DES REGARDS

On pourra appliquer aux regards presque tout ce que nous avons dit des attouchements. Cependant la vue, étant un sens moins matériel que celui du tact ou du toucher, porte par là moins aux affections libidineuses. L’expérience journalière prouve néanmoins qu’il est la source d’une infinité de péchés.

Les regards déshonnêtes sont mortels ou véniels, suivant qu’ils sont plus ou moins dangereux ou libidineux ; suivant qu’ils excitent plus ou moins la passion de luxure; suivant la nature des objets sur lesquels ils se portent, le motif qui les détermine, le sentiment qui les accompagne et les effets dont ils sont suivis.

Aspectus libidinosi seu cum affectu delectationis ve-

MOECHIALOGIE.

nereæ sive nostri, sive alterius sexûs, sunt semper mortales. Omnis qui vident midierem ad concupiscendam eam3 jam mœchatus est eam in corde suo. (Mattb. , 5, 28.)

Libidinosi sunt semper et proindè lethales aspectus morosi partium valdè inhonestarum inter personas diversi sexûs, nisi excuset nécessitas, ut vidimus in articulo de tactibus. Ita DD. Bouvier sequentia proferens : <( Si, extra casum necessitatis aut gravis utilitatis, deliberatè aspiciantur partes venereæ aut vicinæ grandioris personæ alterius sexûs, sine affectu libidonoso, peccatur mortaliter; nam illi aspectus motus libidinis ipsamque pollutionem moraliter excitant; ergo, etc. Dixi 1° délibérât è, quia oculos in verenda personæ alterius sexûs leviter et casu conjicere, sine pravo affectu, non est peccatum mortale. — Dixi 2° grandioris personæ ; aspectus enim hujusmodi in infantes non ita libidinem excitant, et idcircô peccata mortalita non sunt. Undè ancillæ et nutrices quæ pueros sibi commissos sic aspiciunt mortaliter non peccant, nisi morosè id faciant , vel cum libidine aut cum periculo sibi proprio. Similiter impubères se invicem nudos conspicientes fortè mortaliter non peccant propter eamdem rationem. »

Si ex solâ curiositate aut levitate, secluso libidinis periculo, aspiciantur partes minus honestæ sed non turpes mulieris, ut collum, humeri, brachia, crura, pectus, non est de se mortale. Dictum est ex se, nam taies aspectus diuturni facilè mortales esse poterunt in morosè aspiciente, et valdè ad venerem proclivi. Si enim, ut dicit Billuart, non sit mortale hæc tangere, à fortiori nec aspicere. Puto tamem, addit idem auctor, aspectum morosum pectoris nudi mulieris, cujus nec tactum simpliciter

MOECHIALOGIE. 175

et absolutè exemimus à mort ali, non carere periculo, et quem ideù non facilè excusarem à mortali.

Aspectus partium inhonestarum ejusdem sexûs vel proprii corporis, si non fiant morosè et studiosè, sed obiter et ex solâ curiositate vel levitate, non reputandi sunt mortales, quia per se non multùm ad luxuriam excitant. Attamen possunt esse lethales propter labendi periculuin, vel propter specialem aspicientis fragilitatem : quæ circumstantiæ non rarô in juvenibus reperiuntur ; ergo semper ab eis sedulô deterrendi sunt. Ita etiam DD. Bouvier dicens : « Qui propria verenda morosè conspicit mortaliter peccat, quia ferè impossibile est motus libidinis indè non proventuros : secùs esset si ex merâ curiositate ea leviter aspiceret, maxime si locum haberet præsumendi se periculum grave non incursurum. )>

Aspectus non valdè morosi, ex curiositate vel levitate, partium genitalium ejusdem sexûs, ut contingit inter viros simul natantes, vel inter feminas simul se lavantes, non ^ identur mortales, quia non multùm ad libidinem excitant ; secùs verô si isti aspectus sint valdè morosi, vel adsit aflèctus libidinosus, aut spéciale periculum. Ita Billuart, B. Ligorio, Sylvius, DD. Bouvier. Monendi sunt præcipuè juvenes à confessariis ut non simul natent, nisi secretioribus partibus coopertis feminalibus natatoriis (caleçons de bain), propter multas spurcitias quæ in plenâ nuditate committi soient, et propter conspectum adstantium et transeuntium et præsertim personarum alterius sexûs.

Secluso speciali periculo, non mortaliter peccant, juxta DD. Bouvier, qui vident matres aut nutrices infantulos

MOECHIALOGIE.

lactantes : hæ tamen mulieres prudenter se occultare debent, ne incautæ scandalum yiris et præsertim juvenibus præbeant : honestè tegantur matres lactantes, ne fortè propriæ familiæ oculos lædant. Secùs qui similiter et morosè aspiciunt mulieres non lactantes.

« Genitalia brutorum eorumque coitus ex solâ curiositate vel levitate aspicere, non est peccatum mortale, quia communiter indè non grave nascitur periculum. » (DD. Bouvier.)

Idem dicendum est, juxta eumdem auctorem, de aspectu picturarum et sculptilium parùm decentium, quæ spiritus graviter non commovent, ut imagines aut sculpturæ angelos vel pueros -exhibentes nudos aut quasi nudos, sicut in templis exponuntur.

Billuart circa eadem sic habet : « Aspicere obiter ex levitate aut curiositate imagines vel statuas exhibentes personas grandiores in partibus pudendis nudas, non excedere probabiliùs peccatum veniale ; quia artificialia minùs movent quàm naturalia. » Sed quid si artificialia satis moveant, etiamsi minùs quàm naturalia, ut indè subito exurgat vehemens motus inordinatus et fortè cum consensu. Révéra dictum est : Obiter ex levitate aut curiositate. Sed in talibus aspectibus nonne semper adest magnum labendi periculum?

Eadem apud B. Ligorio exprimitur sententia, lib. 3, n° li2b : « Aspicere picturas obscenas, tantùm ex curiositate, non est mortale. . . si delectatio turpis, etejus periculum absit. Sed, in praxi, virum morosè aspicientem pudenda mulieris depictæ difficulter puto excusari à mortali, quia difficulter se liberare hîc poterit à delectatione turpi, vel ab ejus probabili periculo.... nisi aspi-

MOECHIALOGIE.

ceret per brevissimum tempus et in magna distantiâ. »

Et cur non loquuntur ferè omnes theologi de gravi periculo cui exponitur mulier quæ morosè pudenda viri depicti vel alia similia aspicit ? An mulier plùs viro lapidea est? Imô, cùm multô sensibilior viro sit, eo magis aptior est ad sentiendos motus carnales vel omnes voluptatis affectus, etsi id non innotescat, quia semper mulier pudore naturali talia magis celât vel minùs fatetur : verecundia verô feminæ naturam et ejus systematis nervosi vim non delet neque mutât.

Notandum hîc à mortali non posse excusari sculp tores vel pictores qui statuas aut imagines et tabulas pictas obscenas conficiunt, nec ii qui ipsas exponunt et vendunt. Illis omnibus absolutio deneganda est, nisi illas deleverint.

Si tactus et oscula ex objecto specificentur , non ita consentant auctores quoad aspectus. Multi tamen contendunt aspectus etiam deducere speciem objecti sui. Tutiùs est ergo ipsorum sententiæ adhærere in praxi.