DK LA FORNICATION SIMPLE
Fornicatio latè sumpta est quilibet concubitus extra matrimonium; sed stritiori sensu, seu potiùs fornicatio simplex est copula soluti cum solutâ janidefloratâ.ex mu-
MütClilALUGlli.
tuo consensu. Dicitur, 1° soluti cum solutâ , id est, inquit Billuart, « personarum quæ sint liberæ non solinn à vinculo matrimonii, sed etiam à mutuâ cognatione, vel aflinitatein gradibus prohibitis, àvoto continentiæ, ab ordine sacro et violentiâ. » Dicitur 2° defloratâ, ut simplex fornicatio à stupro distinguatur. Itemque 3° ex mutuo consensu, ut à raptu secernatur.
Fornicatio simplex est peccatum mortale. Non erit meretrix de fdiabus Israël ', ncc scortator de filiis Israël. Non offeres mercedem prostibuli, nec pretium carnis in
domo domini Dei tui Quia abominatio est utrumque
apud dominum Deum tuum. (Deuter. ,23.) — Neque fornicarii, neque idolis servienles, neque adulteri , neque molles, neque masculorum concubitores, etc., regnum Dei possidebunt. (1. Cor. , 6.) Manifesta sunt opéra carnis , quæ sunt fornicatio, immunditia, impudicitia, luxuria, etc. Qui talia agunt regnum Dei non consequentur . (Galat. , 5, similiter Eplies. , 5, et Hebr., 13, et Apocalyp., 21; item auctoritas conciliorum, summorum pontificum et patrum.)
Enfin une autre grave raison qui prouve la profonde malice de la fornication et quelle est un mal, non parcequ’elle est défendue, mais quelle est défendue parcequ’elle est un mal, se tire de la fin de l’union sexuelle et de la nécessité sociale. Or cette fin n’est autre chose que la procréation dans l’ordre de l’éducation des enfants, et de l’établissement de la société humaine.
La fornication, étant contraire au but de cette sage et double économie, est un mal intrinsèque ou essentiel. Cet acte physiologique, quoique naturel et dans l’ordre physique de la génération, est donc défendu par la loi de Dieu comme intrinsèquement mauvais et contraire à la
MUfcCHIÀLOGlE.
conservation et à la propagation du genre humain et à rétablissement de l’ordre social.
La société en effet n’aurait jamais pu s’établir sans le mariage ( soit inonogyne, soit polygyne) , qui assure V éducation des enfants par la perpétuelle union des époux; tandis que la fornication n’étant qu’un acte purement physique, animal, charnel et transitoire entre deux individus que la passion ou le hasard réunit pour un moment et qui se quittent aussitôt comme les animaux après l’accouplement, l’enfant sera abandonné, et son ëxistence même physique sera nécessairement très précaire et nullement assurée...
Il est inutile d’objecter que la société ou les fornicateurs pourront suffisamment pourvoir à l’éducation de leurs enfants, et qu’ alors les maux allégués ne subsisteront plus. A cela nous répondons que ce ne serait là qu’une chose qui arriverait par accident et une exception qui ne doit ni ne peut détruire le principe de la loi. Et d’ailleurs une seule observation décisive pulvérise cette objection : vous n'avez pu faire élever ces enfants de fornication que par les lois et les bienfaits de la société déjà existante ; vous supposez doilc subsistant ce qui sans le mariage n’aurait pu exister. Et en effet, sans le mariage institué dès le principe avec la création de l’homme, la société n aurait jamais pu s’établir, èt 1 espèce humaine se serait éteinte dans son berceau. 11 est donc démontré que la fornication est tout à fait destructive de la société humaine, et que par conséquent elle est un mal essentiel, et eh lui-înême et dans ses conséquences antisociales. Dieu a donc dû la défendre nécessairement.
Fomicatio tutoris eum pupille eUm multo mégis remu
MOECHIALOGIE.
efîicit cùm patris vices gérât, cùmque igitur ex ofîicio teneatur ipsius negotia curare non solùm temporalia, sed etiam spiritualia: adest ergo circumstantia notabiliter aggravans in confessione necessariô aperienda.
Copula cum alterius sponsâ non est fornicatio simplex cùm non fiat cum plenè solutâ et involvat aliquam injustitiæ malitiam, injuriam inferendo sponso cujus violatur jus ; indèque nascitur circumstantia in confessione semper explicanda.
« Fornicatio fldelis cum infideli est, juxta omnes, longé gravior quàm cum catholicâ, tùm propter indè nascentem nostræ religionis despectum, tùm propter periculum malæ educationis prolis, et defectionis à verâ fide, quæ ex nimio erga infidelem amorefacilè consequitur.Hinc, juxta quosdam, hæc circumstantia mutât speciem. » (Bailly.) Copula habita cum eunucho specialem involvit malitiam, quia, cùm semen prolificum absit, adest vera finis, naturalis frustratio, et proindè non est simplex fornicatio, sed peccatum contra naturam.
Juxta Billuart •« qui ex displicentiâ et odio peccati copulam fornicariam abrumpit etiam cum seminatione extra vas benè facit et ad id tenetur, quia nullum est instans in quo quis non teneatur cessare à peccato actuali. Perditio autem seminis indè secuta est per accidens et præter intentionem, subestque légitima causa eam permittendi. Qui, in affectu peccati perseverans, inchoatam copulam abrumpit cum seminatione extra vas metu infamiæ aut ex aliquo simili motivo humano, peccat duplici peccato, seilicet fornicationis inchoatæ et pollutionis. » ( Dissert . 6, art. 2.) Præfatus doctissimus auctor oblitus est connurnerare inter motiva humana, ut dicit : ex timoré profit.
MüUCIllALOUlK.
Quoad meretricium, istucl fornieationis genus est coneubitus ciiiii prostitutâ, id est cum muliere omni viro occurenti paratâ, publicâ et communiter venali. Mulier meretricium exercens graviùs peccat quàm simpliciter fornicans, propter habituaient mentis dispositionem peccandi, scandalum, conceptionem culpabiliter raram, vel abortum frequentem, magnum prolis, si quæ nascatur, nocumentum et pessimam educationem. Non sufficit ut meretrix dicat in confessione quotiès fornicata fuerit; statum meretrecii declarare tenetur.
Quoad yirum, juxta Sylvium et alios, inquit Billuart, non videtur necesse explicare in confessione an fornicatus fuerit cum meretrice vel cum aliâ, modo exprimatur numerus; quia, inquiunt, bæc circumstantia non est notabiliter aggravans, fortè quia actus secundùm se est generativus, et solùm per accidens ex conditione personæ impeditur generatio, sicut si fornicaretur cum vetulâ vel sterili. Quidam tamen contendunt fornicatorem teneri declarare circumstantiam meretricii, quia, inquiunt, in tali fornicatione non impeditur tantum bonum prolis nascituræ, sed etiam ne penitùs nascatur. Tutior est posterior sententia.
Hîc fortè abs re non fuerit perpaulùm dicere de quodam modo vel medio quo utuntur nonnulli ad meretrices vel forsan ad alias accedentes, ne ab ipsis rnorbo syphilitico inficiantur. Hæc porrô adinventio prorsùs confessariis ignota, à contagione morbidâ defendendo, simul obex vel impedimentum conceptioni aut generationi necessariô existit, etiamsi specie et exteriùs copula normalis rem ancre videatur et fiat sine ullâ retractione ab utrâque parte. — Iste obex aliquando perhibetur à parte mulieris
MOECHIALUGIE.
quæ solùm intendit impedimentum conceptionis, cùm ipsa hoc modo contagionem avertere nullatenùs possit.
Vir autem qui præcipuè devitationem contaminationis venereæ intendit et forsitan similiter quibusdam in casibus conceptionis impedimentum, hune duplicem scopum certô consequitur.
Interrogari possunt fornicatores, saltem hi qui valdè corrupti videntur vel habentur, an nullo modo secreto conati fuerînt conceptionem impedire ; et præsertim vir an à contagione se liberare enixus sit et quomodô? Sciendum verô est quôd hîc non agatur de onanismo propriè dicto, ut sæpissimè et miserrimè fit in actu conjugali, quoniam abest retractio ante seminationem virilem.
Quod attinet ad alia diversa impedimenta mulieribus non ignota, ut mictionem post coïtum, et varios conatus semen ejiciendi, generaliter vana et inania reputanda sunt : attamen sunt graviter reæ, cùm malum finem, id est conceptionis impedimentum intendant. Plura de talibus dicere minimè expedit, ne doceatur quod generaliter ignoratur. — Quoad confessarios, pauca quæ diximus ipsis sufhcient ut ad notitiam practicam paulatim perveniant.
Interrogandi sunt fornicarii an, priusquàm ad concubitum pervenerint , de eo delectati fuerint et copùlam desideraverint; an compartem induxerint ad crimen; an polliciti sint matrimonium; an promissionem juramento firmaverint, an non idem pluribus promiserint ; an peccaverint ex habitu, cum scandalo; quoties iteraverint scelus ; an ei perpetrato alia turpia addiderint ; an nihil fecerint ut conceptio impediretur ; an fœtum extinxerint, vel abortum procuraverint, vel procurare tentaverint, vel
MOECHIALOGIE.
suaserint, vel proponenti consenserint ; an proies nata sit, an eam neglexerint, an exposuerint, cùm ei alendæ pares essent. Si pœnitens, ut dicit Collet, copulam solam exprimit, interrogandus est de suo et compartis statu ; an conjugatus sit, et ea conjugata, an non ambo affines sint vel consanguinei, etc.
Quod spectat ad questionem tolerantiæ meretricum, S. Ligorio sententiam hâc de re breviter exarabimus. Petit auctor an permitti possint meretrices ? Respondet : « Prima sententia probabilis affirmât, eamque tenent S. Augustin. , S. Thom. et plures alii. Ratio quia, demptis meretrecibus, majora peccata evenirent, nempè sodomiæ, bestialitatis, mollitierum, præter prævaricationem mulierum bonestarum; ideô S. Aug. &\i \ Aufer meretrices de rebus humanis , turbaveris omnia libidinibus. Verùm secunda sententia practicè probabilior negat; et hanc tenent Nav., Ronc. et plures alii. Ratio, quia per meretrices hæc mala graviora non evitantur, eo quôd in hominibus luxuriosis ex facili et frequenti cum meretricibus congressu libido altiores figit radices ; et ideô, cùm hoc vitium frequentiâ magis augeatur, ipsi non desinunt committere pollutiones, et peccata nefanda, saltem cum ipsis meretricibus, nec ideô se abstinent à sollicitandis feminis honestis. È converso, permissione meretricum innumera alia mala superaddunt , nempè plures puellæ prostituuntur, adolescentes parentes parvipendunt, bona dissipant, studia scientiarum negligunt, rixas excitant, honestas nuptias respuunt. Cæterùm, benè advertit et probat P. Sarnelli quôd, licet in vastis urbibus meretrices permitti possint, nullo tamen modo in aliis locis permit tends* sint. » ( Lib . 3, tl° Wft.)
MUKCHIALOOJL.
Hàc de re doctissimus episcopus cenomanensis sequentia notât: « Quamvis posterior sententia probabilior nobis videatur, arbitramur tarnen absolvendos esse magistratus urbium qui bonâ fide asserunt se malum istud tollere non posse : in dubiis nanique non confessarii est decernere quid agere debeant ii quibus difficilia commissa sunt negotia, ut sunt judices, magistratus, duces exercitûs, reges aut ministri. » (1)
Denique nobis loquendum superest de concubinatu, qui est concubitus consuetudinarius soluti cum solutâ.
Concubinatüs gravius est peccatum quàm simplex fornicatio, ob continuatum afïectum vel habitualcm mentis dispositionem hîc, nnnc et semper peccandi, vel, ut dicit Billuart, concubinatus est et fornicatione et meretricio gravior quia superaddit statum et permanentiam in peccato, si non ratione majoris gravitatis, saltem ratione scandali : ideô circumstantia concubinatüs in confessione necessario aperienda est.
Jüxta sententiam DD. Bouvier hîc breviter quædam excerpta censuimus depromenda, ut sequentia :
Si concubinatus sit publicus, nec concubinarius, liée concübina regulariter absolvi possunt, quântumvis appareant contriti, ante publicam separationem, quia, præter
(1) ïl paraît que, d’après Parenl-du-Chûtelet, S. Louis lui-même, forcé par la nécessité, finit par tolérer les prostituées, et leur fit assigner un quartier particulier dans Paris. C’est donc en quelque sorte un mal nécessaire qu’au point de vue de la morale publique, c’est à dire politique et administrative , on peut tolérer, mais que l’on condamne et que l’on réprouve au point de vue chrétien et théologique, pareeque, quelles que puissent être les circonstances et les exigences sociales, 'a prostitution ne cesse jamais d’être un mal véritable et essentiel.
discrimen fugiendum, necessaria est satisfactio scandalo proportionata ; porrô hæc satisfactio per solam separationem communiter obtineri potest
Dictum est regulariter , quia si concubinarius, in extremis positus, rnulierem dimittere non possit, aut si ade6 sit derelictus ut, eâ dimissâ, neminem habeat qui necessaria ipsi præstare velit, tune absolvendus et ultimis ecclesiæ sacramentis muniendus est, modô verè contritus judicetur, et coram astantibus promittat se ad sanitatem reditum eamdem rnulierem ejecturum, nullumque cum eâ societatis vinculum habiturum ; in tali enim necessitate eo modo reparatur scandalum quo reparari potest ; nemo quippe ad impossibile tenetur.
A fortiori ministranda sunt ecclesiæ sacramenta concubinæ, de vitâ præteritâ dolenti cum firmo proposito non peccandi de cætero, quæ domo concubinarii exire non potest, vel quia acerbiores sunt dolores, vel quia imminens est periculum, vel quianullum habet refugium.
Verùm, bis casibus excep tis, semper exigenda est separatio, etiam in extremis, et confessio moribundi non priùs audienda est quàm Deo et hominibus data fuerit satisfactio per mulieris ejectionem vel per voluntarium ejus exitum.
Si vero concubinatus sit occultus, vel commercium jam cessavit, vel non : si priùs, fortiter consulenda est separatio, quia moraliter impossibile est ne in cohabitatione aliquod non existât relapsûs periculum. Sed arbitror illam sub denegatione absolutionis exigendam non esse, præsertim si prævideatur scandalum, infamiam aliudve grave detrimentum indè secuturum.
MŒC.HIALOGIE.
Suppono propositum ampliùs non peccandi judicari sincerum et spem firmitatis affulgere. Ita Navarus, Billuart , S. Ligorio aliique plures. Si autem, non obstante proposito, novi accidant relapsus, absolutio differri débet, et ordinariè præscribenda est separatio : tune enim perseverantia mérité judicatur improbabilis.
At si commercium illicitum nondùm fuerit voluntariè revocatum, quid agendum est? R. 1° Si pœnitens in extremis positus sit et peccata sua detestetur, absolvendus aliisque sacramentis muniendus est, juxta conditiones modé expressas, in explicatione verbi regulariter, seclusâ tamen promissione coram testibus. Si verô mors non immineat, pœnitens in concubinatu occulté vivens connnuniter absolvi non debet, nisi priùs facta fuerit separatio ; versatur enim in occasione proximâ peccandi : at grave existit præceptum naturale et divinum fugiendi occasionem proximam peccandi.
Dictum est communitcr : Sunt enim casus in quibus impertienda est absolutio sub solâ promissione separationis vel etiam cum solo proposito non peccandi de cætero ; nempè, 1° si pœnitens ex singularibus indiciis verè contritus judicetur, et primâ vice vel secundâ promittat se monito cessurum. 2° Si ex denegatione absolutionis gravis sequeretur infamia vel grave scandalum, ut si puella in suspicionem corruptelæ veniret, nisi ad sacram synaxim accederet, aut si sacerdos populum olïenderet, nisi missam parochialem celebraret. 3° Non exigenda est separatio quandô est impossibilis, ut si fdiafamiliâs cum famulo, vel filius cum ancillâ domûs paternæ peccet. Qui sic constituti sunt, dilatione absolutionis primé probentur, et si occasio ex proximâ facta fuerit remota, atque
MQECHJALOGJE.
sinçera videatur peccati retractatio, danda erit absolutio. f\° Quandù duo eoncubinarii, occulti, vel de impudiçitiâ tantum suspecti, separari non possunt sine gravi periculo infamiæ aut scandali, fortè licet emendationem eonun tentare, primùm absolutionem differendo, deindè eam concedendo si in proposito perseverent. Dicit Billuart se, in eo casu, nec pœnitentem nec confessarium dam pare velle: nec ego rigidior essem. (D. Bouvier.)
Quôd si concubinarius domi non retineat concubinam, non absolvendus erit extra periculum mortis priusquàm de illius continentiâ confessarius, notabili absolutionis dilatione et aliis investigationibus et rationibus moraliter certis, sufftcientem experientiam adeptus fuerit ; si vero in periculo mortis constituta sit, verum pœnitendi propositum sufficiet.
a On ne doit point donner l’absolution, suivant le rédacteur des Conférences d’Angers , aux concubinaires qu’ils ne soient séparés de leurs concubines, et que tout commerce n’ait entièrement cessé entre eux. C’est en cette occasion que le confesseur doit avoir une grande fermeté, pour ne pas se laisser aller aux raisons spécieuses que les concubinaires tâchent d’apporter pour ne pas se séparer de leurs concubines, car ils sont présumés conserver }’ affection à leur péché, tandis qu’ils ne veulent pas en quitter l’occasion prochaine: pour cette raison, il ne suffit pas qu’ils s’accusent en confession combien de fois ils sont tombés dans le péché de fornication ou en d’autres impuretés ; il faut leur faire déclarer depuis quel temps ils sont dans le concubinage, étant \ raisemblable que pendant ce temps ils ont conservé la volonté de pécher, et consenti à plusieurs mauvais
désirs, dont ils doivent s’accuser pour faire connaître leur état.
« Ceux qu’on nomme Lenoncs , qui corrompent la jeunesse et prostituent les filles, commettent un très
grand péché On est participant de leur crime et de
celui des filles publiques quand on loue aux uns et aux autres des maisons où l’on sait qu’ils continueront leur mauvais commerce, parcequ’en ce cas on contribue à leur péché. La faculté de théologie de Paris censura, le 3 février 1665, comme fausse, scandaleuse et pernicieuse à l’état, une proposition qui disait qu’il est permis de louer des maisons à ces sortes de personnes, non à dessein qu’ elles y pèchent, mais pour qu’ elles les habitent. » ( Conférences d’Angers, sur les commandements de Dieu, t. 2.) •
Variæ in canonibus pœnæ in concubinarios sancitæ sunt, quas renovavit Concilium tridentinum, sess. 24, cap. 8, de reform. matr. , ubi statutum est eos cujmcvmqne sint conditionis , si, postquàm ab ordinario, eticnn ex ofiicio, ter câ de re admoniti fuerint , concubinas non eje~ revint , seque ab earum consuetudine non sejunxerint, ex communie atione feriendos esse, à quâ non absolvait tur, donec reipsâ admonitioni paruerint.
Graves in eâdem synodo etiam deçernuntur pœnæ adversùs cleros liuic vitio turpiter deditos. Verùm omnes istæ pœnæ sunt ferendæ sententiæ et non latæ.
mœchialogm;.