N° VIL
Réponse de Pierre d*Arragon à Charles,
PfiTKUs, Dei gratia Arragonum et Siciliae rex , Carolo Andegavise , Pi'ovinciae et Forcalcherii comiti , etc. etc.
De magna tui cordis arrogantia superba manavit epistola quse in singulis suis partibus terribilibus coruscationibus yisa est ignés evomere, fniguris sagittas emittere, et atroces minas cervicibus eructare. Cujus epistolae intellecto et considerato tenore, «de nuUius statera justitise ejus manabant loquelae , sed omni bumilitate vacuae , procellosas ampuUas et minarum grandines expe^ebant ; sed considerare debueras , quod nec leporinam imitamur naturam , nec pertimeamus minas verborum tuorum frondibus arboris leviores, nec meticolosarum rauarum mores consequimur, quae quovis sono pusillo fugiunt , se securas stagnorum suonim latebris rcceptantes. Gito enim vcro experiniento recognoscere poteris , si nostros pedes convertemus in fugam , et si latebrosa receptacula requiremus. O quantae occisiouis strage primo terra madescet I o quanti sanguinis aspersione mare tingetur ! Nam ipsius procellae liquido tinctae cmoris liquore perempta corpora peregrina ad littora transportâbunt. Sed tune si hiore bellorum Arragonenses in aliquo ofrende4tur , cum sine strage utriusque partis bella non possint procedere , speramus tamen in Deo , in quo totum ;Rostrum cogitatum et ancoram spci nostrse jactavimus
quod sic docebît manus nostras acLpTselium, et digîtos nostros fortificabit ad bellum quod ingei^iscet, ac dolebit GaLlicanatio, de diro exterminio suœ genlis tristis erit provincia , et sicut Rachel lugebit de occisîone filiorum suo^ rum , dum non videbit eos sua sabbata venerari. fnsons Apulus et Calaber ingemiscent , et Latinis , atque Graecis sonis in organum miserae lamentatiouis irrumpent. Tune dicetur a singulis : Beatse stériles quae non conceperunt , et beatde mammae quae nuUum filium lactaverunt. Inflatus enim ténor epistolae tuae praefatae régis Manfredi , soceri nostri ,^nobilem potentiam fuisse tuo Marte prseclusam, nec non et régis Conradi II nostri affinis, floridam adolescentiain gladio tuo protervo , et inimico judicio fuisse destructam , non sine tui elatione spiritus te jactabat. Sed non considéras , impie , quod , unde credis acquirere gloriam ^ inde infamiae tibi nota assurgit, et periculum reservatur. Sanguis enim ipsorum vociferatur super tçrram. Justae lacrlmse miserandae matris régis Conradi ascendentes ad aethera jam cœli pulsavere tribunal et effusae ante conspecr tum summi judicis et régis se terni , mer uerunt exauditionem attingere. Ipse enim sanguinem justum vindicat, et ulciscilur interemtos filios innocentum : si vero tu regem juver nem adolescentem et agnum sine macula , regni sua jura recuperare vojentem , raptum a te et ad occisionem deductûm tua falsa et feroci sententia condemnatum turpiter occidisti; credis, tam facinorosum scelus sine pœna transire, et peccatum transcendere sic énorme? O nefas, quantum tuus furor a rationis tramite deviavit, dum regem captum ad necis excidium tradidisti ! O scelus nefandum ! Quis unquam princeps captum principem trucidavit? Nonne ille raagnanimus Alexander Porum , Indorum regem captum in bello , non occidit ^ sed potius conseryavit ? Et nec longe exempla petamus , nonne tu et magnificus rex Francis y
438 MONUMEWrÉ?
frater tuus, capti a Saracenorum soldano, imsericordiani implorantes, fuistis ab eo misericordiam consecnti? Tv Tcro Nerone Neroiiior , et crudelîor Saracenis , innocentem agnum in tuo reclusum carcere mortis judicio subjecisti t propter quse destinât te Deus , quod tam nefanda praesamsisti subvertendo regnnm , ductimque clementiam in severitatem , et parcendi genus in severe ultionis mortem impie pervertendo. Viri ehim sangninum et dolosi suos dies dimidiare non poterunt , et régna diu non stabunt, quse be^ nigna clementia non conserrat. Considéra , proterve , considéra quantam afflictionem mîseris regnicolis intulistif Nam non contentus eras indebitarum collectarum ipsos gra- Tare oneribus , sed subtiles yias et occasiones tinctas colore mendacii invenire conatus es , per quas ipsos pro rebu» reos faceres , et ab eis , tamquam a baii>ari&, àurum subtiliter extorqueres , et quos purae fidei tenebat integrîtas , mendacîorum maculaba» infami^, ut ipsos a divitiis spbliares. Demum indifferenter omnes proditorum nomine maculabas, ut éorum substantiam tu insatiabilis usurarîus usurpares , et post boc eîs insontibus dirae necis supplicinm inferres. Unum tamen Deo nefandum et cunctis rationibus odiosum ab borrida GaUicorum gente non absque Dei judicio fuit commissum , quod prava gens tua Gallica lectum miserorum regnicolarum non sine magna et eorum graTÎ injuria i^îolabat ; et dum pro Tmdîcandis eorum injuriis , et punîendis hujusmodi sceleris patratoribus , ad te nitebantur recurrere , aditus negabatur eisdem. Tu vero tanquam surdus et non aùdiens , non intendere yoces calamitosorum clamantium simulabas ; et sic audacia sceleris indultis crescebat , et puUuIabat undique licentia tam nefandi sceleris patratorum. Haec et alia innumerabilia scelera de summo cardine Deus ultionum respiciens , tuum, ut veraciter credimus, dissipabit dominium, tuam superbam potentiam
deponet de sede , et nostram bumilitatem dignabitur exaltare. Nam semper Deus injustas iras ulcère pcrcutit gladh), nec virgam peccatorum super sortem justorum diu starè permittit, ne justi extendant ad împia manus suas. Quîd èrgo , impie » tanquam tubae , vocem tuam exaltas ? Non desines ab ira tua , non desines , semper in tua superbia malignaris. Jam régis nomen non habes , dum regnum amiseris. Hoc enim accidit ex nutu divinae spirationis , Sîculorum corda tangentis nec adhuc cognoscis, improbe, casum tuum. Jam tua cadit superbia , nam superbis Deus resistit, et frangens elatorum cornua , respîcit mansuetudinem humilium servientium secundum meritum superbia cunctis gratibus odiosa , amicos non babet , et undecnmque sibi congerit inimicos; justam namque causam fovemus. Nam baereditaria jura regni Sictliae, ducatus Apuliae , et principatus Capuae serenissimae dominae uxorîs nostrae , filisequondam régis Manfj-edi , et amitae régis Conradi , prosequimur : ad cujus prosecutionem negotii jam Deus yias prpsperas praeparavit , suam nobis licet indlgnis auxiliantem dextram porrigens ut te altissimum et tuis subditis ac cunctis gentibus odiosum evellamus radicitus et confundamus , et non labores , contra nos cum spernendo tuo exercitu properare. Nos enim sic contra te, sic magnifiée , sic potenter, Dfeo nobis favente, ad te per terras, cum nostris insigniis vincentibus veniemus, ac te, tuam gentem, et prolem de facie terrai delebimus ; et leonem , qui pullos aquilae interficiens deplumavit , nostro.TÎctoriosissimo dracone sic interficiemus morsibus toxicatis , et sic in nihilum reducemus, quod non invenietur de te memoria super terram. Tune scies et senties, quid Arragonum dextera valet, quid tibi regum interitus profuerit , effuso sanguine innoeentum. Datum , etc.
440* MduruMEirTsr