LETTRE DE ROBERT D’ARTOIS

autem frater noster comes Andegavensis sentit adhue Iartanam suam, sed solito leniorem. Et sciat dilectio éstra, quod carissimus dominus noster frater noster, et Hnnes et peregrini, qui in Cipro hiemaverunt, die Ascensionis in sero ad Portum Linocii in suis navibus

e$e réceperunt, ut contra hostes fidei christi

anæ dirigeent iter suum.

À quo portu recedentes, post multos naris labores et ventorum Contrarietates, ducente Domino, die Veneris post Trinitatem circa meridiem énerunt, et se anchoraverunt, congregantes se ipsa die A navi domini regis ad consilium, quid esset deinceps ad iciendum, cum ante se viderent Damiatans et portum, X magna lurcorum et equitum et peditum multitudine oOmmunitum, et os fluminis quod de prope imminebat, x galearum multitudine armatarum. In quo sic consilio rdinatum fuit, ut in crastino mane quilibet pro posse 10 cum domino rege ad terram veniret. Et sciat domiatio vestra, quod sicut fuit ordinatumin ipso Sabbato in ane, exercitus Christianus, relictis magnis navibus, in leis et minutis vexillis viriliter accincti descenderunt., Et nfidentes de Dei misericordia, ac auxilio crucis triumaalis, quam dominus legatus in vexillo jJuxta dominum 8gem gestabat, læti et confortati de Deo, versus terram intra hostes, insultus plurimos tam sagittarum missiobus quam aliis facientes, sese retraxerunt. Veruntamen 1m ipsa vexilla propter nimiam maris planitiem usque | siccam terram non possunt attingere, christianus ercitus in nomine Dei, relictis vexillis, in mare saliendo immisit usque ad siccam terram, cum armis suis pedes niendo. Et licet ipsa Turcorum multitudo contra ristianos litus defenderet, tamen, favente Domino nos- > Jesu Christo, litus optinuit populus christianus cum spitate et lætitia, et cum equorum Turcorumque strage igna, et quorundam qui magni nominis esse diceban- . Et cum ipsi Sarraceni se recepissent in civitate, æ tam fluminis interpositione quam murorum et rium fortium in circuitu erat fortissima, Dominus

noster omnipotens, Qui dat omnibus affluenter et non improperat !, absque labore hominum, in crastino scilicet in octabis Trinitatis circa tertiam, civitatem dedit populo christiano, fugientibus et ipsam dimittentibus infidelibus Sarracenis. Et hoc factum fuit solo Dei dono ac omnipotentis Domini Dei largitate. Et sciatis quod idem Sarraceni illam civitatem reliquerunt munitam ex magna cibariorum et carnium fertilitate et machinis et aliis bonis, de quibus ad munitionem dictæ civitatis magna pars remansit; et de illa parte fuit exercitus multum repletus. Dominus vero rex nostér cam exercitu SuO ibidem moram faciebat, res suas de suis navibus extrahi | faciens. Credebamusque quod inde non deberet recedere M exercitus usque ad decrescentiam fluminis, quod tunc, | ut dicebatur, terram debebat occupare; quia alias in partibus illis dampnum incurrebat populus christianus. |

Comitissa vero Andegavensis in Cypro peperit filium valde elegantem et bene formatum, quem ibidem tradidit nutriendum. ; Datum in Castris Jamas, anno Domini MCCXLIX, mense junio, in vigilia beati Johannis Baptistæ. Hic est tenor literæ missæ reginæ Franciæ, verbo ad « verbum. |

s À IT | LETTRE DE JEAN De BEAUMONT, CHAMBRIER DE rs A GEOFFROI DE LA CHAPELLE, PANETIER DE FRANCE | Cette lettre est datée du 25 juin 1249. Elle a été recopiée un manuscrit du xu° siècle de la Bibliothèque Casanate de #

(ms. A I 21. fol., I, a). Nous avons reproduit le texte donné le volume I des Archives de l'Orient Latin (pages 389-390). -

1AEpist Jac., A : |

Johannes de, Bellomonte, Francie camerarius, amico suo specialissimo domino Gaufrido de Capellis, Francie Pannetario, salutem quam sibi.

De mora, quam in Cypro fecit dominus rex et exercitus ejus satis vobis innotuit, sicut credimus. Noveritis eundem dominum regem, dominam reginam, Attrebatensem et Andegavensem comites, comitissam Andegavensem, nos, Guidonem et Guilelmum, filios nostros, per Dei gratiam sanos esse et jocundos, quod de vobis desideramus audire, Dominus rex, fratres sui, barones et ali, in die Ascensionis Domini, mare ascenderunt, apud Egyptum, ductore. Domino, directuri gressus suos, et Damietam cum Dei adjutorio obsessuri. Cum vero a Cypro usque ad Damietam non nisi cum oportunitate temporis trium sit iter dierum, nos tamen, prout Domino placuit, per viginti tres dies in mari stetimus, antequam ad portum Damiete veniremus exoptatum. Tantum vero a portu Nimocii in Cypro una cum domino rege recessit naviglum, quod non creditur tantum alias simul navigium convenisse. Magne quidem naves centum et viginti et amplius, minoraque vasa octingenta et amplius fuerunt estimata. Die Veneris post Trinitatem, scilicet .ij. nonas junii ad portum Damiete, Domino ducente, pro majori parte applicuimus hylares et jocundi. Die vero sabbatiin crastino summo mane, auditis horis et divino servicio, dominus rex, fratres sui, barones, milites et alii, tam servientes quam balistarii, magnas naves exierunt, vasa minora, videlicet galias et alia parva vasa intrantes, versus rippam accedentes, ad terram descensuri. Cum

ero prope terram accederent, nec vasa usque ad terram possent applicare, idem dominus rex, barones, milites et omnes alii absque timoris strepitu, leto animo, usque ad mammilas mittebant se in aquam, tenentes in manibus lanceas et balistas, et Crucis inimicos, tanquam fortes athlete Domini, viriliter invadentes. Sarraceni vero armati, stantes super equos super rippam, terram nobis denegantes et eandem pro viribus defendentes, defensioni

Uni nf Arizona library

se obtulerunt, spissa mittentes in nostros pilascum sagittis. Verumptamen nostri, quorum actus Christus Dominus dirigebat, virilius invadentes ad terram descenderunt invitis Sarracenis, et prevaluerunt nostri, auxiliante Domino, in momento victis et fugatis perfidis Sarracenis, pluribus etiam ex ipsis et de majoribus et de minoribus interfectis, pluribus etiam letaliter vulneratis. De nostris vero pauci vel nulli, Domino conservante, perierunt. Et -sic de littore maris Sarraceni confuse abierunt, in quorum cordibus tantum Dominus incussit timorem, quod die Dominica in crastino omnes majores et parvuli fugerunt, ipsam civitatem relinquentes, ignemque in domibusét in portis civitatis per diversa loca posuerunt, et ex fumo -civitatis accense nobis innotuit de fuga et confusione Sarracenorum. In hunc autem modum Jesus Christus civitatem inexpugnabilem ad honorem sancti nominis sui et exaltationem fidei catholice reddidit christianis. Milites de regno Francie in exercitu existentes xviii c/c -et amplius estimantur, milites vero de Suria, de Cypro, de Templariis et Hospitalariis et aliis regionibus et terra citramarina septingenti; et alii multi sunt in exercitu, qui tria milia estimant milites ibidem existentes.

Datum anno Domini MCCXLIX, in crastino beati Johannis Baptiste.