt qui ultimam manus impositionem in ecclesia non susceperunt y cum ad ecclesiam reversi fuerint, si nécessitas vel
i. H. Singer, Die Summa des Magistcr Rufinus, D. LXX, A b episcopis alterius civitatis, p. 161 . A cet endroit Rufin rapporte l’opinion des canonistes qui distinguent trois sortes d' ordinatio irrita ; quant à lui il rejette la troisième : ordinatio irrita quantum ad beneficii perceptionem, parce qu’elle se ramène à la seconde.
a. H. Singer, Die Summa des Magister Rufinus, [G. I, q. i, c. 17 ], p. ao5.