CL. DONJAN A J. DE LA PORTE Jl
j'enuoyeray à V. R. quand il sera acheué. Je chercheray cependant, auec toute la diligence possible, l'édition de !6oi, et serois mesme sorty aujourd'huy pour visiter les bibliotèques de la ville, si le R. p. Abbé n estoit sorty luy mesme, J'iray demain. Dieu aydant, chez les Carmes de la ville, les Cordelîers et les Minimes, car jay déjà veu les Jacobins, et les pauures Capucins, s'estant bruslez depuis 6 jours, sont dispersez çà et là dans les maisons. Si je trouue cette édition, je suiuray la méthode que V. R. m'a enuoyé, et mesme je recommenceray le i«' Hure, si elle le juge à propos. Si je ne la trouue pas à Clermont, je demenderay au R. p. Abbé d'aller à Riom. Je me recommande à ses ss. sacrifices, et suis auec respect, après luy auoir souhaitté la bonne année.
FR. CLAUDE DONJAN, M. B.
De S* AUire ce i6. de 1715.
V. R. m'obligera de me mander combien couste un bréuiaire en 4 tomes, tous 4 in 8^ à l'usage des Bénédictines chez Pierre de Bats. J'en auois demandé un pour une nouice qui doit faire profession au i«' jour: mais Dom Barth. Laprade, à qui j'auois écrit, et le R. p. Abbé avec moy, n'a pas daigné me faire Response; peut estre l'enuoyera-il, mais je seray toujours bien aise de sçauoir ce qu'il couste, pour que cette nouice prene ses mesures.
N[ot]re R. p. prieur me charge de remercier V. R. de l'honneur de son souvenir.
52 p. NEEDHAM A MONTFAUCON
p. NEEDHAM A MONTFAUCON.
Summo erudito charissimoq[ue] Vi[r]o Bernardo de Montfaucon Pet: Needham S. P. D.
Sub finem hebdomadae proximo elapsœ, Amicorum optimo, literas tuas V. Id. Jan. datas accepi; in quibus omnia, uti semper soient, pergrata erant, praeter responsum de effigie tua ; quam tamen me aliquando nacturum esse non despero, praesertim si Ipse Lutetiam venero; q[uo]d in animo et votis est, postquam Deus Pacem et Tranquillitatem Europae partibus induisent, q[uo]d faxit cito ille communis omnium Gentium Pater! Origenis commentaria in Matthaeum et Johannem, in Coll. S. Trinitatis asservata, eruditus et graece doctus juvenis ex isto collegio accurate conferet cum editione Huetiana, rogatu et jussu Clarissimi Bentleij qui ipse Origenis Libellum rieçï six^ç ex edit. Wetstenij accurate committet cum Codice Holmiensi, unico jam superstite, q[uo]d sciamus, istius opusculi exemplari, et trecentas plus minus, ex acutissimo suo ingenio depromptas emendationes et conjecturas, una cum variis lectionibus, in margine editionis Wetsteniana descriptas, tibi transmittet per manus Wetstenij juvenis Basileensis, tibi noti et studiorum causa hic agentis, vel meas, si forte Wetstenius ante absolutas Collationes hinc migraverit; qui etiam pollicitus est spécimen Justini Martyris, q[uo]d jam edit Hofmannus Oxonij, tibi mittendum curaturum (cum caeteris opinor collationum schedis), quamprimum redierit Londinum, Literas Pfaffij ad Hickesium, qui jam e vivis excessit, ad Hickesij haeredem misi, et
p. NEEDHAM A MONTFAUCON 5 J
responsum expecto; si quid inde accédât, una cum reliquis subsidijs recipias. Bentleius tibi plurimam salutem impertit, quod in nomine meo facias precor dignissimo D. de la Rue.
De editione yflschyli aliquando cogitamus, inter mille alia negotia indies urgentia; qui si quando prodierit, agnoscet quantum tibi tuisque amicis debeat. Recepi etiam duobus abhinc mensibus Florentia collationem vestustissimi illius Ms. Medicei, qui tuo indicio mihi innotuit, a Professore Salvinio accurate confectam et hue transmissam per Davenantium, Régis nostri ad sereniss: Etruria Ducem ablegati. Vale, Vir maxime et mei, fraterno amore Te redamantis, quaeso memine[ris]. Cantabrigiae, 5»^ Febr. S. V. 17 16.
EMAN. MARTIN À MONTFAUCON
Emmanuel Martinus, Ecclesiae Alonensis Decanus, admodum R^° P. D. Bernardo de Montfaucon, Congregationis S*' Mauri presbytero, S. D.
Jam diu est, vir clarissime, cum nomen tuum, non laudibus tantum ac plausu, sed amore etiam summaque admiratione quam officiosissime prosequor. Ex quo nempe mirabilem illam naXaioyçaqiiav tuam légère mihi contigit, — immane profecto opus teque uno dignum, in quo mehercule summae industriae eximiaeque doctrinae tamquam simulacrum quoddam posteris reliquisti, nunquam intermoriturum, — equidem ex eo tempore
54 EMAN. MARTIN A MONTFAUCON
ita in admirationem tuam rapiebar ingenijque tui or> namenta tacitus exosculabar, ut crebro cum fortuna acerbe expostularem, quod eo me intervallo a te disjunxisset, ut carendum mihi esset tanti viri aspectu usuràque eruditissimi alloquii tui. Cum igitur te per literas compellandi maximo desiderio aestuarem, eum angorem mihi detersit Saturninus Langladius, egregius nostri temporis Podalirius. Quem ego hominem cùm doctrinae et amoeniorum literarum, tum modestiae, morum suavitatis, animi candoris, probibatis fideique erga nos singularis caussâ, et plurimi facio et unice diligo, ab eoque mutuo amplector. Is enim mihi narravit, sibi tecum veterem intercedere necessitudinem. Subjunxitque, summo te nunc studio virumque contentione in vetera incumbere monumenta, quorum editionem paras. Cui rei collectum tibi coacervatumque quicquid pristinae majestatis reliquiarum ubique terrarum superest. Perque tibi me gratum esse facturum, si quibus forte Hispaniensibus parietinis institutum juvarem tuum. Follicem pressi ad haec verba. Vltroque ei omnia poUicitus sum: operam, studium, diligentiam nostram. Te igitur, per antiqua rudera vadentem et obscura antiquitatis vestigia sagaci quadam solertia captantem, qua potero animi alacritate subsequar. NuUa enim prorsus re magis ducor delectorque quàm studio antiquitatis eruendae. Quo fit, ut neminem facile reperiem me calamitosiorem. Nam cùm unus fere sim, qui haec studia inter nostrates consecter, quae apud illos despicatui habentur atque ludibrio, ignavissimi cujusque inertissimique irrisioni quam latissimè pateo. Quo nihil invita contingere potest acerbius. Vos Gallos beatos! apud quos bonis artibus suus honos et constituta literis praemia. Quorum si apud nos quantulacumque ha-
EMAN. MARTIN A MONTFAUCON 55
beretur ratio, minus forsitan obscurae essent res patriae. Cixm minime dubium sit, quin multi spe laudis illecti parandaeque sibi famae incitamento ad eas indagandas» € tenebris eruendas, illustrandas, et animum et stylum converterent. Nunc autem cui frugi? Nisi eum te esse velis, quem homines diobolares, nugatores ac merae simiae, quos fungo putido non emas, tamquam nummum plumbeum aut asinum ^Egyptium rejiciant vel honestorum cuneis sibilo extrudant. Haec me caussa à vestiganda Hispania antiqua, invitum licet animoque reluctantem, avulsit retraxitque, ne cum labore simul et impensa insanire viderer meôque ipsius jumento (quod dicitur) infortunium accerserem. Quoniam verô à natura penrtus desciscere sanequam est difficile, quando
OvK lar'âvayxti tj qtvaiv ^laÇetm^
non possum facere quin interdum, exhilarandi animi caussâ, ad meas delicias convertar! Cum ea tamen cautione, ne id foris resciant eoque me inquinatissimi quique consputent. Itaque superioribus annis cum Valentiam Edetanorum migrâssem, Saguntum excurri, ut (Txelexciôrj illa prisca aevi monumenta lustrarem oculis. Neque hercle operam lusi. Extraxi enim e densissimis tenebris Theatrum quoddam^ ad eam diem ignotum, nec uUi mortalium (quae nostra est ignavia, rerumque vetustarum inscientia) observatum adnotatumve. Etenim scriptores nostrates, qui res patriae literis consignaverunt, meras nugas déblatérant, cum non Theatrum id appellent, sed amphiteatrum. Pro amphora urceum. Quiquidem cur à me confutandi sint, non video, cum ipsius operis structura eorum inscitiam ostendat. Hujus igitur monumenti, quàm accuratissime a nobis delineati, exemplar ad te mittimus, vir maxime, una cum descriptione, quam ille affiximus hortatu clarissimi viri Antonii
56 EMAN. MARTIN A MONTFAUCON
Felicis Zondadarii, tune quidem Legati Apostolicî munere fungentis in hac urbe, nunc autem in amplissimum Purpuratorum coUegium cooptati. Nec tamen eo mittimus quod vel luce publica vel acerrimo tuo judicio dignum judicemus. Praesertim cùm multa ei desint pernecessaria, ut geometricae dimensiones et ichnographia, quae adamussim appingere non potuimus inopiâ temporis, propterea quod ab ipsis pêne Theatri ruinis avulsi in hanc urbem accerseremur, quo festinanter fuit demigrandum, spe penitus praecisa incoati operis absolvendi. Quare eam descriptionem ex schedulis quibusdam nostris concinnavimus, adjecta vulgari dimensione spithamarum nostratium, quarum singulae quaternae très efficiunt pedes. Sunt enim dodrantes pedis geometrici, ut jam inde pronum sit, universam aedificii structuram ad veteris modulationis praescriptum redigere. De ichnographia non eadem ratio; nam in ea eruenda et oculorum judicio opus est et operosiore industria. Nisi eam tu quoque, qua es doctrina ingeniique solertia, per orationis nostrae vestigia quaesitam, odoratus fueris sagacius, deprehenderis, eduxeris. Id unum interea scias velim, nostram hanc lucubrationem non me iccirco ad te mittere, quod in aliquo fore pretio apud homines eruditos persuasum mihi habeam, sed ob id tantum, ut mea in te officia planissime constent. Accipies unà Amphitheatri Italicensis cum faciem superstitem, à me accuratè delineatam, tum ichnographiam. Cujus Amphitheatri integriore sanè fruiremur aspectu, si quidem Hispalenses, praeclarissimi monumenti reverentia tacti, ab infligenda injuria sibi tempérassent. Sed cùm caemento saxisque opus haberent ad murum struendum adversus vim fluminis, a quo urbi exitium imminebat, publicè decretum est, ut Amphitheatrum hocce (quod
EMAN. MARTIN A MONTFAUCON 57
in veteris Italicae vestigio adhuc exstabat, pulcherrimum mehercule atque integerrimum) funditus subrueretur, allatis eo tormentis ac suflFosis scrobibus pyrio pulveri admittendo, quo tota illa compages disjiceretur. Quod egregie factum. Hec tamen eventus eorum diritati plenè respondit, obsistente veteri structura, quodam perdurandi amore. Par facinus a Saguntinis admissum. Theatrum nempe suum tamquam ex constituto demolientes, maximam ejus partem avulserunt coenobio cuidam privatisque domibus extruendis, ut nisi operis durities et pervicacia ferri insolentiae restitissent, actum profecto jam esset de monumento illo. Cui etîam, quantum in me fuit, vitae lumen aspersi. Extorsi enijn à Saguntinis publicum decretum, quo gravissima poena iis indicitur, qui illud cumque igni ferrove violaverint. Qua de re extat epistola nostra ad decuriones Saguntinos. Quam si ad institutum abs te opus vel historicam narrationem pertinere quoquomodo judicaveris, mittam equidem perlibenter, una cum decurionum responso, satis mediusfidius liberali. Advolabunt confestim, modo annuas, et quidem Latine. De quibusdam aliis, haud illepides, quae pênes me sunt, erit locus aliàs. Nolo enim studia tua diutiùs interpellare et homini gravi ignotoque verbosiùs obstrepere. Si prius tamen dixero, me nummorum veterum Hispaniensium characteres illos adriXovç rimandos suscepisse. Quae res Antonium Augustinum vehe* menter exercuit, etsi ab eo nec vola nec vestigium deprehensum. Tu, qui tantus es in omni literaturae génère, si quid forte habebis (habebis autem) quo conatus nostros adjuves atque promoveas, candide imperti. Ero tuus jure nexi jureque mancipii. In Eustathii naçt-A^olah^ Latinitate donandis multum laboris impenderamus. Nunciant ab alio praereptam hanc palmam;
$8 MONTPAUCON A EMAN. MARTIN
ergo oleum et operam! Ignosce garrulitati nostrae, et vale. Alonae, pridie Kalendas Majas anno MDCCXVI.
MONTFAUCON A EMAN. MARTIN.
Insignissimo, Eruditissimo Viro D. D. Emmanueli Martino, Eclesiae Alonensis Decano, Fr. Bernardus de Montfaucon, M. Benedictinus, S. P. D. *)
Ex ungue Leonem, vt vulgo dicitur, agnoui, Vir Clarissime et Doctissime, cum- litteras tuas, Elegantiâ, Eruditione et humanitate plenissimas, accepi atque perlegi. Quodque mihi singulare simul et periucundum accidit; nuperrime cum hispano génère Claro colloquia miscens dicebam, nullam esse gentem disciplinis litterisque omnibus aptiorem hispanâ, indeque prodituros in dies esse praeclaros Ingeniorum faetus, nisi ^«^ç^aTor penè omnium cura e medio sublata esset; optandumque esse vt vel primores regni, vel etiam Rex ipse lapsas disciplinas excitaret, Hispanis stimulos adderet ipsosque praemiis alliceret ad studiorum suscipiendos labores. Epistola vero tua, ceu lupus in fabula, accessit, quae dicta confirmaret mea. Attamen, vt vere fatear, non putabam in Hispaniâ esse virum tantas Eruditionis, tam tersae Latinitatis, in antiquitatè vsque adeô peritum, quam te video esse; ita ut etiam inter Litteratisimos
*') Brouillon de Montfaucon.
MONTFAUCON A EMAN. MARTIN 59
Europae totius accens»eri merearis, quod xoXaxpiaç procul a me dictum existimes velim. Id vero mihi peropportunum contigit, vt dum monumenta vetera vbique terrarum persequor, in Hispanià, quod minime sperabam, mihi sese vitro offerret vir omni Exceptione major, qui monumenta nobilissima tenebris ab se eruta doctisque notis illustrata mecum communicare vellet. Certè summâ cum voluptate accepi Theatri Saguntini, tûm abs te accurate delineatam ichnographiam, tûm eruditissimam descriptionem quam ad Cl. v. nunc Latio ostro decoratum Zondadarium misisti, cuius sans diatribae magnus mihi futurus est vsus in Theatrorum descriptione. Etsi vero non totam lucubrationibus meis inserere liceat, ne jam memorata repetantur, eius vtique partes maximas adferam cum honorabili et nominis et eruditionis tuœ mentione. Accepi item quae tua est humanitas prolixumque erga nos studium, amphitheatri Italica Ichnographiam simul et orthographiam; vtramque vero inter amphitheatra, qu£ bene multa adsunt, locare animus est. Pergratum porrô faciès, Vir Eruditissime, si tuam ad Saguntinos epistolam ipsorumque Responsum ad me transmittere digneris, qu£, si non intégra possim, compendio saltem in laudato opère referam. Magnam certè Rem praestabis, si characteres illos hispanicos, qui infinitis penê in nummis extant, légère et explanare possis. Nihil hac in re vnquam tentare ausus sum, quod perficiendas res nullam spem esse putarem. Eustathij ita^èx^olag aliquot iam nostrates gallico idiomate interpretati sunt, eorumque interpretationes latent in bibliothecis manuscriptorum. Est Lutetiae vir quidam graece doctissimus qui id se praestiturum pollicitus fuerat; sed vereor vt illud operis absoluat. Nostri de antiquitatibus prospectus Exemplaria quaedam misi ad
60 MONTFAUCON A EMAN. MARTIN
communem amicum nostrum, D. Langladium, virum et morum probitate et eruditione suspiciendum, ex quibus vnum ad te deferri curet rogabo. Adsunt viginti duo sculptures, qui iam operi manum admouerunt; breui aderunt plus quam triginta. Multa quae ad veteres Hispanos pertinent hactenùs frustra quaesiui, nempe qus fuerit forma Dei Endouellici, quis veterum Hispanorum vestitus, quis Equitum Hispanorum apparatus. Caeterarum nationum et vestes et equitatum habeo, hispaise minime. Militarem solùm peditum hispanorum cultum habemus in scuto Scipionis Lugdini reperto et a Jacobo Sponio publicato. Si qua huiusmodi ad manum habeas, perquâm gratissimum, Vir Clarissime, faciès, si mecum communicaveris. Veteris Gallorum Dei Nesi formam olim ignorabamus, sed anno 171 1[?] is inter rudera cum inscriptione deprehensus est; sic in dies eruuntur multa veterum monumenta. Vale, vir Eruditissime, et de Re Litteraria bene mereri perge. Dabam Lutetiae sexto Kalendas octobris 1716.
H. BRENCMAN A MONTFAUCON.
Viro Doctissimo ac plurimum Reverendo Bernardo De Montfaucon Henr. Brencmannus S. & O.
Multo tardius ad te scribo, Vir spectatissime, quam constitueram. Variis etenim negotiis familiaribus hac aestate implicitus distractusq[ue] fui. Praeterea librum unde quae inclusa sunt describerem, nuper demum comparare contigit. Sed de his posteà.
H. BRENCMAN A MONTFAUCON 6l
Postquam Ampliss®. Cupero nunciavi, quod precibus ipsius concessisses, ea lege quam ipsimet proposueramus, tandem velut prions consilii poenitentiam egit, atq[ue] ultro destitit. »Et ego quide'm«, inquit, »ut ut possedere et iterum légère eam« (Tabulam Equitum Constantianorum) »vellem, malo illa carere, quam facere ut Maffeus Marchio, Fontaninus aliiq[ue] illustres amici nostri propter eandem veniant in periculum; nihil peto, quam ut mihi mittas exemplum epistulae, quae ad me scripta fuit; Dissertationem ipsam in manus tuas trado, eamq[uej vel flammis tradere vel alia via abolere poteris. Ego quidem haeredibus meis talia facere imperarem, sed cum mortuus ignorarem, an mandate meo obsequentes fuissent, ego malo vivus me hac sollicitudine liberare, et id agere, ut ostendam me malle amicis prodesse, quam frui lectione tam pulchri et dedolati libelli; neq[ue] enim puto ad illum quidquam pertinere literas, quas mihi scripsit Marchio, quas ob id solum enixe desidero, ut ordo earum sit mihi perpetuus. Tibi autem multum, imo plurimum, debeo de intercessione et deprecatione tua apud Reverendissimum Montfauconium, quem rogo certiorem facias candoris mei et salutes verbis meis amantissimis et officiosissimis; quin et adde, me mirari, quomodo tôt laboribus Herculeis sufficere possit, id est publicandis et augendis tam luculenter S. Chrysostomi operibus et digerendis tôt praeclaris et admirandis veteris aevi relliquiis.« Ita Vir Amplissimus. Lubentissime autem tam justae laboriosissimi hominis de indefessis tuis laboribus admirationi subscribo. Rem ipsam quod attinet, ne infelix ille Doctissimi amici nostri fétus quandoq[ue] auctori suo aliisqu[e] propter indignationem duri ac potentis adversarii aerumnas creet, flammis
62 H. BRENCMAN A MONTFAUCON
ustulandum dedi, salva tamen epistola dedicatoria, quam viro Ampl., ut flagitabat, descripsi.
Desiderio tuo in adornando quam absolutissime Theatro Antiquitatum utinam aliqua ex parti possim satisfacere! dabo certe operam, ut, quantum in me est, non nihil ad tam pulchrum atq[ue] utile institutum conferam, sed hactenus perexiguo succéssu ad id sum annisus. Studio autem huic meo et prolixae voluntati invidet etiam secessus noster intensissimaq[ue] occupatio, qua vasto operi velut affixus haereo. Interea vero mihi innotuit, imaginem illam, quam tecum communicavi, a Theologo quodam nostrate, Joanne d' Outreinio, jam pridem vulgatam atq[ue] illustratam fuisse, conquisitis Clarissimorum virorum Gronovii, Perizonii et Almelovenii aliorumq[ue] expositionibus et conjecturis. Existimavi igitur, non ingratum tibi aut injucundum me esse facturum, si transcriberem quodcunq[ue] ille eam in rem aut suopte ingenio aut ex aliorum opinionibus congessit, praesertim cum quaedam admista sint, quae ad historiam et fatum huius icunculae pertinent. Edidit autem laudatus d'Outreinius anno MDCC. librum vernaculo sermone conscriptum, cuius primum volumen continet Emblemata sacra, alterum Sigilla Sacra, déclaravitq[ue] in eo loca S. Scripturae, quae ad utrumq[ue] argumentum spectare videbantur. Orditur autêm secundum volumen ab expositione vers. 19. cap. 2. epist. II.
ad Timot. : 0 fâimoi cxnfio^ ûe/itXioç to» àeov iart^xiv Tjjr
acpQayïda vavxfjv, et in exponenda voce Jt^fpçayiç adfert inter alia locum Hesychii, ubi is per atpQayïdeç intelligit rà ifiaxifç aiifieia; atq[ue] ita incidit in locum Apocalyps. cap. 19. V. 16., cuius tandem illustrandi causa exhibit imaginem qua de agimus. Sed in primis, inquit, »memorabile est, quod ibi dicitur Habebatq[ue] in vesti-
H. BRENCMAN A MONTFAUCON 63
mento et in femori suo nomen scriptum: Rex Regum et Dominas Dominantiam, Ita autem res potest accipi, nomen iiiud scriptum fuisse in ea parte vesti-^ menti, quod fémur tegebat; aut etiam per /?/nwr videtur. hic intelligi posse vagina gladii, quod juxta /f/nur pendere consuevit. Laudat eam in rem locum Martini de Roa singularium S. Scriptu. Lib. III. c. 22., ubi is ostendit, gladium a cinguio dependens, tam in sacris quam apud prophanos scriptores, haberi pro symbolo seu emblemati potestatis Regiae, Judicis aut Imperatoris; atq[ue] eius confirmandi causa hune Apocalypseos locum in médium profert. Insuper ipsa illius auctoris verba subjicit, quibus ille, praefatus parum convenire Majestati, quin et ad crudelitatem spectare, si ponamus in ipsa carne literas exaratas fuisse, concludit, de parte vestis femori proxima ipsove gladio id interpretandum videri. Praeterea confirmât noster morem inscribendi gladiis aut capulis gladiorum nomina et signa quaedam, loquiturq[ue] subinde de literis et figuris quae vestibus quandoq[ue] intexebantur. Postremo observât, Hammondum ad dictum Apocalypseos locum de veste itidem et gladio haec accipere. Tum vero pergit: Hanc animadversionem minime rejicimus, sed tamen interea aliquid cum eruditis communicare statui, ut judicent, an non magnopere pertineat ad illustrationem hujusce loci. Videlicet quum mihi daretur adiré celeberrimam et eximiam bibliothecam ac supellectilem antiquariam perillustris ac doctissimi Viri Joannis de Witt in urbe Dordraco, inveni istic inter complura monumenta cana senectute venerabilia idolum veterum Etruscorum, cuius in femore ad tibiam usque duo versiculi erant insculpti, quos minime assequebar lis haud dubie nomen aut tituli huius idoli expressi fuere. Quod cum jam olim inter gentiles ante
64 H. BRENCMAN A MONTFAUCON
tempora beati Joannis usu venerit, protinus in mentem veniebat, an non per modum oppositionis ad hune morem alludi videretur. Et quoniam vir ille pro consueta humanitate ac benevolentia mihi concessit delineationem istius imaginis, consultum duxi ut ipsam oculis curiosi lectoris in hac figura subjiceretur. tanta quanta est. — Ad explicationem porro huius icunculae visum est addere quod reverendus atq[ue] eruditissimus vir D. F. Giffenius, qui eam mihi delineari curavit, iisdem illis literis, quibus misit, perscribebat. Esse nimirum icunculam Pisis effossam et a Domino de Witt Florentiae comparatam. Vulgo istic perhiberi gladiatorem Etruscum, nunc autem existimari, gladiatorem esse non posse, verum perquam probabiliter Apollinis imaginem referre. Lectionem characterum, si nobis pateret, rem omnem aperturam, quod in et supra dextram conspiciendum se praebet, vestimenti laciniam esse: esse insuper vestigia in postica icunculae parte, vestimentum illud rotundo ambitu circumjectum ibi adhaesisse et procul dubio pervenisse ad sinistrum brachium, et ab eo, ut videtur, dépendisse. In pede sinistro indicium ah'quod apparere seu foramen, ubi hasta sive lancea constiterit, quam sinistra tenebat. Sed et lauream, quae caput ambit, consideratione dignam esse. Deniq[ue] pictorem, qui delineaverat, admiratione defixum fuisse in perfectione lineamentôrum atq[ue] apta proportione huius imaginis, etc.
Hactenus d'Outreinius in ipso opère. Nam epistolae qu£ hue faciunt quasque una descripsi, in praefatione exhibentur, addita propter materiei continentiam et altéra imagine literata, cuius tibi typum hic itidem exhibée. Unum addam, Wittium hune, qui intérim obiit cuiusqfue] amplissima seleetissimaq[ue] bibliotheca cum
H. BRENCMAN A MONTFAUCON 65
rarissimis eiusdem xeifitjlmç antiquariis publica auctione distracta est (sic enim icuncula ista in manus amici mei Baronis de Neuville pervenit), singulari delectu Tnagnisq[ue] sumptibus in Italia sibi conquisivisse eximia quasvis erudits antiquitatis monumenta, et vel maxime etiam egregios codices ac libros perraros. Idem is erat, qui Neapoli e monasterio quodam varia Mss. commit ac in patriam cum reliquo apparatu asportavit, quiq[ue] fortasse, si diutius in illis tractatibus hassisset, magnam eo nomine molestiam atq[ue] ipsorum codicum jacturam subiisset. Reversus autem ad suos, in urbe Dordracena, omnium nostrarum primaria, Syndicus civitatis est factus seu, ut vulgo loquimur, Pensionarius. Idem deniq[ue] Wittius filius fuit infelicissimi Patris Joannis de Witt, qui una cam fratre suo, huius adeo patruo, quin et socero etiam, truculentissimum in modum a factiosa et turbulenta furiosaq[ue] plèbe dilaniatus fuit, quemadmodum vel exteris plus nimio notum est. Vale, seculi tui tU2eq[ue] gentis splendor, ac mihi, quod facis, favè. Scire autem paucis aveo, quid et tibi de utraq[ue] imagine videatur. Vale iterum. Henvlitae e museo a. d. ... idus Octobris MDCCXVI.
