‹ Mélanges Julien HavetChapitre 347 sur 567 · Codicille, article · texte numérisé non relu

Codicille, article

3. Salasar y Castro, Historia genealogica de la casa de Lara, I, 182-

4. Alfonse fut enterré auprès de sa première femme, Mahaut de Narbonne, dans le couvent des Carmes de Gebraleon ; c’est ce qui résulte d’une note, rédigée au xvn° siècle par quelque espagnol peu familier avec notre langue, note conservée au Cabinet des Titres de la Bibliothèque nationale (dossier bleu La Carda, pièce 2) et dans laquelle on lit ce qui suit : « Ces deux seigneurs sont enterrés au couvent des Carmes à Gibraleon, ez royaumes de Castille, en la province de la Aridaluzie, où se treuve l’épitaphe ensuivant, sous l’are de la grande chapelle, en lettres jaulnes et le fond noir, et porte ainsy : Icy gissent les serenissimes infantes de Castille, Don Alonzo de la Zerda neveu (sic ) du roy don Alonzo le Sage, et dona Madalfa, sa femme, l’an 1295. » La date de 1295 est sans doute celle de la mort de Mahaut.

tagne, le rôle important dont Froissart a conservé le souvenir F

APPENDICE

1327 , 15 avril. — Testament de Charles d’Espagne.

(Archives nationales, L 535. n° 26.)

In nomine sancte et individue Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti. Amen.

1. — Ego Alfonsus de Ispania, dominus de Lunello, miles, per Salvatoris gratiam mente sanus et in bona et sana existens memoria, licet eger corpore, considerans et diligenter attendens quod, licet hora mortis penitus sit incerta, debet semper in prudenti animo esse suspecta, corporis tamen imminente langore ipsius magis naturaliter formidatur eventus, et quia unicuique mortalium est incertum ubi et quando labentis vite hu jus sibi terminus prefigatur, eo quod nichil est morte certius et nil incertius hora mortis, idcirco volens ac studens diem mee peregrinationis labilis vite hujus extremum dispositione testamentaria prevenire ne me ex improvidentia, quod absit! decedere contingeret intestatum, per meum presens noncupativum et sine scriptis testamentum ultimamque dispositionem de meipso meisque bonis et rebus mobilibus et immobilibus, juribus et actionibus universis presentibus et futuris, celesti persuasione commotus, Xpisti nomine invocato, pre-

1. La descendance d’AIfonse de La Cerda peut donc être établie dans l'ordre suivant :

Alfonse de La Cerda,

cp. : 1° Mahaut de Narbonne ; 2° Une dame de Normandie.

Louis d’Espagne,

Jean-Alionse,

Maroruoi'i Le ,

Isabelle. Alfonse d’Espagne,

Henri d Espa i

comte de Talmont,

s. de Gebralcon

i '■[}. : Philippe,

archidiacre de Paris,

archidiacre de ' *s

amiral de France,

s. de Cabrera, fils du roi Sanche IV.

puis s. de Lunel, cp. : Isabeau d’Ànloing.

après son fn »

Charles d’Espagne, connétable de France.

DE SAINT LOUIS, ALPONSE D’ESPAGNE

missoque signaculo sancte Crucis in modum et formam que sequitur ordino et dispono.

2. — f In primis omnipotenti I)eo creatori ac redemptori meo domino Jhesu Xpisto ejusque genitrici beate Marie, virgini gloriose, advocatrici tutoque omnium vere penitentium refugio peccatorum, ac universo cetui curie Paradisi mearn animam humiliter recommendans, corde lamentabili et contrito, yolo, jubeo, ordino et dispono quod quandocumque et ubicumque ab bac luce me decedere contingat, meum sepeliatur corpus in ecclesia Fratrum Predicatorum Parisiensium ubi, ex nunc prout ex tune, meam devote preeligo sepulturam.

3. — Deinde vero, volo et ordino, dispono et mando quod débita mea persolvantur, forefacta emendentur et clamores mei pacificentur prout de hiis, si que Yel si qui sint, constiterit légitimé aut aliter insimiliter per verisimiles conjecturas et presumptiones ad arbitrium executorum meorum, per manus eorumdem executorum meorum infrascriptorum quibus pro prescriptis et infrascriptis omnibus et singulis adimplendis, faciendis et perfleiendis, specialiter, generaliter et expresse obligo universa mea bona mobilia, presentia et futura per eosdem executores meos, post meum immédiate decessum, eorum auctoritate propria motuque spontaneo, alioque alicujus judicis, curie vel prêtons licentia vel decreto capienda, tenenda, vendenda et expletanda, precia recipienda et confitenda, de légitima evictione cavenda, usque ad integram et plenariam satisfactionem et perfectionem omnium in presenti testamento contentorum.

4. — Item lego et relinquo pauperibus, ad obsequias mei corporis die ipsius sépulture mee accedentibus, ducentas libras parisiensium.

5. — Item volo et ordino quod de sumptibus faciendis die funeris mei et de corporis mei ordinatione executores mei ordinent, observata honestate et decentia status mei.

6. — Item do et lego conventui Fratrum Predicatorum Parisiensium, pro pittantia die sépulture mee, quinquaginta libras parisiensium.

7. — Item Fratribus Minoribus Parisiensibus, pro fabrica claustri et dormitorii eorumdem, triginta libras parisiensium ; fratribus Beate Marie de Carmelo Parisiensibus, centum solidos parisiensium; fratribus Heremitarum Parisiensibus ordinis Sancti Augustini, decem libras parisiensium; fratribus de Car-

tusia juxta Parisius centum solidos parisiensium ; Domui Dei Parisiensi unum de lectis meis fornitum cum suis omnibus ornamentis et pertinentiis.

8. — Item do, leg'o et relinquo carissimo domino meo, domino Karolo, régi Francorum, quatuordecim magnos equos meos existentes ad presens in partibus Tholosanis.

9. — Item ordino et volo, de consensu Isabellis carissime consortis mee, ut carissimus genitor meus habeat et percipiat fructus, redditus, exitus et proventus totius terre mee quam liabeo in Navarra, et de ipsis gaudeat paciflce et quiete donec Karolus filins meus habeat sexdecim annos. Quibus transactis redeat terra ipsa cum dictis fructibus eidem Karolo fllio meo seu illi vel illis ad quem'vel ad quos redire deberent virtute testamenti presentis.

10. — Item volo, jubeo et ordino quod, si reperiatur clare quod tenear in aliquibus restitutionibus in illis partibus de Navarra aliquibus hominibus de partibus illis, liât eisdem restitutio débita de primis obventionibus fructuum dicte terre mee de Navarra.

11. — Item do et lego Henrico archidiacono, fratri meo, centum libras parisiensium semel persolvendas.

12. — Item lego eidem Henrico omnes libros meos tam juris canonici quam civilis.

13. — Item deputo eidem custodiam omnium armorum meorum, que per inventarium recipiat, et ea custodiat dicto fllio meo restituenda eidem et per inventarium ipsum statim elapsis sexdecim annis, salvo et excepto quod si aliquis fratrum meorum intérim veniret in Franciam, habeat de ipsis armis pro corpore suo armando usque ad valorem centum librarum tantum.

14. — Item do et lego magistro Stephano de Novilla, canonico Parisiensi, quinquaginta libras parisiensium.

15. — Item, Johanni de Griperia, scutifero, mille quadringentas libras turonensium et equum cursorem qui fuit Bertrandi de Insula; Oudardo fratri ejusdem Johannis centum libras turonensium et equum cursorem de rernonteure en torriai.

16. — Item, Johanni de Voisins totam pecuniam michi ex venditione equorum debitam super quibus habet litteras; Guillermo de Veridi bosco quindecim libras turonensium; Petro de Novilla decem libras turonensium ; Roberto, barberio meo, triginta libras turonensium; Guillermo de Villaribus quin-

DE SAINT LOUIS, ALFONSE d’eSPAONE

quaginta libras turonensium ; Johanni de Sibilia quadraginta libras turonensium, et remitto sibi et quitto omne debitum in que michi tenetur; Johanni, cambellano meo, quinquaginta libras parisiensium ; Roberto, coco meo, viginti libras turonensiiun; Guilloto, scissori meo, decem libras turonensium; Colino, forrerio meo, decem libras turonensium; Galtero, valleto camere mee, quindecim libras turonensium; Johanni, portario meo, quadraginta solidos turonensium ; Michaeli, rnarescallo meo, quindecim libras turonensium ; Sansoni Martini juniori centum solidos turonensium; Picardello octo libras turonensium ; Paschasio de Parma triginta libras turonensium; Petrullo quindecim libras turonensium ; Sansoni Martini antiquiori decem libras turonensium; cuidam vocato Roi de Cocaigne quinquaginta solidos turonensium ; gubernatori Navarre magnum equum qui fuit suus.

17. — Item volo et precipio restitui magistro Guillermo de Hala, thesaurario Navarre, valorem duorum equorum.

18. — Item Roberto de Hunval, domicello, valorem unius tonnelli vini.

19. — Item do et lego ecclesie Parisiensi sexdecim libras parisiensium annui et perpetui redditus admortizandas libéré 'super terras meas quas habeo in Normannia; quod si non sufficerent terre hujusmodi ad admortizationem dicti redditus, volo quod perficiatur super bonis meis aliis que habeo in Francia.

20. — Item volo et ordino quod Isabellis consors mea accipiat seu percipiat solutionem sue dotis super terrain meam quam habeo in comitatu Nivernensi.

21. — Item deputo eandem uxorem meam tutricem et curatricem Karoli fllii nostri, secundum usus et consuetudines Francie .

22. — In ceteris vero bonis meis mobilibus et immobilibus, juribus et actionibus universis, solutis prius debitis, legatis et relictis meis omnibus supradictis et infrascriptis, carissimum filium meum Karolum predictum universalem heredem michi instituo. Executores autem et fideicommissarios presentis mei testamenti meeque ultime dispositionis facio, constitue et ordino nobilem virum dominum Milonem de Noeriis, militem, et religiosos viros fratrem Imbertum, confessorem domini mei regis, fratrem Petrum de Palude, sacre théologie doctorem, ordinis Fratrum Predicatorum, neenon et discretum virum

Page 1