P. Viollet, Ilist. du droit civil français, p
2. Voici un exemple tiré du Cartulaire de Saint-Père-de-Chartres, t. I, p. 98 et se rapportant au premier quart du xie siècle. Une certaine Hermentrude cède plusieurs aïeux à l’abbaye de Saint-Père, à charge par les moines de payer un cens annuel au chevalier qui tenait d’elle ces aïeux en bénéfices ou à ses successeurs. — Vers 1100, Robert d’Arras cède un aleu à l’église du Mont-Saint-Éloi, à la prière de Walbert, son fidèle, qui avait reçu de lui cet aleu en bénéfice. (Duchesne, Béthune, preuves, p. 15.)
POUR l’abbaye de saint-benoit-sur-loire
Floriacensis «abbas, nostram adierit praesentiam querimoniam facturas super quodam h uostro c milite, Hugone Gregario qui filios Tebaldi de Grandi Campo - sibi in collibertos d, contra fas et morem terrae Gastinensis vindicare e volebat. Mos quippe est in terra eadem ut, si qua f millier sancti Benedicti vero cuicunque nupserit, nullam in ejus procreatione parte m capere [aliquis possit]. Unde ipsum Hugonemtfper nos convenimus ac singula discutientes, ad id tandem pervenimus ut, quadraginta solidos ab abbate accipiens, id in h nostri praesentia diceret : Ego Hugo Gregarius, ob remedium animae patris et matris et praedecessorum meorum et uxoris meae calumpniam ‘ licet injustam quam in filiis Tebaldi de Grandi Campo habere videbar, in praesentia dominü mei regis atque ab bâtis Sancti Benedicti ac plurium utriusque partis testium remitto Deo sanctoque Benedicto, favente uxore mea Christiana ac filiis meisFulcineo^, Ursione, Guillelmo atque Gisleberto filiabusque meis. Proinde, tam ipse Hugo quam et abbas Sancti Benedicti [nos rogaverunt] ut id quatenus firmius haberetur, nostrae autoritatis sigillo roboraremus, quod libenter eis annuimus, adeo ut et nomen 110strum ac optimatum nostrorum utriusque 1 partis testium nomina subscribi juberemus. Signum 111 Philippi regis. Signum n Bartholomaei ° de Pissiaco. Signum Matthaei P de Sosiaco. S. Hugonis Gregarii. S. Joannis, generi i ejus. S. Christianae, uxoris ejus. S. Fulcinei r, fllii ejus. S. Ursionis, filii ejus. S. Guillelmi, fllii ejus. S. Gisleberti fllii ejus. Simonis abbatis. Ascelini monachi. Gisleberti s monachi. Gisleberti majoris. Odonis. Bardini.
Data Aurelianis , anno ab Incarnatione Domini millesimo centesimo tertio régnante Philippo rege.
a. Floriacensium B. — b. quodam omis par B. — c. viro A. — d. collibitos A. — e. venditare A. — f. quae A. — g. Ho B. — h. id. B. — i. calumniam A. — j. domni A. — k. Fulineo B. — l. utrius quoque B. — m. S. B.
— n. Devant chacun des témoins B remplace S par une croix. — o. Bertolomei B. — p. Mathei B. — q. generis A. — r. Fulcinici B. — s. Gileberti A.
1. Du ixe au xic siècle certains milites d’ordre inférieur ôtaient qualifiés gregarii. Ici Gregarius est évidemment un nom propre.