AU ROI DANGLETERRRE, HENRI III
En faveur du sénéchal de Gascogne, contre le maire de Bordeaux, au sujet de leurs contestations louchant les bannis de la Réole. (Tour de Londres. — Bréq. t. X.)
Excellentissimo domino suo Henrico , Dei gratia , régi Angliae , domino Hiberniae , duci Normannise et Aquitaniœ et comiti Andegaviœ, Universitas proborum hominum de Sancta Basilia, salutem et fidèle servitium.
Dominationi vestrae prœsentibus litteris significamus quod, cum dominus Henricus de Trubblevilla , senescallus vester Wasconise, curiam suam apud Langonium , ad diem dominicain proximam post festum Sancti Bartolomœi, pro pace et tranquillitate patriae, et treugis inter vos et regem Francise publicandis, prœsentibus baronibus et magnatibus terrae vestrae Wasconiœ etvillarum vestrarum, consiliis adunasset; Petrus Callan , major Burdegalensis et ejus fautores qui ibidem secum vénérant , dixit quod quosdam faiditos Reulae , suis meritis exigentibus ejectos, et pi opter culpam suam quam patrarint quum alia vice, contra dominium vestrum , villam vestram Reuia; inimicis vestris reddiderant, ipse senescallus illos in villam raeraoratam introduceret, et rediret, et eis terras suas et omnia bona sua restitueret. Qui eis respondit taliter : quod boc nullo modo facere posset, nisi antea tractatum vobiscum et cum probis bominibus Pieulœ
habuisset. Qui indignati , et mandatum vestrum et treugarum penituscontempnentes, indictum senescallum vestrum maliciose insurrexerunt, quia vellent tranquillitatem patriae et pacem perturbare; multa convicia, verbaturpia, vilia et enormia coram omnibus, et opprobria multa ei intulerunt; et, quod pejus est, morte corporis sui ei minati fuerunt : et in crastino, cum venissent apud Burdegalam, ut castellum vestrum Burdegalae et omnes redditus vestros in manu sua occuparent , servientes et bajulos vestros ejecerunt, omnes res vestras ibidem, et dicti senescalli vestri, in manu sua occuparunt, et sibi penitus retinuerunt, et nobis, per litteras suas apud Sanctam Basiliam mandaverunt, quod eidem senescallo vestro, loco vestri, nullatenus obedierimusnec aliquatenus ei de exitibus terrae vestrae, si qui pênes vobis deberentur, ei responderemus, nec de aliis. Nos vero eis respondimus, quod vos, qui dominus noster estis, ipsum ad partes nostras senescallum et terrae Wasconiae custodem per litteras vestras destinaveratis ; quare nullatenus mandatis eorum obedivimus, sicuti nec debemus, quia in prejudicium et dedecus vestrum penitus verteretur. Novimus vero et firmiter credimus, quod magna pars proborum bominum et meliorum Burdegalae est, quibus discordia inter dictum senescallum vestrum et majorera memoratum penitus displicet ; nec placet alicui eorum, nisi tamen dicto majori et consociis suis et fautoribus. Quare , regiam majestatem vestram duximus attencius exorandam, moclis omnibus quibus possumus, quatinus consilium et auxilium vestrum super hoc festine dignemini adhibere, ut vestro cedat semper commodo et honori , et quod dictus major Burdegalae nec alii , in dictum senescallum vestrum , nec alium , présumant vel audeant talia de cetero perpetrare ; ipsum enim senescallum vestrum scimus indubitanter utilem terrae vestrae Wasconiae et promotioni vestrae fideliter desudantem , cujus probatam fidelitatem dominationi vestrae reddimus fideliter et specialiter commendatam. Valeat regia vestra magnitudo.
