SENTENTIA CARDINALIUM IN GALIL^UM
ET ABJURATIO EJUSDEM , EXCERPT/E EX J. B. RIGGIOLI ALMAGESTO NOVO.
Nos Gtapar tituli S. Grucis Hierosolymœ, Borgia,
Frater PeUx Centinus tituli S. Ânastasiae, dictus de Asculo,
GuUius tituli S. Marias Populi, Bmtiwlus,
Frater Desideriut Scaglia tituli S. Caroli, dictas de Cremona. '
Frater Antonius Saràerinus, Rictus S. Onuphrii,
iMudivius Zacchia tituli S. Pétri in Vinculis, dictus S. Sixti.
Berlingerius tituli S. Âugustini, Gypsius»
Fabriciuê S. Laurentii in pane, et perna Verotpius, dictus Presbyter.
Pranciscuâ S. Laurentii in Damaso Barbarinus, etc.
Martinus S. Mari» Novte Ginettus, Diaconi , Per Ifisericordiam Dei Sanctas Hom. Eccl. Cardinales in universa Republica Christiana contra hœreticam pravitatem Inquisitores Générales à S. Sede Âpostolica specialiter deputati.
Cum tu GalilsBe flli quondam Vincentii GalilsBi Florentini, «Btatis tuao annoram 70, denunciatus fueris anno 1615, in hoc S. Officio, qu6d teneres tanquam veram, falsam doctrinam à multis traditam ; Solem videlicet esse in centro Mundi, et immobilem, et terram moveri motu etiam diurno : item qu6d habe- 1res quosdam discipulos^ quos docebas eamdem doctrinam: item qu6d circa eamdem seryares correspondentiam cum quibusdam Germanie Mathematicis : Item quôd in lucem dédisses quasdam Epistolas inscriptas de maculis Solaribus, in quibus explicabas eamdem doctrinam, tanquam veram, et qudd objectionibus, quœ identidem fiebant contra te, sumptis ex Sacra Scriptura, respon-
46 MELANOES SGISNTIVIQUBS ET LITTitAIRBS.
debai gloBundo dioUm Seripturam Juxta taum Bentimi \ cùmqae deincei» coram exhîbitum fuerit exemplar Scriptionis in forma Epistolae, que perhibebatur à te Bcripta ad quemdam disclpulam olim tuam, et in ea sectatus Gopernici hypothèses, eontineai noonallai propoaitiones coQtrtt vertim aensum, et auctorîtatem Sacria Scriptuns.
Volena proinde hoc S. Tribunal prospicere inconvenlentibus ac damnis, quœ hinc proveniebant, et increbrescebant in pemicicm Sanctas Fidd : De mandato Domini N. Et Eminentissiroorum DD. Cardinalium hajus suprême ac universalis Inquisitionis, à Qualiflcatoribus Theologis quatificat» fuerunt du» propositiones de stabilitate Solis, et de motu Terne, ut infrà.
Solem esse in centro âfundi, et immobilem motu locali, propositio absurda^ et falsa in Philosophia, et formatiter hœretica; quia est. expresse contraria Sacrx Scripturœ.
Terram non esse centrum Mundi, nec immobilem, sed moveri motu etiam diumo, est item propositio absurda, et falsa in Philosophia, et theologicè considerata, ad minus erronea in Fide.
Sed cùm placeret intérim tùm nobis tecam bénigne procedere, decrctum fuit in S. Gongregatione habita coràm D. N. die 25 Februarii anni 1616 , ut Eminentissimus D. Gard. Bellarminus, tibi injungeret, ut omnino recederes & prœdicta falsa doctrina; et recusanti tibi, à Gommissario S. Officii prœciperetur, ut desereres dictam doctrinam, neve iUam posses alios docere, nec defendere : nec de illa tractare ; cul précepte si non- acquiesceres, conjicere in carcerem : et ad exequutionem ejusdem Decreti, die sequenti in Palatio coram supradicto Eminentis. D. Gardinali Bellarmino, postquam ab eodem D. Gardinali bénigne admonitus fueras : tibi à D. Gommissario S. Officii eo tempore fungente, preceptum fuit, presentibus Notarié, et Testibus, ut omnino desisteres à dicta falsa opinione ; et ut in poster um non liceret tibi eani defendere , aut docere quovis modo, neque voce, neque scriptis : cùmque promlsisses obedientiaro, dimissus fuisti.
Et ut prorsus toUeretur tam pemiciosa doctrina, neque ulteriùs serperet in grave detrimentum GathoHce veritatis, emaoavit Decretum à Sacra Gongregatione Inlicis, quo fuerunt prohibiti libri, qui tractant de hujusmodi doctrina; et ea declarata fuit falsa, et omnino contraria Sacre ac Divine Scriptârc. Gùmque pûstremô comparuisset hic liber Florentie editus Anno proximë preterito, cujus inscriptio oatendebat, te iUius authorem esse, siquidem titulus erat IHalogo di Galileo Gatilei delti due massimi Sistemi del Mondo, Tolémaico, è Copernicano, cùm simul cognovisset Sacra Gongregatio ex impressione predicti libri convalescere in dies magis, magisque, falsam opinionem de motu Terre, et stabilitate Solis, fuit predictus liber diligenter consideratus, et in îpao deprehensA est apertè transgressio predicti precepti, qnod tibi intimatum faerat : e6 qu6d tu in eodem libro défendisses predictam opinionem jam damnatam, et coram te pro taii declaratam : Siqoidem in dicto libro variis circumvolationibus satagis, at persuadeas, eam à te relinqui tanquam indecisam, et expreasô probabilem, qui parîter est gravissimus error, cùm nulle modo probabilia esse possit opinio, que jam declarata, ac definiu fuerit contraria Scripture divine.
Quaproptar de nostro mandato evocataa ea ad hoc S. Officiumt in quo ex»-
MiLANOES SCIENTIFIQUES ET LITTÉRAIRES. 47
minaiug, cum Jamnento ignovUti dietum Ubrum, Uaquam à te conicriptum, et typis commiMom. Item confeMus es decem, aut duodecim cireiter ab hiac annis, pottquam tibi faetum fuerat preeeptmii ut suprà, eœptum à te icribi dietum libruin. Item quèd petiiati Ucentiam lllum evalgandi, non signifloans tamen ilUs, qui tibi talem faoultatem dederunt, tibi prsoeptum fUiate, ne tonerea, defendereSf doceresTe quovii modo talem doctrinam.
Confessai es pariter, Scriptoram pradioti libri pluribos in loeis ita compositam esse, ut Lector existimare possit argumenta ducta pro parte falsa, esse ita enunciata, ut potiàs pr« illorum effloada possent adstringere intellectum, qnam faeilè dissolfi, excusans te, qu6d inourreris in errorem adeè (ut dixisti) alieoum à tua intentione, eè qu6d soripseris in formam. dialogi, et propter naturalem compiaoentiara, quam quilibet habet de propriis snbtilitatibus, et in ostendendo se magis argutumt quàm sint oommuniter hominea in inveniendo etiam ad farorem propositionum falsarum ingeniosos, et appa* rentls probabilitatis dlscursos.
'Et eùm adsignatus tibi fùiaset terminas eonyeniens ad toi defensionem fa-
ciendam, protnlisti testlfleationem ex authographo Emineiitisslmi D. Gard.
Beilarmini à te , ut dicebas, procuratam ut te defenderes à calumniis inlmico-
mm tuorum, qui dictitabant, te abjurasse, et punitum fuisse à 8. Offido : in
qua testifleatione dloitur te non abjurasse, neque punitum Aiisse, sed tantum-
modo denuntiatam tibi fuisse declarationem factam à Domino nostro, et pro-
mulgata à 8. Congregattone Indieis, in qua eontinetur , doctrinam de motu
terre, et stabiiitate Solis contrariam esse Sacris Scriptnris, ideoque defendi
non poase nec teneri. Quare cùm ibi mentio non flat duaram particularum
precepti, videlioet doeare, et.quêviêmodo, credendum est, in decarsu qua-
tuordecim aut sexdedm annorum eas tibi è memoria exddisse, et ob banc
ipsam causam te tacuisse preeeptum, quando petiisti flacultatem librum typis
mandandi, et hoe a te dici non ad excusandum errorem, sed ut adscriberetur
vane ambitioni potius, quàm malitie. Sed haec ipsa tesUflcatio produeta ad
tui defensionem, tuam causam magis aggraravit , siquidem in ea dicitur pro-
dictam opinionem esse contrariam Sacr» Scripturae, et tameo ausus es de illa
tractare, eam defendere, et persuadere tanquam probabilem : neque tibi suffra-
gatur facultas à te artiflciosè, et callidè extorta, %ùm non manifestaveris
prsBceptum tibi impositum.
Cùm verô nobis vlderetur non esse à te integram Yeritatem pronunciatam drca tuam intentionem : indicavimus necessè esse renire ad rigorosum examen tui, in quo (absque prflejudido aliquo eorum, que tu confessus es, et qu» contra te deducta sunt suprà, circa dictam tuam intentionem) respondisti catholicè. Qu^propter visis, et mature consideratis meritis istius tue cause, unà cum supradictis tuis confessionibus, et excusationibus, et quibusTis aliis rébus de jure videndis, et considerandis, de?enimus contra te ad infrascriptam defioitivam sententiam.
Invocatû igitur Sanctissimo nomine Domini nostri Jesu Christi, et ipsius gloriosissime Matris semper Virginis Mari», per banc nostram deflnitivam seotentiam, quam sedendo pro tribunali de oonsilio , et Judicio Reverendorum Hsgistrorum Sacre Tbeologie, et Juris utriusque Doetorum nostromm Consultorum proferimus in bis scriptts, circa causam, et causas coram nobis contro-
venas, inter Magniflcum Carolum Sincenim utriusque Jurit Doctorem S. biiJQ< Officii Fiscalem Procuratoreoi ex una parte, et te Galilaeum Galilaei reum bic de présent! processionali scripturà inquisitum, examinatam, et confessam, ut saprà, ex altéra, dicimus, Judicamus, et dedaramus te Galilaeam supradictam, ob ea, quaa deducta sunt in processa scripture, et quas ta confessas e^ ut suprà, te ipsum reddidisse huic S. Officie vebementer suspectam de baeresi, boc est qu6d credideris, et tenaeris doctrinam faisam, et contrariam Sacris, ac Divinis Scripturis, Solem yidelicet esse centrom orbis terre, et eam non moTeri ab Oriente ad Occidentem, et Tërram moveri, nec esse oentrum Blondi, et posse teneri ac defendi, tanquam probabilem opinionem aliquam, postqaam dedarau ac definita fuerit contraria Sacrae Scripture ; et consequenter te incurrisse omnes censuras, et pœnas à Sacris Canonibus, et aliis Gonstitutionibus generalibus , et particularibus contra bujusmodi delinquentes statatia, et proxnulgatis : A quibus placet nobis, ut absolvaris, dummodo priùs corde aincero, et fide non flctà cora^n nobis abjures, maledicas, et detesteris supradictos errores, et bereses, et quemcunque alium errorem, et heresim contrariam Catbolice, et Apostolice Romane Ecclesie ea formula, que tibi à nobi^ exbibetur.
Ne autem tuus iste gravis, et pemiciosus error ac transgressio remaneat omnino impunitus, et tu imposterum cautior évadas, et sis in exemplum aliis, u( abstineant ab bujusmodi delictis, decemimus, ut per publicum edictum prohi- 'beatur liber Dialogorum Galilei Galilœi, te autera damnamns ad formalem carcerem bujus S. Officii ad tempus arbitrio nostro limitandum, et titulo pœnitentie salutaris prœcipimus , ut tribus annis futuris recites semel in hebdomada septem psalmos pœnitentiales : reservantes nobis potestatem moderandi, mutandi, aut toUendi omnino, vel ex parte supradictas pœnas, et pœnitentias.
Et ita dicimus, pronunciamus , ac per sententiam declaramus, statuimuss damnamus, et reservamus boc, et omni alio meliori modo, et formula, qua de Jure possumus ac debemus. '
Ita pronunciamus Nos Cardinales infrascripti.
F. Cardin alis de Asculo.
G. Cardinalia Bbntivolos* F. Cardinalis de Cremona.
Fr. Antonius Cardinalis S. ONUPHaii.
B. Cardinalis Gtpsiiis.
F. Cardinalis Vbbospius.
M. Cardinalis Ginettus.
ABJURATIO GALILiEI.
Ego Galileus Galilœi, fllius quondam Vincentii Galilei Florentiniis etatis mee Annorura 70, constitutus personaliter in Judicio, et genuflexus coram vobis Eminentissimis, et Reverendissimis Dominis Cardinalibus universe Cbristiantr
Reipnblic» contra htereticam prayitatem generalibus Inquisitoribiu, habens ante oculos meos BacrosaDcta Evangelia, que tango propriis manibos, Juro me semper credidisse, et nunc credere, et Deo adjuvante in poBteram credituram omne id, quod tenet, pnsdicat, et docet S. Catholica, et Apostolica Romana Ecclesia. Sed quia ab hoc S. Officie, e6 qa6d postquam mihi, cum pnecepto fuerat ab eodem ]àridicë injunctum , ut omnino desererem fabam opinionem, qu» tenet Solem esse œntrum ac moyen, nec possem tenere, defendere aut docere quovis modo, vel scripto predictam doctrinam repugnantem 6880 Sacras Scripture; scripsi, et typismandavi libmm, in quo eamdem doctrinam Jam damnatam tracto, et adduco rationes, cum magna efficacia in favorem ipslus, non aflTerendo ullam solutionem ; idcirco Jodicatus sum vehementor suspectus de bsre8i, videlicet, quôd tenuerim, et crediderim Solem esse centrum Mundi, et immobilem, et terram non esse centrum ac moveri.
Iddrco Tolens ego eximere à mentibus Eminentiarum Vestrarum, et cc^uscunque Christiani Catholici vehementem banc suspicionem adversommejurè conceptam, corde sincero, et flde non flcta abjuro, maledico, et détester supradictos errores, et hereses, et generaliter qoemcunque àlium errorem, et sectam contrariam supradictas S. Ecdesie, et juro me in posterum nunquam amplius dicturum, aut aaserturum Toce, aut scripto quidquam , propter quod posât haberi de me similis susiSicio ; sed si cognovero aliquem hieredcum, aut Buspectum de beresi, denuntiaturum illum buic S. Officie, aut Inquisitori, et Ordinario loci, in quo fuero. Juro insuper ac promitto, me impleturum, et obsenraturum intégré omnes pœnitentias, que mihi impositœ sunt, aut imponentur ab hoc S. Officie. Quôd si contingat me aliquibus ex dictis meis promissionibus, protestationibus, et Juramentis (quod Deus avortât) contraire, subjicio me omnibus pœnis, ac suppliciis, quae à Sacris Canonibus, et aliis GoDstitutionibuB generalibus , et particularibus contra hujusmodi delinquentes statuta, et promulgata fuerunt : Sic me Deus a^Juvet, et Sancta ipsius Evangelia, qu» tango propriis manibus.
Ego Galilaeus Galilsei supradictus abjuravi, ]uravi , promisi, et me obligavi ut suprà, et in horum fldem mea propria manu subscripsi pnesenti chirographo me» abjorationis, et recitavi de verbo ad verbum. Romie in Conventu Hinerv», bac die 22 Junii, Anni 1633.
BGO GALIL2D8 OALIUil AJUmiAVl OT 8UPBA MANU PBOPKIA.