EXTRAIT DU LIVRE II DE LA PH1LIPPIDE DE GUILLAUME LE BRETON

Verba ferens graviter Cornes ista, repatriat : Inde Convocat auxilium : ruit agmine multiplicato Lecta manus juvenum ; nec oportet cogère quemquam Cùm sua quemque trahat in Régis damna voluntas. Fervet amor belli : communia Gandaviorum Turritis domibus, gazis et gente superba Instructas armis acies bis millia dena Et plures, propriis expensis, donat eidem Auxilium bello. Sequitur non impare fastu Ipra, colorandis gens prudentissima lanis Execranda juvans legionibus arma duabus, Atrebatumque potens, urbs antiquissima, plena Divitiis, inhians lucris et fœnore gaudens, Auxilium comiti tanto studiosius addit, QuO caput et princeps Flandrensis et unica regni Sedes existit, tenuit quam tempore in illo Comius Atrebates quo Julius intulit arma Gallorum populis. Nec Brugia defuit illi In strepitu tanto, quin pluribus adjuvet illum Millibus, in bellum fortissima corpora mittens; Brugia, quaa caligis obnubat crura potentûm, Frugibus et pratis dives, portuque propinquo, Dan quoque villa nocens ( Ban vere nomine, Dan re, Dan olim nostris damnosa futura carinis )

Adjuvit nostros bello pro viribus hostes.

Insula post illos nihilominùs exerit arma Hostica, non paucas armans in bella phalanges : Insula villa placens, gens callida lucra sequendo ; Insula, quae nitidis se mercatoribus ornât, Régna coloratis illuminât extera pannis, Inde reportantur solidi quibus illa superbit ; Insula magnanimo malefida futura Philippo Proditione suâ : tamen in sua damna ruerunt, Dum pro Ferrando sua mœnia versa recepto, Turritasque domos viderunt incineratas, Seque capi perimique simul sub milite Franco. Nec minùs et sancti populus venerator Homeri In comitis partes juratus millia multa Mittit ei, juvenes clarâ virlute coruscos, Cum quibus Hedinum, Gravelinga, Bapalma, Duacura- Dives et armipotens, et claro cive refertum, Indignata capi numéro, dant agmina bellis. Sed nec Isaugrinos cum Belgis et Bloetinos Rixa vetusla tenet, intestinique furores Se quibus infestant, alternatimque lacessunt, Quin jurata ruant in prœlia : Francigenisque Dum pugnant, veteres juvat intermitlere pugnas.

Quid moror haec referens per singula? Flandria tota Ultro belligeros in prœlia trudit alumnos, Utpote qui Francos odêre latenter, et ipsos Infensos Régi comitis nova fecerat ira : Flandria, gens opibus variis et rébus abundans, Gens intestinis sibimet damnosa ruinis, Parca cibis, facilis expensâ, sobria potu, Veste nitens, membris procera, venusta décore, Splendida Caasarie, vultu rubra, candida carne, Innumeris piscosa vadis et flumine multo, Fossatisque vias ita praepedientibus, ut vix Introïtus pateat venientibus hostibus, extra

Tuta satis , si bella sibi civilia desint ;

Frumento quam ditat ager, navalia merce,

Lacle pecus, butyris Armentum, piscibus sequor,

Arida gleba foco siccis incisa marescis.

Raris silva locis facit umbram, vinea nusquam ;

Indigenis potns Thetidi miscetur avena,

Ut vice sit vini multo confecta labore.

( Guillelmi Britonis-Armorici Philippidos , lib. il, 83-148. Tom. XVII du Recueil des Historiensdes Gaules. Imp. royale, 1818).