II
DE OSCUL1S ET AMPLEX1BÜS. (1)
Oscula et amplexus in partibus honestis et honestè habita, quandô dantur et recipiuntur secundùm patriæ consuetudinem, officii, urbanitatis, amicitiæ, benevolentiæ aut reconciliationis causâ, ante profectum, ad reditum, etiamsi suboriatur quædam delectatio venerea, modô statim reprimatur, non sunt peccata. In bis tamen
(1) Pour éviter rinconvénient dans lequel est tombé Billuart avec ceux qui l’ont littéralement copié, il est nécessaire de séparer les oscula et amplexus d’avec les attouchements et les regards, et de ne pas les grouper comme l’a fait Billuart. ( Dissert . 6, art. 16, dico 6°.)
Au reste il est impossible qu’un homme sensé prenne ù la lettre ce qu’a dit, contre son intention et sa pensée, le célèbre et judicieux auteur. D’ailleurs ce qui suit prouve que la proposition ne pèche que par un vice d’expression. C’est donc à celte confusion et ù un moment de sommeil qu’il faut attribuer celte bévue du grand théologien. Et où est l’homme et même le plus grand homme qui ne sommeille pas quelquefois! (Juandoque do r mitât Home rus.
MOECHIALOGIE.
decentia status semper servanda est : quod enim licet laids sæpissimè dedecet in dericis, et præsertim in religiosis. Ita S. Thomas, S. Antonin., S. Ligorio, Sylvius, Billuart, DD. Bouvier, Gousset, imô omnes.
Igitur hæc omnia oscula, conditionibus ponendis positis, data et recepta, more solito, ad genam, ad frontem aut ad manum, non sunt mala, etiam inter personas diversi sexûs. Item oscula ordinariô inter infantes adhuc reputatos libidinis incapaces; oscula matrum, nutricum, etc., in infantes suos, vel sibi commissos; oscula 4 aliarum personarum, saltem ordinariè, in infan tulos tenerrimæ ætatis utriusque sexûs : hæc omnia plerùmque peccata non videntur.
Omnia oscula etiam exteriùs honesta, sed ex motivo libidinoso data vel recepta, inter personas grandiores ejusdem vel diversi sexûs, sunt peccata mortalia, præcipuè si fiant cum ardore et morâ.
A mortali excusari non potest osculum oris ad os, si fiat more valdè moroso, maximè si cum linguæ intromissione fiat, ut loquitur Billuart : « Si fiat valdè morosè, aut sæpiùs in eodem temporis articulo repetatur crispis et gustatis labris, aut sit columbinum, immissâ scilicet linguâ unius in os alterius ; sic enim factum quamvis ex joco aut levitate, aut etiam ad contestandam amicitiam, videtur graviter influere in commotionem carnalem, ideôque non excusandum à peccato mortali. » Ita etiam S. Ligorio. Item si oscula habeantur ad partes insolitas, ut pectus, etc. , ex libidine fieri reputanda sunt, vel saltem magnum libidinis periculum inducunt, et idcircô , mortalia censenda sunt.
« Certum est, dicit DD. Bouvier, oscula etiam honesta
MOECHIALOGIE.
proximum pollutionis vel motuum libidinis periculum inducentia reputanda esse peccata mortalia, nisi fortè gravis existât ratio ea dandi vel in se permittendi, quia tali periculo se exponere, sine necessitate, peccatum est mortale. Oscula in se honesta, more solito, sed ex levitate aut joco habita, sine gravi libidinis periculo, peccatum veniale non excedunt ; cùm enim supponantur honesta, mala esse non possunt nisi ratione periculi : at supponitur, ex alterâ parte, periculum esse leve ; ergo, etc. »
Cependant il est bien à craindre que, dans toutes ces circonstances où l’on ne constate pas un motif juste et raisonnable, on ne se laisse perfidement séduire par l’attrait de la délectation sensuelle ou charnelle. « Les baisers, disent les Conférences d’Angers, qu’on donne ou qu’on reçoit pour le seul plaisir sensuel qu’on ressent de l’application de la bouche à la face, ce sont, suivant les principes que S. Thomas a établis, des péchés mortels, quoiqu’on n’ait aucun dessein de tomber dans le crime. » Qu’on se rappelle, à ce sujet, qu’ Alexandre VII a condamné en 1666 la proposition suivante : Est probables opinio quæ dicit esse tantum veniale osculum habitum ob delectationem carnalem et sensibilem quæ ex osculo oritur, secluso periculo consensûs ulterioris et pollutionis. « Jugez de là, ajoute le rédacteur des mêmes conférences, ce qu’on doit penser des baisers que les jeunes gens donnent par légèreté aux filles. » Il est toujours certain que, sans raison grave, ils s’exposent à un danger grave et plus ou moins prochain.
Quævis femina quæ adverteret vel rationabiliter crederet sibi sub honestatis specie aifectu libidinoso oscula clari, tenetur viri contactum declinare et vehementer re-
M0ECHIAL0G1E.
pellere ne ipsius peccato cooperetur. Àttamen videtur mulier posse dissimulare coram præsentibus personis, modo non consentiat, ne fortè malum de viro suspicentur, cùm ipsa aliundè omninô non sit certa de pravâ intentione.
Quoad amplexus morosos cum corporum compressione, sæpissimè valdè libidinosi sunt, et non rarù fiunt cum veliementibus motibus inordinatis, concubitûs cogitatione, desiderio, vel fortè pollutione. Qui ergo simpliciter amplexus in confessione déclarant, ut fit ordinariè, de his sæpè interrogandi sunt. Rectè animadvertit recentior auctor sanüoranus, qui sic loquitur : « Adverte sæpè nescire juvenes quo (inosculis et amplexibus) spiritu moveantur ; ilia omnia plena esse periculi, vixque certo à mortali excusari posse cùm crebrô fiant inter personas jam libidinis capaces. Undè, ob hæc, et si nondùm venerea patiantur, non imprudenter difïèrtur absolu tio assuetis, præsertim cùm unus nesciat alterius fragilitatem.»
Quoties, juxta Collet, oscula veneream delectationem habent, exprimenda est circumstantia personæ etiam innocentis cui datum est osculum ; an voto ligata sit, an consanguinea, vel affinis, an alteri desponsata, quia, ut dicit, a actus turpis imbibit malitiam coitûs ad quem suâ naturâ tendit. » Certum est tamen sæpissimè coitum non intendi.
Nous terminons ce paragraphe par un passage que nous empruntons à M*r Bouvier, et qui trouve tous les jours son application dans la pratique.
Qui puellam in matrimonium requirens eam quandoque, v. g., in adventu et profectu, honestè amplexatur, sine periculo motuum libidinis, aut saltem sine periculo
MQECHIALOGIE. 173
eis consentiendi, peccati mortalis non est accusandus: imô si adsit ratio hune actum cohonestans, v. g. , timor fundatus ne appareat scrupulosus aut singularis, ne in derisionem et ludibrium aliorum incidat, nullatenùs peccabit. 2° Simili ratione excusatur puella quæ amplexus honestos declinare non potest, quin ludibrio exponatur, vel juveni eam requirenti displiceat. 3° Non statim gravis peccati incusandi sunt juvenes utriusque sexûs qui in nonnullis jocis decenter et sine pravâ intentione se invicem amplexantur : prudenter avocandi sunt quidem ab istis ludendi modis, propter periculum eis sæpè annexum ; at salutis eorum multùm interest ut peccati mortalis rei non leviter habeantur. »