IN LIBRUM METH0DI

exceptione maneat rei substantia, quod ipsemet fatetur lllustrissimus Archiepiscopus.

Quod subjicit, hune novu/n perversumque adspersionis morem accepisse parvœ Russice cives a Pontifieiis ; quod tamen maluni lenilerpro more suo sanandum curât universœ Russice Synodus (ibid. p. 203), illud, inquam, fletu excipiendurn.Sisapientibus crédit venerabilissynodus, alias res curet, nec muscas venari satagat, dum lupi intra ovilis septa grassantur.

Altéra disputatio de Consecratione per invocationcm aut per narrationem mera est logomachia; nam quum legimus in Libro hislorico (Sect. I, § 123, p. 210) : Fuit nimirurn ista forma inde ab exordio Ecclesice Christi non mera repelitio solius dicti hujus : Hoc est Corpus meum, etc. ; sed expositio quoque historiée institutions una cum precibus ad Deurn , etc. ; quis non crederet, consecrationem apud nos fieri tantum per meram repelilionern , etc. ? Quod tamen a vero prorsus est alienum. Incipit enim augustissima oratio seu Canon Missœ a notissima invocatione Te igilur, clernentissime Pater, etc. ; dein iterum liane igitur oblationern , etc. , et tertio tandem (ibi maxima Àûvauuî cùxTuaf), Quam Oblationeni lu Ueus, etc., ut nobis Corpus fiat, etc. Deinde sequitur àgêau; historia institulionis, Qui pridie quam pateretur, etc. Scio , non bene convenire inter theologos quæ sint proprie verba consecrationis efficientia; sed quum inter omnes constet post invocationem et narrata Christi verba factam esse mirandam conversionem ; sit vero apud utramque Ecclesiam et EtcmXyiok et Aiiipiow ,

olO

ANIMADVERSIONES

nobis tandem contingat esse sanis, et inanibus tricis valedicamus.

Nunc de celeberrima controversia circa diem Paschatis, et de tota agendi ralione Victoris Pontificis, pauca lubet subjicere.

Inprimis miratus sut», qnod Auctor Clarissimus, posleaquam ipsemet de scriptis pseudo-reformatorum etiam optimis rectissime dixerit, lalet ariguis in herbu (Proleg. cap. il, §25, p. 41); det tamen nobis hic Moshe* miutn recoctum, sinatque se ab illo auctore in transversutu agi. Primo namque Papa Victor recte sentiebat, nec aliud tuebatur, quam quod deinde sanxit Nicæna Synodus; et multa jam Concilia provincialia in Palæstina, in Ponto, in Mesopotamia, in Galliis, et Corinthi, et Hierosolymis, etc., idem statuerant. Nec Victor solus decreverat, sed consenliente Romauo Concilio. Si quid igitur paulo asperius decrevisset in Asianos istos, quibus jam tune inscitia fatalis eral , jure suo forte fecisset : sed quum lllustrissimus Twerensis Archiepiscopus ignorare minime potuerit quam multis Theologis Historicisve cérium sit, autcerloproximum, Papam Victorem intra comminatiouis fines se continuisse; et ipsemet Eusebius, quem hic testemappellal, non excomrnunicavùt, sed scripserit excomntunicare. lentavit, cur Auctor ipsa Eusebii verba recitare nobis renuit, quum alia prope infinita in opéré suo nobis dederit aù-roXé^ei ? Id sane et inveteratam aversationem , et opinionem pra*judicatam sapit (1).

(11 Kiictbii leslimonium , quod in controvmiam vocatur, apud eumdein ,

IN L1BRUM METHODII. M l i

Verum tota lis ista, si quis in eam accuratius inqui-

Lib. V Bistorvc ecclesiasticæ , cap. 24, bis verbis cxaralutn inventas : ’Eui xtnixoi; i |ùv t»5« 'Piepaioiv upoctrrù; Bi xxiop , àûpoo; ri); ’Affia; ««nu âpa tau; 'juopoi; ’ExxXqaiaic Ta; Qapotxia; ànavipvtiv û; ÉTEpoôaÊoôex; , X0lvr(; évincuo; «eifâTai ; quibus iuculenter oslenditur, Victorem Papam séparai t quiilem conatum fuisse, minime vero Asiæ ecclesias a sua communione separas.se. Quem enim niti quid agere dicimus, profecto ad quod nitilnr, id nondiim egisse inteiligimus.

Non me fugit, contrarie opinionis propugnsturos, Socratem nempe Lib. V, cap. 22 , Halloixium et Cavetim in vita lrenæi, quibuscnm 't'werensis Arcliiepiscopus lidenter adeo consentit, ad evincendum sententiam excommuuicationis a Victore fuisse prolatam, bis præsertim inniti immédiate sequenlibus verbis : xai ottîàitsvsi ys 3tà Ypau.px7U)v , àxotvwv^xou; àtSiry «àvtaç toù; èxcïas àvaxTi- , pùtruv àôéiç ou;. Yerum præterqiiamquud haie ab F.nsebio non |>ariiin obscure uarrata esse videntur, et ab aliisgræcie linguæ iuterpretibus aliter exponiintur; nuni quid senserit Eusebius, ut scite observât Cl. Henricus valesius, alinnde vérins, quam ab ipso Eusebio coguosci poterit? Jam vero is postquam scripsissel, viclorem Asise ecclesias a communione separare conatum esse; indc pergit narrare, hoc Victoris consilium nequaquam placuisse omnibus Episcopis, ac præserlim Iirn.ro , qui in sua, quain noinine frali tain scripsit , epistola 7 (T) VE UE y Bixxcopi «aixnîxôvTùj; üj; ur, ànoxônrct ôXx; ’ExxÈ.r.aia; Hroù àp/aiou itlov; «apâioan è«itr,poù<ra; , «À tinta êtsoa «apaivri. Itaque si Ireuæus, teste Eusebio, Victorem adhortatur, ne ob trailili mûris observanliam intégras Dei ecclesias a communione rescindât : salie ipsius Eusebii judicio, quum Irenæus banc epistolain scriberet, Victor a sua communione Asiauos uondum absciderat; nisi loi te dicamus, Eusebium bic iuducere Ireuæum Victori siiadentem , ut ab ea lerenda sententia désistât, quse ab ipso jamdudum prolata fuisset. Quod facto <à; xxtipoxiXtu; ab Eusebio scriberelur, uemo non videt. At, inquies, quod factum antea non fuerat, nonne id a Victore deimle fieri potuit? Respondeo, bujusinodi facti nullam ab Ensebio prorsus mentionem fieri ; irno per ipsum stare potins, quominus id credibile esse videatur; ail euiiu sub finem prædicti capilis : Kai 6 urv Eïpr,vaïo; ÿîpuivjpu; vi; wv t^ «poariYopia, aOtiû ss xcji xpoxia lipnyoxoïù;, TOiaôva vrsp tp; tiüv ’Exx/noiaiv tlp7;vY(; «xpcxaXrt xt xai éicpea&vsv. Fuit igitur Iremeus, asserente Eusebio, Eifnvouoio; , id est pacis concihator. Atqui lalis profecto non fuisset, nisi placatum Asiæ Ecdesiis Victorem ri ilonasset.

Et hæc quidem dicta sunt, posila eorum verilate, quæ ab Eusebio narrantur ; liaud parvi tameu refert ohservare, (2. Virus bistoriæ ecclesias! icæ apprime doctos, tum $. lrenæi epistolaiu , lum alteram epistoiain, quæ Polycrali tribuitur, aut supposititias esse, aut vaide depravatas ceusuisse ; queiuadmodum, si vacat, ex commentationibiis coguosces, quas bac de re ediderunt, sane luculenlis. Quod quidem breviter bic et iv «opoôiu saltem advertisse , ii-qutim duximus. (Vide Felleri Diction, histor. gallice scriptum, loin. V|, verbo Victob.) ( Note ajoutée postérieurement par f éditeur. )

ÀN1MADVERSI0NES

rat, mirum quam sit luminibus fœta, etoculos omnes non omnino corneos fulgentibus radiis perstringat. Nullus enim Yictoris æqualium incompetentiam illi (sit iterum venia verbo); sed aut nimiam severitalem, aut anitni impotenliam objecit. Dato igitur (quod est in controversia), Summum Pontificem Asianos istos paulo asperius contreclasse dum illosde Caiendario docebal; quæ res potestatem clarius arguit, quam potestatis abusus? Ast, quod pluris est, «Decretum Concilii Romani, » narrante ipso Clarissimo Archiepiscopo, « Papa Victor mittit ad « di versos Orbis Episcopos, et Synodorum omnium (quas « supra memoravi ) decretum fuit 6jaô<}<ïiçov , Nullo un- « quam alio die, quam Dominico, juxta morem et con- « suetudinein Romanæ Ecclesiæ , Pascha celebrandum. » (Sect. III, § 433, p. 230.)

Emicat hic jam suprema potestas : quæ vero consecuta sunt , quæque ponderis sunt longe gravioris , ilia, inquam, omnia in alterum Caput transtulit Eximius Auctor, nempe in secundum, quod est de Concilus primoruni Christianorum ( § 143, pag. 238 et seqq.). An vero putem , ut ea, quæ in parles diduxisset, segnius animos percellerent? lia quidem primo obtutu suspicari cœpi ; at expavi injuriam : de hoc judicium prorsus esto penes Reverendissimum Archiepiscopum ; ejus enim con- , scieutiæ hic nolo contradicere.

L'tcumque se res habeat, « Theophilus Episcopus « Cæsariensis Romam accersitur a Viclore : decretum « Romanæ Synodi de Paschate cognovit : reversus au- « tem domum satisfacturus volo et precibus Victoris sy-