A partir de la fin du xvc siècle
374 CHARLES BEAULreUX
hulaire des deux langues, Parisiis, apud Simonem Colinaeum, 1 540, 80. — Chaumont. — Brit. Mus. ".
Ibid. 1543. — Catal. Veinant.
Antonius Nebrissensis (Aelius). -r- Vocabuîarius Nébrissensis, Lexicon J, dictionarium nuperrime ex Hispaniense in Gallicum traductum eloquium Parisiis, R. Chaudière, 1500, pet. 40 goth. (Brunet).
cum quamplurimis additionihus 'a Papa et Hugone [sic] excerptis. — Lugduni, 1511, fo. —Brit. Mus.
Parisiis, 15 16, 4°. — Brit. Mus.
Lugduni, PhiL Guarin 15 17, 4° goth. — Paris, B. N. — Besançon.
Parisiis, 1523, 40. — Brit. Mus. p. p. Busa, Lyon, 1524. — A. Firmin-Didot.
Parisiis, 1528, pet. 8© — Paris, de Chantepie.
Parisiis, J. Savetier, 1538. — Paris, Brunot. — Avignon.
1541. — Avignon.
Cf. Gnilelinns Monachus de Villa Dei.
Auffiret de Qnoatqneaeran. —Lt Catholicon breton, par Jehan Lagaàec, Auffret de Quoatqueueran et Yves Roper:(. Tréguier, J. Calvez, 1499, P^^* ^** goth. à 2 col. — Paris, B. N. *. — Quimper, Rennes. — Bibliotheca Spenceriana.
Réimprimé par Le Men, Lorient, Corfmat [1867], ^**-
încipit dictionarius Britonum continens tria ydiomata, videîicet Britannicum secundum ordineni Uterarum àlphabeti, Gallicum et Latinum superaddita a magistro JohanneCorre, Trecorensi, correctus et revisus. s. L n. d. ; 40 goth. à 2 coL — Paris, B. N.
Catholicon. Artificialis dictionarius triphariam partitus, Britonice scilicet, Gallice et Latine ... recenter Parrhisius impressus.... Venundatur Parrisius
ab Yvone Quillevere 1521, 40 goth. à 2 coL — Paris, B. N.
Baret (Jollll\ — An alvearie, or triple dictionarie, in english, lat. and french. London, 1573, ^- "~ ^"^- ^^s.
An alvearie or quadruple dictionarie containing four.,, tongues, english, lat, gr. and french, newlie enriched with varieties of wordes, phrases, proverbs, and divers lighttsome observations of grammar.,,, London, 1580, f». — Paris, B. N. B. U., Inst., Maz. — Vitré. — Brit. Mus.
1. Pour abréger, on désignera la Bibliothèque Nationale, par B, N., la bibl. de rUniversité de Paris, par B. U..rArsenal, par Ars., l'École Normale Sup», parEc. Norm.,rinstitut, par Inst.; Sainte-Geneviève, parSte-Gen.,la Mazarine, par Maz., le Musée pédagogique, par Mus. péd., le British Muséum, par Brit. Mus., etc.... J*énumère d'abord les bibliothèques de Paris, puis celles de province, et enfin les bibliothèques allemandes d'après le Ven^eichniss de Stengel.
2. La B. N. possède en outre un exemplaire ms., fonds lat. n» 7656. Ce ras. renferme à»^ articles qui ne se trouvent pas dans l'édition de Tréguier.
LEXiaUES ET VOCABULAIRES FRANÇAIS 375
Barlaimont, Barlamont, Berlemont ou Barlaimont (Noël de). —
DktionarioJum j lingmrum. Antuerpiae, 1534, 40. — Wien, H. B.
Colîoquia cum dictionariolo sex îinguarum, Teut, Angl, Lat, Gall. Hisp. et liai, y C. Vaîerio interprète Latino, Antuerpiae, 1579, ^° ^^^' "" Elbing, St. B.
Ibid. 1583, 80. — Paris, Brunot.
Dictionarium hexaglosson cum colloquiis aliquot sex linguarum Germaniu. GaJL Belg, Lat. Hisp. et liai. Antuerpiae, 1586, 160 obi. — Verdun.
Côln, W. von Lûtzenkirchen, IS9S, 8© obi. — Rinteln, G.
Lipsiae, Daczicenus, 1602, 160 obi. — Paris, Brunot.
1607. — Vesoul.
Colîoquia et dict. 7 ling. Antutrp., 1586, 80. — Grenoble. Colloq. et dict. jling. Belg. Angl. Teut. Lat. Ital. Hisp. Gcdl. Lugd. Batav. 1593, 80 obi. —Grenoble. ■— Mûnchen, U.
Genève, 1608, 80 (Lipenius).
Colloq. et dict. 8 ling. Lat. Gall. Belg. Teut. Hisp. Ital. Angl. et poriug. Flissingae, 161 3, 8© obi. — Paris, Ars. — Leyde, Maatsch.
1623. — Mûnchen, U.
Antuerp., 1630; — Paris, Ars.
Amsterd., 163 1, 80. — Versailles. — Leyde, Maatsch.
[Sans titre, 163 1 ?] avec Un petit traité moût propre.... pour ceux qui désirent scavoir entendre et parler françoi s. Ital. Esp. et flam. — Stengel.
Dictionaireflainen-françois-latin-espagnol, 1551, Paris, Maz.
Vocabulaire en 4 latigues flam. franc, lat. esp. A ceste dernière édition y auons adiouste les 4 parties déclinables auecques leurs versions. Aussi Y orthographie francoyse. Lovanii, 1556, 40. — Dresden. K. B.
Dictionnaire^ colloques ou dialogues en 4 langtus fl. fr. esp. et ital. Anvers, J. Kithaye, 1565. — Wien. H. B.
Propos communs ou colloques. Anvers, 1576, 12°. — Paris, Ars.
Ghemeyne Spraken oft Tsamencoutinghen met eenenvocahulaer.... Propos comwMW5....THantwerpen, 1599. — ^"^- ^^s.
Saint-Omer, Geubels, 1623, 40. — Paris, B. N.
Der new Barlamont oder gemtine Gesprâche ^u Tentsch und Frant^osisch beschrieben.... jetitgemehrt... durchjost Dohler.... Côln, 1588, 80. — Dresden. K. B.
Ursel., 1601. — Wien, H. B.
Strassburg, 16 16, — Greifswald, U.
Côln, bey Gerhart Greuenbruch, 16 19, 8°. — Wiesbaden, L. B.
Strassburg, Druck von Anton Bertram, 1621. — Darmstadt, Gh. B.
Franckf. a/M. 163 1. — Hamburg, St. B.
Das new Parlament, 1643. — Hamburg, St. B.
Den kleynen Vocàbulaer..,. Le petit vocabulaire de N. de B. en flam. et enjranç... Amsterd., 1638, 80. — Paris, B. N.
Vocabulaire de nouveau ordonne et derechief recorrige pour apprendre legierement a bien lire, escripre et bien parler français et flameng. Anvers, G. Vorstermann, 1 5 1 1 [?] ; 40. — Leyde, Maatsch.
37é CHARLES BEAULIEUX
Bergeron (Nicolas.) — Promptmire de la langue française par une nomenclature méthodique (cité comme ms. par La Cr. du M.).
Book for travellers, Westmestre, fo (xvc siècle). — (Bibliotheca Spenceriana.)
Bourgoing (Jacques). — De origine, usu et ratione vuîgarium vocum linguae Galîicae, Itàl, et Hispan. Hbri primi sive A centuria una [seule parue]. Parisiis, Steph. Prevosteau, 1583, 4°. — Paris, Ars., B. N. (2 ex. dom Fun avec notes mss. de Tauteur), Inst., Maz., S" Genev., Brunot, Em. Picot. — Ajaccio, Chartres, Chaumont, Grenoble, La Rochelle, Tours. — Brit. Mus.
Bovelles, Boûelles, Bouille, Boville ou Bovillus (Garolus). — Liher de dijferentia vulgarium linguarum et Gaîîici sermonis varietate. Quae voces apud Gallos sint factitiae et arbitrariae veî barbariae [sic] ' : quae item ah origine Laiina manarint. De hallucinatione Gallicanorum nominum, Parisiis, Rob. Stephanus, 1533, 40. — Paris, Ars., B.N., B. U., Ec. Norm., Inst., Maz., S»c-Gen. — Besançon, Bordeaux, Chambéry, Montauban (Fac. théol. prot.) St-Quentin, Troyes.
Budé (Guillaume). — Forensium verhorum et hquendi generum quae sunt a Budaeo proprio commentario descripia, Gallica de foro Parisiensi sumpta interprétation Parisiis, Rob. Stephanus, 1544, fo, Paris, B. U. — Toulouse.
Ibid. 1545, ^°- — Neufchâteau, Troyes.
Ibid. 1 548, fo. — Chartres, Toulouse.
Galepinus (Ambrosius) ^ — Dictionarium [4 linguarum], Venetiis, Aldus Manutius, 1573, ^°- — Paris, Brunot. — Avignon (musée Calvet).
Venetiis, Gryphius, 1585, 2 parties en i v. fo. — Ajaccio.
Dictionarium [s Ung.] Aniuerpiae, Copenius, 1545, g** 40. — (Bibliotheca Hulthemiana.)
Lugduni, Paganus, 1565, fo. — Nantes.
Lugduni, Macaeus, 1570, fo. — Nantes.
1572, fo. — Paris, S«e Gen.
Venetiis, Aldus, 1583, fo. — Paris, B. N.
Ticini, ap. Hier. Bartolum, 1584, fo. — Paris, Brunot.
Dictionarium [6 Ung.] Basileae, 1568. (Lipenius).
Paris, Macaeus, 1568. — Le Havre.
Antuerpiae, 1572, fo. — (Lipenius).
Antuerpiae, 1578, fo — Langres, Montpellier.
1. La bibl. de l'Univ. de Paris possède 2 exempl. dont Tun porte barbariae, et l'autre, barbarae,
2. Je ne me suis pas astreint à citer toutes les éditions du Calepin qui parurent dans le cours du xviie siècle. Je suis même loin d'avoir la prétention d'indiquer toutes celles du xvi«
Venetiis, Aldus, 1579, ^°' — Nantes.
Diclionarium [7 îing.\ Reggio, 1503 (Lîvet).
Lugduni, 1570, fo. — Nantes.
Basileae, Henricpetrus, 1575. — Belfort.
Lugduni, 1578, f<>. — Nantes.
Basileae, 1579. — Montbéliard.
Lugduni, i$8i. — Brest.
Venetiis, 1607, fo. — Paris, Brunot.
1625. -— Paris. Ars.
Dictionarium [8 Hng.]. 1506. — Chartres.
Lugduni, 1570, fo. — Beaune.
Basileae, Henricpetrus, 1584, fo. — Montbéliard, Vesoul. — Soleure.
Basileae, sd. — Belfort.
Paris. Guill. Chaudière, 1588, fo. — Paris, B. N.
1606, fo. — Paris, Stc-Gen.
Paris, Douceur, 1609, 2 v. fo. — Le Havre.
[Genevae] sumptibus Caldorianae societatis, 1609, fo. — Paris, B. N. — Avignon, Bordeaux^ Nantes, Pau, Saintes.
Genevae, Berjon, 1610. — S^-Gennain-en-Laye.
Genevae, Berjon, 1620. — Paris, B. N. — Aurillac, Brest, Carcassonne.
Dictiomrium [9 UngJ]. Lugd. Batav., Hackius, sd. 40. — Paris, B. N., Maz. — Besançon, Chaumont, Cherbourg, Meaux, Saint-Malo.
Lugd. Batav., 1590, 40. — Paris, Ars.
1609. — Avignon (musée Calvet).
1656. — Tulle.
1663. — Avignon.
1684. — Tulle.
Dictionarium [loUng.^ Lugduni, Michael, 1385,10. — Chartres, Dieppe, Nantes, Vitré.
Ibid. [586. — Paris, B. N.
[Genevae] heredes E. Vignon, Stoer et Chouet, 1594. — Chalon-sur-Saône. Lunéville, Montauban, Nantes.
Genevae, 1594, fo. — Bordeaux, Bourg, Le Puy, Montauban, Montbéliard.
Dictionarium [11 //w^.]. Basileae, Seb. Henricpetrus, 1590, fo. Paris, Ars. — Caen, Cambrai, Coutances.
Basileae, 1 598, fo. — Paris, Ars. — Bordeaux, Nice.
Basileae, Henricpetrus, 1605, f° —Paris, B.N. — Sedan.
1627, fo. — Paris, B. N.
Canal (Pierre). — Dictionnaire françois & italien ». Genève, 1598, 80. — Perpignan.