CORRESPONDANCE DE CLAUDE AQ.UAVIVA I
Admodum Révérende in Christo Pater obscrvandissime.
Sa^pius sœpissime nobis occasionem dari exoptavimus qua arato arofumento Reverendte Paternitati Vestra^ salutem et officiuni nostruni déferre concederetur. Sed quoniam aliunde nulluni scse obtulit, non esse pnetermittcndum duximus acccpti saltem beneficii memoriam agnoscere. Quod cum ab illoruni missione demanarit, quos e suis Reverendis Patribus sanctissima Societas vestra adhanc rempublicani, partim charitatis intuitu, partim nostris precibus decrevit et concessit : putavinius equidem ad nos spectare cum civitatis tum nostro nomine gratias habere quam niaximas quod eandem apud nos hactenus sustinuerit. Cuius incredibilcm fructum et ubertatem coram si cerneret, tantum abest ut de mutatione unquam cogitaret, ut etiam auctionem inetropoliticx' civitati tani spatlosa^ tribuendam constitueret. Ita enim universi prope populi mentes vestrorum pietas, exemplum et prœdicatio invasit, ut merito animas eos lucrifacere nemo non cognoscat. Hanc ob causam magistratus (quantum nos iudicare possumus) serio contendere videtur de temporanea bac missione in perpetuitatem commutanda. Istorum amplissimus, saluberrimus et commodisrimus locuscollegiodelectus, inquo ecclesia pulchraconsistit intramuros. Et quanquam iam modo illi dotando per publicam calamitatem quas omnes provincias et civitates Belgii pcrvasit, facultates non suppetat (w), nunquam tamen commissurum plane confidimus res tam féliciter inchoatas debito, desideratoque fine destitui. Merito namque Societatem vestram diligunt quorum {sic) ope et opéra iam nunc experiunturbominum conscientiis iustam autboritatem superiorum imprimi. De nostra autem voluntate cupimus Reverendam Paternitatem Vestram hoc sibi persuadere pro necessitudine qui^; nobis cum Societate sanctissima intercedit universum studium et benevolentiam in eius consolationem, quantum valemus velle déferre.
Itaque pro zelo et aftectione qua sincerissime illam veneramur et colimus, in Christi Jesu visceribus hortamur et obsecramus instantissime ne unquam iubeat aut concédât suos hinc avocari, sed spe quasi certa collegii propediem institucndi, ceptam missionem foveat et adaugeat. Deus Optimus Maximus admodum Reverendam Paternitatem Vestram Ecclesii^ su.^, Societati et nobis florentem ac incolumem quam diutissime conservet. Cuius sanctissimis sacrificiis pientissimisque precibus, nos Divinre Majestati commendari cupimus.
104 VICTOR VAX DER HAEGHEX
Gandavi ad luctuosas ' Sancti Pétri in Monte 24 februarii 1586.
Reverendœ Paternitatis Vestra;
Servus in Christo,
Lambertus, abbas Sancti Pétri Blandiniensis, quem dignata est V. P. una cum P. Bellarmino in Monte Cassino invisere.
Inscriplio joris supradiclœ episiolœ :
Reverendissimo in Christo P., P. Generali sanctissimaj Societatis Jesu.
Roniix;
Copie notariée faite à Rome en 1671,
1586, 4 mars, Gand. — Le Magistrat de Gand au P. Claude Aquaviva à Rome.
Il le supplie de permettre aux PP. de continuer leur mission
à Gand où les hérétiques ont exercé de si grands ravages.
— Ils auront un temple très commode, des jardins
agréables et étendus, une habitation pour y installer leur
collège.
Copie notariée — faite à Rome en léyi. — Imprimé ^ V. van der Haeghen, Les Jésuites à Gand au XV I^ siècle (Gand, 1887-1888).
158e, 19 mars, Rome. — Claude Aquaviva au P. Gilles
de Bavière, supérieur de la Société à Gand.
Après les longues calamités qui ont affligé la cité, l'effort des nôtres sera extrêmement utile pour relever la ville et promouvoir la religion catholique. Pour ce qui concerne l'installation du collège, il ne faut passe hâter mais agir d'après l'avis du P. Provincial, qui connaît les ressources de la province.
Révérende in Christo Pater.
Pax Christi. Libenter cognovi ex R*^ V. litteris istius nostrx^ missionis statum, quem esse bonum gaudeo et ut melior in dies sit Dominum Deum in cuius omnia posita sunt, ex animo rogo. Non enim dubito quin cum semper tum hoc privsertim tempore post tam multas et tam diuturnas et temporales et spirituales calamitates
1 . Ad luctuosas. Allusion à l'état dans lequel l'abbé avait retrouvé son monastère en septembre 1584, après les dévastations commises par les sectaires .
2. Nous avons publié le texte d'après la minute conservée aux archives de la ville, minute datée au 2 mars.