IT

Ego infrà scriptus Bartholomœus Guillonus cancellarius, testor reverendum patrem Quintinum Quenisset pœnitentiarium apostolicum, pro natione Gallicà in ecclesià cathedrali sanctæ domûs Lauretanæ, tradidisse mihi pro sanctà domo prædictà idque nomine piæ ac ferventis Huronum missionis in novà Franciâ, votivum munus ex porcellanä, faciem videlicet oblongam ex granis albis nigrisque miro barbaræ gentis artificio ità contextam ut in eà grandiori charactere nigro voces istæ beatissimæ Virginis ad angelum efformentur : ecce ancilla Dowini, fiat mihi secundüm verbum tm. In quorum fidem has ej litteras manu meû subscriptas et sigillo sanctæ domûs Lauretanæ munitas dedi Lauretii, die 17a mensis julii 1674.

Bartholomœus Guillonus cancellarius meà proprià manu subscripsi.

REMERCIMENTS DE LA NATION HURONNE AU CHAPITRE DE CHARTRES DE LA CHEMISE D'ARGENT, REMPLIE DE RELIQUES, DONT ON LUI AVAIT FAIT PRÉSENT.

11 novembre 1680.

t Viris clarissimis D.D. Decano et Canonicis cathedralis ecclesiæ Carnutensis, Carnutum.

Antiquissimæ et illustrissimæ Carnutum ecclesiæ nova et humilis HuRONUM ecclesia salutem in Xo plurimam D.

Exhibita est nobis charta ingens et elegans, in quà scripta sunt verba quæ locuti estis. Illa autem sunt hujus modi, si benè accepimus ab nostris in Christo patribus qui litteras nôrunt. Pollicemini vos omnes in vestris ad Deum precibus memores nostri fore, admittitisq; in partem eorum omnium quæ rectè et christianè facietis. Mirati sumus vehementer eos, quos audivimus et sanctos esse et nobiles divitesque, cogitare de nobis qui nullà omninû re commendabiles simus, sed poste desiimus mirari quod preces ad Deum solliciti de salute nostrà fundatis.

Quippè existimavimus id vos Deo facere, quod estis principum similes, qui apud regem gratiosi, jure iratum filio suo placare et precibus vincere conarentur. Tametsi barbari sumus, patrem habemus Deum sed infensum meritô nobis nationi prauæ; vos verû qui apud ilum plurimüm quia ectis sancti potestis, conamini vestris precibus ex irato placatum reddere. 1md facilem vultis facere ad cœlos ascensum ; estis enim procerarum arborum instar : nos hedera humilis repimus humi, neq; assurgere licet nisi alieno fulciamur adjumento; hortamini ut adhæreamus vobis et conjungamur, quo et ipsi vestro usi adminiculo excelsiores facti cœlum attingamus. — Alterum est, ut vestræ habent litteræ, sacras misistis reliquias, argenite4 ponderosäque inclusas thecd, quæ Virginis Matris indusium repræsentat, Tlud sanctorum ossium veluti agmen cüm primüm aspeximus, hæc animos cogitatio subiit, vos ab ipsâ Gallià vidisse pagum hunc nostrum undique cinctum ab hostibus qui nostræ insidientur saluti, et misertos periclitantium misisse auxilia. Tanto aucti prœæsidio, nil metuemus in posterum ; cùm hostis irruet, a novis patronis petemus, et ut spes est, sentiemus opem, ac si quandô malus Dæmon suadebit, ut relicto pago belluarum more vagemur in sylvis, sanctorum conspectus ossium quibus sedes apud nos stabilis, stabilitatis quoque admonebit Mariano in cultu, ut nostris unus ac penè idem qui et sanctorum ossibus aliquandÿ sit locus ; aliud quoque munus erit sacrarum reliquiarum; nempè cüm œdis nostræ jàm sint decus atque ornamentum ingens, eloquentur eo verborum genere quo a nobis capiantur. Quantm ergà Deiparam studium sit nostrum , quôd

BE ne e

pr ns SE de LES = - SR SR CRETE

palrio non contineatur ambitu, sed etiam ultrà maria ipsa extendatur pro utroque benefcio, et quèd misistis eximiam pretiosamque reliquiarum arculam, et quôd vestrarum participes orationum facitis, grates quäm possumus maximas habemus, statuimusque, si Deus faverit , omni cavere eurû ne quid agamus unquâm istâ indignum societate, quam inire nobiscum ipsimet ultrô voluistis, enim verû si quem e plebeiä fece princeps adoptaret filium sibi, teneretur ille mores exuere pristinos et principe dignos induere, sic et nobis putamus eam dèinceps vitæ rationem secundam, quam tenere deceat quos adoptastis; prœætereà illud pollicemur, vmni die ac loco enixè rogaturos Deum , ut vos omnes magis ac magis bonis cœlestibus augeat, et cüm primüm audiemus e vobis aliquem vità functum, justa illi pro nostro hic more solvemus, hoc tantüm, quæ nostra tenuitas est, volemus rependere pro maximis in nos eneficiis vestris. Cœterùm quando ipsi nec scribere possumus, nec vos adire et colloqui, rogamus nostros in Christo patres e societate Jesu, ut quod

diximus in casu publico, vobis Huronicæ gentis nomine significent.

Ne quæso putetis, viri clarissimi, quæ ad vos Huronum nostrorum nomine præscribo, à me non ab iis esse profecta. Latinè tantüm, quantà potui fide reddidi quæ ipsi patrià linguâ me præsenie et audiente dixerunt. Multa omisi consultô, quæ forte non ingrata vobis acciderunt, sed hoc satis superque esse duxi ut intelligatis barbaros, nec ingenii expertes nec humanitatis. Gratulor mihi hanc datam mihi occasionem testandi

quæ mea sit ergà venerandam, illustremque societatem vestram reverentia et voluntas, ut potè qui sint,

Viri clarissimi,

omnium vestrorum obsequentissimus addictissimusque in X° servus,

NICOLAÜS POTIER ,

é societate Jesu sacerdos.