N" IX

Diplôme donné par le roi Robert à Pétrarque (i).

RoBERTus , etc. , universis présentes literas inspecturis. Fervorem erga n^aestatem nos tram devocionis precipue ac in poeticis maxime sufficientiam fidedignorum quam plurimum judicio ipsaqae experientia certius nobis notam nec minus alia laudabilis condicionis mérita in virtutis testimonium propensius construenda prudentis viri magistri Francisci Petrachi de Florentia in examine grate coDside-

(i) Ex regesto serenissimi régis Roberti signato i34o, A, fol. 56 , at.

rationis dacentes cpiibus non indigne sic reddidit uberioris nostre prosecutionis capacem ipsum in clericum et familiarem nostrum domesticiun ac de nostro hospicio duximus de certa nostra scientia tenore presentinm retinendum. iCecepto prias ab eo solito in talibus juramento. Yolentes et expresse mandantes ut ilHs honoribns favoribus privir legiis et prerogativis aliis potiatur et gaudeat quibtis ceteri clericL et familiares nostri domestici potiuntur et gandent ac potiri et gaudere soliti suht et debent. In cujus reitestestimoninm présentes literas fieri et pendenti majestatis nostre sigillo jussimus communiri.

DataNeapoli per Joannem Grillum, ec. anno Domini M. CCCXLI, die II aprilis VIII, indietionis regnorum nostrorum anno XXXII.

Testament du roi Robert,

Testamentum Robert! , Sicilise régis» D. D. i6 januarl anno i343.

In nomine Domini Nostri Jesu Chris ti , amen. Anno Incarnationis ejusdem millesimo trecentisimo quadragesimo tertio , indictione undecima, die Ticesimo septimo mensis januarii , pontificatus santissimi in Christo Patris et Domini, Domini démentis , divina proyidentia papae sexti, anno primo , Neapoli in Castro novo. NQverint universi , prsesentis instrument! seu transsumpti publici tenorem inspecturi, praesentes pariter et futuri,quod constitutîs nobis notario et testibus infrascriptis , in praesentia serenissimae Dominae nostrse , Dominae Sanciae , Dei gratîa Hierusalem et Siciliae reginae , ipsa Domina regina praesentari et exhiberi fecit ac legi quoddam inslrumentmii

publicum testàmenti seu ultimae v^luntatis clarae mémorise Serenissimi Principis et Domini nostri , Domiai Roberti , Dei gratia Hiernsalem et Siciliae régis illustris , yîri sui , ejus vera et nostra bnlla aurea in filis sériels suae regiae majestatis impressa typario , per notarium Mapilluni Ruffulhim de Neapoli notarium publicum confectum , et magistri Nicolai de Alisia ad contractus per totum regnum Siciliae regia anctoritate judicis, et subscriptorum aliorum teslium subscriptionibus robofalum , cujus instrument! ténor , nihil in eo mutato , detracto vel addito , per omnia de Ycrbo ad yerbum dignoscitur esse talis :

In nomine Domini nostri Jesu Christi , anno natiyitatis ejusdem millesimo trecentesimo quadragesimo tertio , régnante serenissimo principe, et domino nostro, domino Roberto , inclyto Dei gratia rege Hyerusalem et Siciliae, ducatus Apuliae et principatus Capuae , Provinciae et Forqualquerii acPedemontis comité , regnorum yero ejus anno tricesimo quarto, féliciter, amen. Die sexto decimo mensis Januarii ^ undecimae indictionis , Neapoli in regio Castro noyo, in caméra ejusdem domini régis. Nos Nicolaus de Alisia , per totum regnum Siciliae ad contractus regia autoritate judex , Mapillus Ruffullus de Neapoli , publicus ubilibet per totum praefatum regnum Siciliae eadem regia autoritate notarii , et subscripti testes literati , ad hoc specialiter yocati et rogati ; yidelicet yenerabilis pater , dominus frater Guillelmus , episcopus Salon , dominae reginae confessor , yenerabilis et religiosus yir frater Johannes de Bortholco , illustris dominae ducissae, Calabriae confessor, ordinis minorum, dominus Joannes Grilli^ yice-protonotarius regni Siciliae, frater Robertus de Mileto , dominus Petrus Bendeli , magister Capellae et Eleemosinarius regius , dominus Egidius de Beyanco, magnse regiae curiae magister Bationalis, ac dominus Guigue de Cavillione , et dominus Hugo de Jigueria

milites, magistcr Joannes de Arianco, et Magister Bartholomens de Giscuto , Phipicns , secretarii reginales Raymundns de Roca, et Andibertus de Roca filius,ejus regii Cambellanii ac familiares, praesenti scripto publico declaramus , notum facimus et testamur , quod accersitis nobis ad praesentiam ejusdem domini régis , existentis in Caméra sua dieti Castri novi , idem dominus rex attentione salubris provisionis advertens, quod primi parentes a paradiso déclinantes per culpam in carne transgressionis abjectio in tolam futuram sobolem ad mortis pœnam propagata , fra-^ gilitate transfusa misère incertitudin aliter dormiyit, quod in hac lacrymarum valle mortales yitam in ipsius seculi tenebris, quae nihil aliud yidere sinunt, cruciosa nostra dissolutione , et sic omnibus posteris indicta lex raortis ejusdem facta est aequalis , et unica , quod inter reges et principes non dicernens suae edacitatis in fine morsu cornmuniter et aK[ue pariter cuncta mordet : ideoque pia consideratione re^olvens suum incolatum prolongatum per dies in ejus cursu dubitari, certi termini omnino inscium, et vocatione peremploria ratîonabiliter plus verendura , ut ejus animae ad confitendum nomen Domini de carcere feli- \ citer educendae sibi talenti dispensatione provida consulat , et illum dîem prseveniendo novissimum ejus Domini consulta ordinatione disponat bora sua transiturus , sub spe diyinae clementiae ad babitandum cum beatam habitantibus mansionem ; ipse dominus rex licet segrotans corpore , sanae tamen mentis existens , recte loquens , et ordinate dispositus, ac de regno Siciliae ultra citraque Pharum, • comitatibus provinciae et Forcalquerii ac Pedemontis nec non omnibus aliis terris, suis dominiis , jurisdictionibus , bonis et rébus suis quibuslibet stabilibus et mobilibus ubicumque sistentibus sibi quoquo modo competentibus et compeiituris , coram nobis judice notario , testibusque prae-

dktis , disposait, prout infra describitur, et taie suum ultimum condidit testamentum. In primis quia testament! cujuslibet institutio principium esse dignoscitnr sive caput, instituit sibi haeredem universalem Joannam ducissam Calabrise , neptem ejus primogenitam , clarae mémorise inclyti domini Caroli ducis Calabrise , ejusdem domini régis primogeniti in regno Siciliae ultra citraque Pharum , nec non comitatibus provinciae et Forcalquerii et Pedemontis ac omnibus aliis terris , locis , dominii jurisdictionibus , locis et rébus suis stabilibus et mobilibus, ubicumque sistentibus , sibi competentibus , et quomodolibet competituris. Item spectabilem dominam Mariam similiter neptem suam et ejusdem quondam domini ducis Calabrise secundogenitam hseredem dumtaxat instituit in comitatu Albse nec non jus* ticiaratu yallis gratis et terrse Jordanse , cum terris , castris, hominibus , yassallis , planis , montibus , nemoribus, aquis , aquarumque decursibus , fructuariis , juribus et pertinentiis suis omnibus quibuscumque , ac in unciis triginta millibus in pecunia tempore sui maritagii per compétentes terminos exhibendis , de quibus eam contentam esse voluit , ita quod ultra Tel amplius de dicta ejus haereditate petere non possit, vel debeat ullo unquam tempore quocumque jure , ratione seu causa , seu alio quoyis modo : quos quidem comitatum et justiciariatum prsefecta domina Maria tenere debeat in feudum immédiate et in capite ab eadem domina ducissa , et suis hseredibus seu regia Curia sub debito servitio ac etiam confecto , bac tamen conditione , quod , ubi prsefata domina ducissa dabit et assignabit , seu dari et assignari faciat eidem dominae Marise sorori suse ye\ alii pro ea in pecunia simili per terminos compétentes unciarum decem millia in compensatione dicti justiciariatus vallis gratis et terrse Jordanse ultra dicta triginta millia unciarum , et dietum comitatum dicti justiciariatus remaneat dominse du-

dssse pro se et haeredibus suis , et revertatur ad manus ipsius et suorum.liaeredum prœdictonim , dicto tamem comîtatu modo rémanente dominae Mariae cum unciarum triginta millibus supradietis , et in praemissis casibus alter alteri beneplacito , et assensu domini régis prapsentis renunciavit Yoluntarie et expresse in bonis haereditariis regiis supradietis , et aliis quibuscumque , praeterquam in easu substitutionis infrascriptœ item ^oluitet mandayit dominus rex , quod in casu ^ quod absit , quod praefatam dominam Joannam ducissam decedere contingeret quandocumqne , liberis ex suo cor pore legitimis non relictis , vel illis superstitibus sine legitimis haeredibus descendentibus , succédât sibi prsefata dom. Maria, soror ejus velhaeredes sui , seu haeredes haeredum suorum in reg. Siciliae ultra citraque Pharum , ac comitatibus et omnibus aliis supradietis , et vice -versa , quandocumque , quod absit , contingeret , praefatam dominam Mariam decedere liberis ex suo corpore non superstitibus , succédât sibi domina Joanna , nunc ducissa , soror ejus primogenita , -vel baeredes sui , seu haeredes haeredum suorum, in omnibus et singulis supradietis , et in substitutione praemissa , altéra similiter alteri, sponte et libère, ipsius régis in terveniente beneplacito et assensu ^ consentiit et voluerunt expresse , illam existeré inviolabilis efficaciae et yigoris ; et pro majori robore firmitatis et pleniori cautela unam alteri substituit in casibus supradietis, ac per fideicommissum , rogayit easdem et voluit substitutiones ipsas valere omni -via et modo, quibus de jure melius valere possunt et debent ; ita tamen, quod quarta trebellianica , falcidia , vel quaecumque alia nullum in dispositione prsesenti et substitutione praedicta Tendicet quomodolibet sibi locum. Item statuit et voluit , quod in casu , quo dictam dominam Joannam ducissam decedere , quod absit , contingeret , legitimis liberi^ ex suo

HlStORÎQtJES. 449

côrpore non relictis illustris dominus Andréas^ dux Ca-

labriae , vit ejus , habeat et habere debeat principatnm

Salerai cum titulo principatûs et fructibus , reditibus ,

jijiribus et pertinentiis omnibus quibuscumqiie , sibique

suppleri dicto principatu computato usque , ad q^antitatem

integram cum reditu uneiarum auri duorum millium ,

juxta tenorem priyilégii ; proinde sicut dicitur sibi facti

tenendum , per eum immédiate et in capite a domino rege

Tel regina Siciliae , qui vel quae pro tempore fuerit sub

debito et consueto servilio , secundum usum et consuetu-*

dinem dicti regni. Item voluit et ordinavit, corpus suum

sepeliri in ecclesia monastftii sui reginalis saucti corporis

Christi deNeapoli, ubi provideàtur de certa speciali elee—

mosyna , sicut serenissimae dominse reginae Sanchiae , cop-

sorti suo et aliis executoribus infrascriplis sui testament!

hujusmodi visum fuerit. Item statuit et mandavit , quod

prsefata domina regina principaliter, nec non venerabilis

pater, dominus Philippus episcopus , Gavallic. Regni Sici-

liae vice-cancellarius , ac magnifici viri dominus Philippus

de Sanguineto , comes alti-fulminis senescallus provincias ,

dominus Oaufridus de Marsan , comes Squallacii admiratus

dicti regni , et Carolus Artus §int et esse debeant gubema-

tores , dispensatores , rectores , et administra tores , Tel

quocumque alio modo et nomine melius censeri possunt de

jure dicti illustris domini Andreae régis , ducis Calabriae ac

praefatarum dominarum dominas ducissae et dominae Mariae

sororum , et regni comitatuum et aliorum omnium praedic-

torum , quousque praefati domini dux et ducissa ac domina

Maria compleverint vicesimum quintum annum, sicequi*

dem , quod praefati domini di:^x et ducissa et Maria nihil

debeant , yel possint agere iii judicio vel extra judicium

contrahendo, dando vel alienando ,seu alias quomodo-

cumque et qualitercumque , sire expresse, conscientia et

45o MoïruMEjrTS

assensn principalîter ipsins dominse reginae et aliomm ad^ ministratorum , rectoi*um , dîspensatorum, etgubernatorum praedictorum : quod si intérim, usque post lapsum dicti yicesimi quinti anni secus forte fecerint quod ipse dominus rex non crédit neque intendit, ipso jure sit nulluoi , ac prorsus yacuum et inane. Item voluit et ordinayit, quod domina Maria praefata debeat matrimonialiter contrahere cum inclyto principe domino Ludovico, prae&ente rege Hungariae , propter certas conditiones sécrétas , quo ipsum dominum regem roovit , sicut expressit , quod , si dictum matrimonium aliquod impedimentum reciperet, propter matrimonium, quod ponitur j^ratum et firmatum inter ipsum dominum regem Hungariae et regem Bohemise , vel e}us iîliam nubere debeant cum primogenito excellentis domini Joannis ducis Norraandiae , primogeniti illustris domini Philippi pr^sentis régis Francorum , Tel in ejus defectu cum secundogenito régis Franciae supradicti. Item statuit et mandayit , quod omnes et singuli officiales et familiares sui , cujuscumque conditionis et status remanere debeant et esse secundum cujuslibet in ser^itio praefatorum dominorum domini ducis et dominée ducissse , ac dominas Mariae, eo modo, et sicut fuerunt in servi tio ejusd«m domini régis et ipsi omnibus et quibuscunque aliis praedicti debeantpraeferri, et mandat expresse eidem dominas reginae principaliter , nec non dictis giibernatoribus , dispeusatori* bus , rectoribus y administratoribus , quod hoc procurent et faciant iieri ac effectualiter «xecutioni mandari , et tenaciter observari. Item yoluit et ordinavit , quod in omnibus et singulis archiepiscopatibiis et notabilibus episcopatibus praedictorum regni et comitatum proyinciae et Forcalquerii deputetur unus sâcerdos in quolibet, qui continue celebret pro anima dicti régis , prsedecessorum et successorum suo- ^m , quibus proyideatur de alimentis et aliis necessarii»

Historiques. 45i

secundum arbitrium principaliter dictsè dominae reginae ac aliorum gubernatorum ^ dispensatorum et administratorum praefatorum. Item yoluit et ordinavit , quod in omnibus et singulis univers itatibus regni et provincîae quàlibet die in missis et vesperis prdinetur fieri commemoratio pro anima sua ac dictbrum praedccessorum et successorum suorum, , et propter ea €erta eleemosyna deputetur secundum arbitrium principaliter ipsius dominae reginae et aliorum gubernatorum jam dictorum. Item statuit et mandayit, quod pecunia thesauri , quae est in eodem Castro noyo, servetur et servari debeat , sicut fuit et est intentionis suae, pro acquisillone Sicilise et defensione regni in casibus opportunis. Item renunciavit cum omni reverentia , humanitate , et devotione sanctissimo et clementissimo domino nostro summo pontifici et reverendis patribus dominis cardinalibus sacri coll^ii pr^fatam dominam reginam , nec non doxninos ducem et ducissam , et sorores ejus prsedictos , ac rcgnum , comitatus eosdem , et quaecunque alia bona terras et loca , et sperat prsefatus dôminus dominus rex , quod jam dicta domina regina , dominus dux , ducissa et soror ejus , regnum comitatus et alia supradicta favore et assistentia praefatorum domini nostri et dominorum cardinalium manuteneantur ^ defensentur,et a noxiis praeserventur , attenta praesertim filiali reverentia et devotione ipsius domini régis €t praedecessorum ejus erga ipsos , semper ad successores . propaganda, sicut hue usque extitit propagata. Item voluit «t ordinavit , quod semper et perpetuo comitatus provinciae , et Forcalquerii supradicti sint uniti cum regno suo uno domino inseparabiii dominio, et nunquam possit, vel debeat aliqua separatio fieri , etiam si plures filii et filias essent, seu quacunque alia ratione vel causa, cum hoc maxime respiciat praesidium inutuum et prosperum statum regni et comitatuum praedictorum. Item statuit et mandavit,

quod de insulae Sicilise , quod per dictam ejus liseredeln eft successores alios quocumque tempore in peq^etuum nùUa pactio , conventio seu transactio , vel aliter quoquomodo ^ iieri valeant, ut separetur et mutiletur a reliqua notabi^ liori , et majori parte regni, quin expresse et penitus sit et esse debeat conjuncta et unita ipsi reliquae parti praedicti regBÎ, sicut pars a reliqua mutilita, ut sub uno pastore unum sit et fiât oyile ; nàm scriptum est : omne regnum. in se. ipsum divisum desolabitur. Item de certa scientia et expresse confirmât praefatae dominse reginae omnes terras, loca et jura quse nunc habet et habere débet quacumque fatione vel causa ; et quod tam in excambio terrarum domanii, quas babet ad praesens in assecutione proYisionis suae omnibus prœfetatur , et singulare prsecîpua, quia dignum est et rationabile , quod omni modo permittatur intelligibili boc , sano et simplici intellectu et sensu ad interpretationem aliam quibusyis juris et facti subtilitatibus et adinventionibu^ nullatenus retorquendo , non obstantibus quibuscumque privilegiis in contrarium concessis , vel in posterum concedendis , sub quacumque série et expressione verborum , qu3& inliac parte ex nunc , prout ex tune de ipsa certa scientia omni efilcacia censuit vacua et nullius existere firmitatis. Item Toluit et tnandavit ex nunc, de de^ta sua scientia quitavit, et pro quita babete Toluit prsedictam dominam reginam de omni administratione gesta per eam tam in regno , quam in terris prsefatarum dominarum duciss9e et Mariae sororum :.et si forte aliquo tempore reperiretur vel appareret , seu reperiri vel apparere contingeret, in aliquo débittix ratione administrationis praedictae illud sibi reliquum remisit atque legavit ac bujusmodi quitationi, remissioni et legato ptsefatae dominse ducissaet Matia sorores, in quantum tanguntur vel tangi possunt, libère et voluntarie censerint. Item statuit et voluit, quod

ebnstrui , compleri et dotari debeat hospitale sanctae Elisabeth in loco sicut îpse dominus r^x illud fieri disposait et providit , ita quod ibi possint semper recipj cenlum ex' iamiliaribns suis et suorum ^t ubi commode valeant sustentari , et super hoc incumbit specialiter et principaliter praefatae domiuae reginae , et aliis executoribus infrascriptis. Item voluit , statuit et mandatât expresse , quod revocetur, ac reyocata et irrita inteUigantur quselibet et quœcumque gravamina , statuta et ordinationes , si qua forte tam in regno quam dictis comitatibus contra justitiam indebite praecesserunt , cum nunquam fuerit intentionis suse aliquid statuere vel ordinare , quod ipsi justitiae repugnaret , ipseque dominus rex ex nunc de certa sua scientia expresse prsedicta gravamina, statuta et ordinationes reyocat, cassât, irritât et annullat ipso jure ac pro irritis cassatis et annuler latis habuit,decreyitet censuit specialiter rCt expresse, clausulis quibuscumque hujusmodi su% ordinatiom contrmriis et derogatoriis quoquomodo non obstantibus^ quas de dicta certa scientia reyocat, ac vacuas esse yoluit et inanes. Item yoluit et mandavit quod omnia residua generalium subven^ tionum , collectarum et donorum, et compositiones de residuis ipsis factae, et hucusque^non solutae , sint et omissae et remissae omnibus et singulis terris et locis dicti regni, pro prseteritis temporibus débita usque ad diem obitus sui^ et nullo unquam tempère exigantur, yel ipsse terrae et loca, ipsorumque cives et incolae propterea pœnaliter yel personaliter impetantur etquod de cs&tero imponatur etexigatur tantummodo una collecta in anno : sperat tamen praefatus dominus cex ^ quod fidèles regnicolae subyeniant dictae hseredi suas et successoribus gratiose in casibus opportunis. Item yoluit et mandayit, quod restituantur et restitui debeant omnia maie oblata , sicut melius et salubrius fieri poterit , pro soluté animas suae , de que incubit principaliter

eidem dominse reginse, et aliis sui hajasmodi testamenci executoribus infrascriptis. Itepi mandavit et statuit , qaod die ejus obituâ omnes carcerati ob remtssionem suorum peccatorum debeant liberari ^xceptis maladrims. et aliis publicû diffamatis , nec non aliis singulis qnibuscumque bostibus , et illi sine juris praejudioio alicui. Item statuit et ordinavit, quod praedicta domina regina ac domini Pb« Cayalic. arcbiepisc. Phil. de Sanguineto , amiratus regni ^ et Artus, supradtcti sint exeeutores bujusmddi snae ultima» Yoluntatis , qnam vàlere Toluit jure testamenti , et si non valet vel valebit jure testamenti, ralere debeat jure codicillorum ac donationis causa mortis , Tel cujusHbet alterius ultiraae voluntati^ , ac omni alio jure et modo quibus melius valere potestet débet. Item voluit et mandavit, quod ex praedictis gubernatoribus , rectoribos, dispensatoribus » administrataribus et executoribus cum praefata domina regina, ipsayiycn te et interesse yalente, vel volente, sive post mortem ipsius , duo tantum aliis m<frtuis , vel modo aliquo nequentibns interesse, praedictas gubernationem, regimen^ dispensationem , administrationem et executionem , ac omnia praemissa et singula, prout superius exprimuntur , exercere exequi babeant , juxta votum testatoris jam dicti : concedens praefatus dominus rex dietis suis executoribus , vel duobus ex eis , sicut praedicitur , facultatem liberam et omnimodam potestatem autoritate propriâ ea^endi , bona ejus omnia molHlia ubicumque et in quibuscumque consistentia , ac etiam fructus, reditus et proventus , et jura regni et comitatutbn praedictorum, praemissis supra expressis duntaxat exceptis , et illa ac illos vendendi , distrahendi , alienandi , et faciendi , sicut melius pro executione intégra dicti testamenti viderint expedire. Item praefati dominus dux ac domina ducissa , et Maria soror ejus , pubères se affirmantes, et sic ex eorum aspectu apparebat, injH^sentia

dicti domini régis , nostriqne judicis , notàrii, et testium suprascriptorum , promiserunt et juravenint ad sancta Dei evangelia corporaliter tàcta, praemissa omnia et singula teAaciter et inviolabiliter observare , et nullo unquam témpore per-se,vel per alium quovis modo contrafacere vel yenire , reeipîentes sibi ad invicem ipsam promissionem et sacramentttm praedictiim^ meqiie notario, tanquam persooa pmblica, etiam recipiente promissionem eamdem et saèramentttm ipsum a praedictis domino duce , ac dominabns'ducissa et Maria sorore ejus , et légitime stipula tionibus pro parte omnium et singulorum quorum interest et poterit interesse quoque modo ; in prsemissi's autem omnibus et ftingulis non obstantibus quibnscumque legibus, constitutionibus, juribus, consuetudinibus , ritibus ac quibnscumque aHis , praemissae regiae dispositioni , seu ultimae to~ luntati repugnantibiis t<1 refragantibus quoque modo sub quacnmque série et expressione Terborum , etiam de ilKs , Tel aliquo , seu aliquo illorum Tel illarum ésset hic specialîs et expressa mentio ^«iendà , quae et quas in praesentia nostrornm, qui supra, judicis et notarii et testium praefatus dominus rex Telut solutus legibus , de cetta sua scientia et regiae po testa tis plenitudine , quoad praemissa omnia et singula, nullius esse -voluit et censuit roboris, efficacise vel vigorîs , et habere pro specificatis , appo^itis et expressis , omnemque supplet defectum , ita et taliter quod in omnem eventum hujusmodi sua dispositio , seu ultima voluntas , Ticem legis obtinens, praescripto modo, in omnibus et singulis effectum suum realiter et infallibiliter consequatur. In cujus rei testimonium praedictorum domini ducis, et dominae ducissse , et dominae Mariae sororis , ac omnium aliorum et singulorum, quorum interest et poterit interesse, certitudinem et cautelam de prsemissis, facta sunt ex eodem quatuor publica consimilia instrumenta per manus

mei notarli supradictî , signo meo solito signata , subscrîptione mei , qui supra , judicis et nostrum subscriptorum testium subscriptionibus robprata; quae scripsi ego, qui supra Mapillus Rufullus , de Neapoli , publicus ubilibèt per totum praefaium regnum Sicilise eadem regia autoritate notarius, qui prsemissis omnibus una cum testibus subscriptis in terfui , eaque rogatus scripsi signoque meo consueto signavi ; prarfatus enim dominus rex per banc suam ultimam ^oluntatem de certa sua scientia expresse cassavit , irritavit , annuUavit ac viribufi et efQcacia yaca-vit lestamentum yel testamenta, eodicillum yel codicillos seu quamcumque aliam ultimam yoluntatem ; yel donationem Tel donationes causa morlis , si qua yel quas fecisset, et in futurum reperiri eontingeret , y el quomodolibet aperiret ; ac yoluit , deereyit et mandayit praesens suum testamentum seu ultimam yoluntatem existere finalem et obtinere in omnibus et singulis , sicut supra exprimitur, omnimodo roboris firmitatem, et insuper ad majorem emnium et singulorum certitudinem , robur et cautelam praefatus dominus rex mandayit et yoluit dicta quatuor consimilia ilistrumenta aurea sua buUa regia impressa typario communiri. £go qui supra , Nicolaus de Âlisia per totum praedictum regnum Sieilid& ad contractus regia autoritate subscripsi , etc. etc.

( Suivent tous les noms et qualités des notaires , témoins , etc, )