ROBERTUS DE NOBILIBUS

ffoœ,20 februarii 1619.

4° Jugement du tribunal suprême de l'Inquisition.

Decisio controversia? Indiis agitai» circa gestationem, seu usum linese, capillamenti et aliorum slemmatum, neopbytis permittendum, vel non permittendum, illorum Ethnicorum conversioni non solum pcrutilis,sed maxime necessaria ; ideo a serenissimo Domino Nostro diu poslulatur. Quia vero novi Sanctissimumvelle judicium Inquisitorum Lusitanise hac de re audire; imo per cpistolas ad me Romse datas certior factus sum, boc ipsum a me suis Litteris Apostolicis, quas nondum accepi, exposcere; statum controversia? pro-

posui tam Inquisitoribus luijus regni, sivc suprcmi Concilii, sivo inforioris Iribunalis; quam aliis doetis religiosis, ac sccularibus quorum nomina brevilalis causa subsileo; et antequam omncs suum ferrent judicium, diligentissime expendimus omnes rationes, quibus utraque pars controversiœ Goœ ab achiepiscopo agitata: circa gestalioncm lineae, capillamenti, stemmatum, quœ Indiœ Brachmanes, pnesertim Madurensis provinene, et alii gestare soient, innititur; quibus expensis omnes eensuimus lincam, eapillitium, sandali unctionem, et lavatoria, quœ in Madurensi missione Brachmanibus el aliis in usu sunt, nullius falsœ seclœ protestativa esse signa, sed potins politiea qmedam stemmata, et insignia ad illarum gentium nobilitatem ab ignobilibus discriminandam; simulque inlcr varios nobilitatis gradus inter ipsos Ethnicos repertos differentiam constituendam.

Ad hoc autem sentiendum tum ego, lum cœteri doctores duplici nitimur fundamento : primum deducilur ex authenticis, juratisque testimoniisBrachmanum illiusmet regionis Madurensis, qui libros legum suarum et indigenarum ritus ac mores cum optime calleant, obnixe attestantur pnedicta signa inventa fuisse ad nobilitatis gradus carum gentium indicandos ac distinguendos; quœ testimonia ex India mihi perlata legimus et expendimus. Hoc ipsum teslantur fidèles virique gravissimi et sapientissimi qui prsedictas regiones peragrarunt, et illarum gentium mores indagarunt, quorum virorum aliquos Ullisipone appulsos egomet et caeteri doctores allocuti sumus, ipsorumque testimonium hoc nostrum judicium confirmavit : cum vero haec controversia ex quaestione de facto pendeat, non alio potiori fundamento, quam ex authenticis, quibus ostenditur, ejus decisio comprobari polcsl.

Secundum fundamentum desumitur ex eorumdem virorum testimonio : testantur enim homines ignobiles ac plebcos, quibus ne quaquam permittitur usus prsedictoruUi stemmatum eamdem proliteri sectam, falsamque religionem, quam profitentur Brachmanes sapientissimi, et alii nobiles : quis autem non videat signa proies-

taliva alicujus seela* cssc communia Mis omnibus qui ipsam prolitentur, ut induclione fada per omncs orbis scctas manifcstum est.

Tcrtium fundamcntum est quia in prsedieta Madurensi regione, m ex corum teslimonio deducimus, sunt aliqui Brachmanes, qui nullam prorsus sectam profitcntur, sed solum athcismum, qui tamen utuntur ejusmodi signis, lineae, capilitii ac cseterorum : illis vero minime uterentur, si talis usus csset professio sccta?, quam caeteri indigence profitcntur; confirai aturque, quia rogati prsedicti Brachmanes athei quare utantur iis signis, respondent quia nolunt amilterc suam nobilitatem : crgo evidentissimum judicium estgestari haec stemmata ad significandam et conservandam politicam nobilitatem, quse omnino deperditur si illa abjiciantur. Quod etiam rcperitur in quibusdam Brachmanibus, qui ut viri doctissimi quos supra mcmini testantur, nullum colunt idolum sed Deum tanquam substanliam spiritualcm, et invisibilcm absquc ullo sacrificio adorant; cl lamcn signis pra?dictis sicut cœteri ita utuntur, ut si ea dcponant, suam illico amittant nobilitatem. Unde aperte constat Brachmanes, et alios nobiles idola colcntes non uti prsedictis signis in professionem sua3 sectœ, sed in symbolum suse politicae nobilitalis. Confirmantur rursus fundamenta haclcnus posita, quia Brachmanes, qui statum sjecularem in religiosum mutant (quod vulgo dicilur fieii sanniassi; lincam, et codumbinum abjiciunt, in eo testantes se omnino idolis devotos manere, sed sœcularem nobilitatem abjecisse.

Esse vero hancsenlentiam simpliciter veram, ac tutam propter fundamenta hactenus adducta, mihi cœterisque doctoribus supra dictis etiam ostendit auctoritas virorum, qui in India ubi res agitata fuit, eam sunt amplexi; nobis enim ex ipsorum scriptis propria manu cum juramento firmatis, aperte constat illain secutos theologos omnes et juris Pontificii perilos, qui in illa regione docliores, habentur, numeranturque tringinta ex quibus aliqui sunt episcopi doctissimi ; alii plerique professores theologise peritissimi : quorum plurimi tam Madurensium , quam aliorum Ethnicorum

mores optime callent, quod in connu provinciis cl locis commorcntur. Est cliam Joan. Ferdinandus d'Almeida, cui c Conimbricensi academia (ubi sapientia? laude Qorebat] a me evocato Inquisitoris raunus pro Lndiae provinciis commisi, et quamvis si| antiquitate secundus, est' tanicn inter caeteros sapientia primus, ideoquc ejusjudicio maxime deferendum.

Nequc vero quemquam commoverc débet in opposita sentenlia fuisse archiepiscopum Goanum ac très ipsius genlis Ecclesise Canonicos, Inquisitorem tempore priorem, et aliquos monachos, neenon quinque presbyteros neophytos, qui Gose a vulgo immerito Brachmanes vocantur, nullas enim Braclimanum Hueras callent, sed mercaturam solum exercent. Imprimis enim archiepiscopus Goanus, ut certo didici, patribus Societalis, ac praesertim arebiepiscopo Cranganorensi estvalde infensus; cum tamenCranganorensi arebiepiscopo ob eximiam ipsius sapientiam, linguarum peritiam, ac loci ad ejus diœcesim pertinents experimentum, major tides habenda sit, quam alleri ; canonici vero, cum sint velutpars sui prselati, nil mirum, si ejus sententia? subscribanl ; Inquisitor vero tempore prior fassus est prœ temporis angustiis vix se banc controversiam summis tantum digitis attigisse, prseterquam quod ejus doclrina cum peritia judiciique pnestantia alterius inquisitoris, qui pro nostra stat sententia, minime conferri possit. Verum monacbi Societatis religiosis sunt parum benevoli, et rcrum morumque Etbnicorum Madurensis regionis penitus ignari, ulpotc qui cam nunquam attigerunt.

Presbyleri tandem neopbyti ingénue fatentur se Lusitanorum tantum mores callere, apud quos Gote ab incunabulis sunt nutriii, de Braclimanum vero doclrina et secta nibil prorsus; sicut nec ceeleri, qui pro opinionc arebiepiscopi Gocnsissubscripserc. Major igitur fides habenda est Palri Robcrto de rsobilibus, religioso Societalis Jesu, viro romano, nobililalc generis, virtute et sapientia prœstanti, qui per quatuordecim annos Madurenscm incoluit regioncm, aspero tantum usus cibo, scilicet leguminum et orizae, ut

cas génies quarum linguas pcrfecte didicit hoc vit» génère, quod ipsi suspiciunt, ad Christi Domini fidem perduceret.

Hoc ipsum confirmât facilis solutio, qua fundamenta opposita diluuntur. Primum enim fundamcntum sumitur ex auctoritatc synodi Goan», in qua interdicitur ncophylis Indi» usus linc» capillitii, et c»terorum insignium, de quibus hic conlrovertitur. Respondetur enim prœdictam constitutionem synodalem ex falsa informatione editam fuisse; orta scilicet fuit ab hominibus Go» degentibus et nullam notitiam, ob locorum magnam distantiam, Madurcnsium rerum habentibus ; ideoque DD. Alexiusde Menezes, archiepiscopus Goanus, in conspectu totius urbis cuidam nobilissimo rcgis Calecutani ncpoti prsedictis insignihus ornato Confirmationis sacramentum administravit, affirmans hujus modi signa ad politica slemmala solum pertinere.

Secundum ita habet : usus fine», lavationum , et c»tera ita ab iis Elhnicis commcndatur et pnecipitur ut dicatur mereri beatitudinem eum qui ipsis utatur, demereri autem qui non utatur; quod videtur indicarc usum superstitiosum. Cui satisfit cxplicando morem apud ipsos Ethnicos communissimum ; sic enim pr»cipiunt et commendant rem aliquam, ut sive illa pertineat ad usum politicumet human» vit» necessarium, sive ad sacerdotalem vel spiritualem, ut ita dicam ; id pr»dicant esse magni meriti, vel demeriti si non servetur, ita ut inferorum pœnis sit puniendum ; qualia suntputeosfoderc, publica »dificarc Xenodochia, libros ad philosophiam pertinentes çonderc.

Tertium : liujus modi linea, et c»lera insignia in quibusdam harum gentium sacrificiis necessario usurpanda esse dicunlur, ergo sunt superstitiosa. Respondetur nullum inde oriri superstitionis indicium ; nihil enim fere est in cultu civili, quod locum non habeat in istarum gentium sacrificiis; prœcipitur enim, ut lacera vel vetustate consumpta aul sordida veste nullum fiât sacrificium, et sexcenta alia similia; quis vero dicat usum ordinari» vestis, vel non lacer» esse superstitiosum.

Quartum : Cum primum alicui pucro applicatur linca et codumbinum, adhibentur precesctsacrificia,quod indicatsupcrstilioncm. , Rcspondctur non indc colligi gcslalioncm lineœ cssc supcrstitiosam, scd solum modum, quando applicatur, cssc supcrstitiosum; is vero modus est separabilis ab ipsa subslantia rci, hoc est a gestatione et usu lineae, ut patet; praedictae namque gentes omnes t'ere actiones, etiam naturales ac civiles alicujus momenti simili ritu exercent: verbi gratia, pucri nativitatem, nominis impositioncm, cum primum puer vestem induit, cum laborant vcl comedunt.

Quintum : In quadam secta horum Ethnicorum praedicta linea et alia insignia certis quibusdam diis dicata esse dicuntur, ac veluti eorum imagines; ergo sunt superstitiosa. Respondetur non inde posse colligi superstilionem ; nihil enim inter illos Ethnicos reperitur sive a natura sive ab arte conditum, quod alicui deo non sacraverint; quis vero indc colligat gestarc pileum, vel pallium, vel aquam bibere esse superstitiosum, quod hoc aliquibus diis dicata sunt.

Sextum : Brachmanes sunt India? sacerdotes : ergo insignia quibus utuntur in significationem sui sacerdotii superstitiosa sunt, sicut ipsum sacerdotium. Respondetur pra°dicta insignia non signiticare aliquod sacerdotium, quia Brachmanes non habent sacerdotium propric dictum, ideoque non sunt proprie sacerdotes, quales sunt qui solemni ritu vel auctoritatc publica ad nîunus sacrifîcandi deputantur; ut omnesElhnici olim in Europaconsucvere et modo in cœleris orbis partibus consuescunt; sed tantummodo sacrificant aucloritate privata, ea scilicet potestate, quœ est communis caeteris omnibus, etiam plebeis ac fominis, qua ratione olim in nostra Europa quilibet Ethnicus ac etiam faemina diis penatibus offerebat sacrificium; cum tamen sacerdotes non essent.

Hinc fit, ut prorsus expedire judicemus ad nostram sanctissimam fidem in illis regionibus propagandam permittere Brachmanibus, ac caeteris, qui christianis mysteriis initiantur, uti praxlictis insi- I. 29

gnibus, utpotc sui tantum gcncris nobilitatis ac sapientiaB distinctionem atteslantibus, ita ut exuantur secundario alio fine, si qucm forte decursu temporis prsedicti Elbnici talium slemmatum gcstalioni addiderint : cum cnim sponte super additus fuerit, pro libito etiam exui potest, talisque scparatio pontificio dccrcto declarari ; neque vero dici potest inde aliquod scandalum oriri sive Goœ, sive in aliis civitatibus : Duodecim cnim sunt anni, postquam is linese et cseterorum insignium usus permissus est, totoque hoc tempore nullum orlum fuit scandalum ; imo ex opposito irreparabile damnum consequeretur incolis nobilibus Madurensis provinciœ et fere totius Orientis, si illis hoc ostium prœcludatur ; ccntum namque annorum spatium paucissimi nostram religionem suscepere, quod experientia compererint suam amiltere nobilitatem.

Ullissipone, 23 janvier 1621.

5° Bulle de Grégoire XV.

Gregorius PP. XV, ad futuram rei memoriam. Romanae sedis antistes, in qua dispositione incommutabili divina altitudo universalis Ecclesiœ constiluit principatum, auctoritatem a Christo per B. Pelrum apostolicum culmcn ad a?dificationem sibi traditam intclligens, ita Providcntia invigilat, ut quoties fidei catholicse propagationi aliquid conducere cernit, ita indulgendo provideat, doncc res decerni et in perpetuum constitui valeat, prout in Domino conspicit salubriter expedire. Cum itaque, sicut nobis dilecti filii procuratoris generalis Societatis Jesu nomine expositum fuit, Brachmanes aliique Orientalis India? gentiles difficile propterea adducantur ad Christi fidem amplcctendam, quod dimittere nolint lineas, et codumbina nuncupala, quibus nobilitatem et progeniem ac civile cujusque munus agnosci perhibent, neque a sandalis et lavationibus abstinere, quoniam ad corporis ornatum et mundi-

NOTES ET PIÈCES JUSTIFICATIVES. 45t

tiem pcrtincrc putant ; nos quanlnm sine Dci offcnsionc cl populorum scandalo licet, corum populorum convcrsioni consulcrc cupientes, multa ac solerti prremissa discussionc, volisquc auditis venerabilium fratrum nostrorum sandre Romanre Ecclcsire Cardinalium, adversus hœreticam pravitatem generalium Inquisitorum, humante infirmitatismiserendo, usque aliam nostram cl sedis apostolicre deliberationem, Brachmanibus aliisque ut supra gentilibus conversis et oonvertendis ad fidem, ut ad stirpes discernendas, et in signum politicre nobilitatis el offîcii, lineas et condumbina assumere et déferre, atque sandalis pro clegantia, ac lavationibus pro munditia corporis uti possint, apostolica aucloritale tenore pnesentium indulgemus; dummodo ad omnem superstitioncm expurgandam, eaque tollcnda qure scandalum prœbere feruntur, infrascriptas lcges et conditiones observent : Lineam et codumbina non accipiant in tcmplis idolorum, neque (ut hactenus factum esse dicitur) ab corum ministro Joghi, seu alio eum nomine vocent; neque a legis concionatore vel a magistro quem Bottum seu aliter appellant ; neque ab alio quovis infideli ; sed a sacerdote catholico, qui ca benedicat lustrali aqua, et piis prccibus ab ordinario loci pro tola diœccsi approbandis, atque super lineam prrescrtim recitandis, ut infra, factaque in manibus ipsius sacerdotis fidei professione suscipiant.

TEXTES ORIGINAUX DES LETTRES CITÉES DANS LA DEUXIEME CONTROVERSE DES RITES MALABARES.

!» Litterœ R. P. Fr. DE RETZ, generalis S. J., lltusl™ ac Amal" D. Jos. Pinhero, episcopo Maitapourensi, 11 oct. 1736.

Litteras ab Illustma De Va die M jan. proxime elapso datas accepi, una cum authcntieis testimoniis de promulgatione decreti

pontificii super ritibus Madurensibus novissime emanati. Non possum satis exprimera quanta; laHitire ac consolationi mihi fuerit cpiod Illa D° V. tam prudenti consilio curaverit pra*dictum deerctum absque mora promulgari et obedienter acceplari atque observari ab omnibus...

2° Liiterœ R. P. Gaston Cceurdoux H. P. générait, anno 1746.

... Horrorem saliva?... ab illorum animis erip'ere injungitur. Res est confecta jam diu, si hœc verba, genfes, pnpuli de neopbytis intell igantur; si autem intelligantur de ipsis gentilibus, faleor hoc et missionariorum omnium vires et meas superare. Eodem jure nobis injungeretur ut omnes illi ethnici decem annorum spatio convertantur.

3° Litterœ R. P. Fr. de Retz, generalis S. /., P. Cardoso, provinciali missionis Malabaricœ, 11 febr. 1738.

Quamvis in aliis epistolis enixe commendaverim Rie V" ut faceret ab omnibus nostris observari decretum seu litteras apostolieas super ritibus Madurensibus novissime éditas, cum lamcn nuperrime relatum hue fuerit illas... non ubique in cœteris missionibus acceptatas videri, quod forsan non satisfaciant missionarii; ha?cque notitia me valde sollicitum teneat..., statui R:c V" strictissime injungere ut plena informatione de veritate praBdietorum me certiorem in prima occasione reddat, atque interea missionarios nostros omnes urgeat, ut litteris supradictis acquiesçant ac sludiosissime obsequantur, illasque exacte observent, ea reverentia ac obedientia qua Societas nostra vel ipsos Scdis Apostolicae nutus reveri atque exequi semper consuevit.

NOTES ET l'IÈCES JUSTIFICATIVES. 453

i° LilterœR. P. Fr. DE Retz, generalis S. J., P. Lulovico de Vasconcellos, provinciali, 29 oct. 1739.

Non sum absquc metu et sollicitudine, ne cum illuc innotucrit singularis Providcntia quam S. S. D. N. Clemens XII adhibendam censuit pro citius obtinenda prompta atque fideli executionc obscrvalioncque eorum quae circa ritus Malabaricos responsa atque praescripta sunt ab ipso in Brevi 24 aug. 1734 edito, non lèves motus inter missionarios excitentur graviorumque incommodorum oceasio prsebeatur ; nisi illa religiosa nostrorum virtus, prudentia atque moderatio avortant. Eam ob causam présentes lilteras adjungendas censui. lis autem :

,\o Ram yam ac nostros omnes in Domino hortor ac moneo, ut si quem ex co dolorem aut affliclionem conciperent quod minus bene sentiri aut scriplum fuisse videatur de ipsorum diligentia ac fidelitate in exequendis decretis apostolicis, illum Deo in sacrificium gencrose offerant, gaudeantque novi sibi apud Deum meriti occasionem praeberi.

2° Ut nihil dubitent novum quod ab ipsis exigitur sincerœ erga Sanctam Scdem ejusque omnia décréta reverentiœ atque obedicnliœ documentum prasbere; idque etiam ad abolcndam omnem inobedientiae nolam, quam his praesertim temporibus Societati affingere conanlur adversarii nostri, ut eam magis exosam et minus ulilem reddant Ecclesiae.

3° Ut cum débita reverentia et maxima circumspectione de iis qua; determinata sunt loquantur, ne secus novam occasionem aut argumentum pra;beant austerandi calumniosas accusationes.

4° Ut ad tollendam omnem diffidentiam, non solum idonea quaî haberc poteruntab ordinariis, vicariis apostolicis et aliorum ordinuin missionariis teslimonia conquirant, sed ipsi etiam ex conscienlia sua juralo testentur quod secundum laudata responsa ac décréta direxerint atque instituerint neopbytos suos, et si quid

contra illa pctfcatum est, id horum potiusquam missionariorum culpa accidisse.

5° Ut si post prsestitam prius obcdientiam aliquid pro religionis bono Sanctse Sedi cxponcndum occurrerit, id potius per ordinarios et vicarios apostolicos quam per se ipsos, si tieri possit, exequantur.

Ra Va, qmeso, non solum ex parte sua diligenter h&c curet, sed et ut curentur observenturque etiam ab aliis nostris, pro oftioio satagat atque invigilet.

6° Quamvis vero Rœ Vœ aliorumque nostrorum Patrum istic degentium religiosa virtus ac specialis quam Societas erga Sanctam Sedem protitetur obedientia, ipsaque rei gravitas, utpote a qua religionis ac fidei puritas pendet, spem mihi certain faciant omnes nostros lubenli ac prompto animo, prout Societatis religiosos decet, Christi Vicario obedituros, prout magno meo solatio prsecedentes apostolicas ejusdem S. S. D. N. lilteras anno 1734 datas omni subraissione acceptarunt, et quidquid in illis pragscribitur se exeçuturos promiserunt; nihilominus... obtestor omnes et singulos ut promp'ta, quam Christi Vicario debemus obedientia, non solum praescriptum in litleris apostolicis juramentum statim, absque ulla excusatione aut tergiversatione, modo ibidem prœscripto,emittant, sed etiam omnia et singula in litteris apostolicis anno 4134 datis statuta prompte, exacte, intègre et inviolabiliter observent et executioni mandent, juxta tenorem juramenti ab omnibus prœslandi...; cer tique sint quod sicut nihil gratius mihi acciderc poterit, quam si intelligam omnes debitain exactissimam summi Pastoris mandatis obedientiam praîslilissc ; ita nihil majori mihi dolori fore quam si aliquis e nostris invcniretur, qui in re summi utique momenti, se minus obedientem exhiberet.

Si, quod absit, contingeret ut aliquis aut aliqui e nostris missionariis assererent, supponerent aut prœtenderent quod obedire non possint, aut assererent quod debitis diligentiis a se adhibitis, occurrant tamen diftïcultates quominus obedire et ea quae in dictis

Brevibus ordinantur cxcqui possint; tali casu Ra Va omnibus cjusmodi inobediontibus, mco ctiam nominc, in virtute sanctœ obedientia? prsecipiat ut ex Madurcnsi et aliis prsedictis regionibus quamprimum disccdant et in Europam redeant. Et si quis huic nostro prœcepto obedire renueret, me Ra Va statim moncat. Atque ex bis omnibus abunde perspicict Ra VJ quantopere mihi cordi sit, ut omnes nostri tam gravibus Christi Vicarii mandatis prompte et exactissime obediant.

Curet R. V. utheeemea epislola ad omnium notitiam perveniat.

Nostrorum bic erit interca Deum Opt. Max. orare ut in glori?e sua? et salvifica? fidei incrementum bene vertat omnia et copiosum gratise cœlestis robur operariis hujus vinea? su» largiatur. Àgatid etiam Ra Va in sacrificiis suis, etc.

5° Litterœ R. P. Fr. DE RETZ, generalis S. /., P. Calaya, provinciali, 10 nov. I742.

... In illius prompta, exacta, intégra et inviolabili observatione, ut adversariis nostris justam apud Sanctam Sedem movendi querelas occasionem non prœbeant. Neque ad minus exactam observationem exhibendam sufficiens ratio censenda est grave detrimentum quod his missionibus ex illa venturum timetur. Etsi enim id ita contigerit, nobis vitio non tribuetur, quin potius laudabitur et seterna mercede nostra in tali re obedientia remunerabitur a Deo.

6° Litterœ R. P. Fr. DE Retz, generalis S. J. Patribus Provincialibus Goœ et Malabarici, 12 nov. 174 i.

Quamvis rcligiosa R50 V* aliorumque nostrorum virtus... spem mihi certam faciant omnes prompto animo obedituros, quemadmodum mihi solatio fuit obedientia quam priores apostolicre litterfe acceperunt...; quam filialem obedientiam sanrlissimus D* Nr in

nuper édita constitulionc etiam commandât, nihilominus, omnibus qui islic existunt aut extituri sunt in virtute sanctœ'obcdientiae districte prsecipio, ut plane atque intègre exequanlur quaeoumque S. S. in dicta constitulione prcecepit, etc. Et sanc summo mihi dolori foret, si aliquis ex nostris se minus obedienlem exhiberet, sicque famam a malevolis sparsam ac nimis invalescentem de missionariorum nostrorum inobedientia facto ipso contirmaret, non sine magno Societatis prœjudicio ac damno. Ac propterea si aliquem ex nostris non obedientem R. V. repererit, nomine etiam meo praecipiat ut redeat in Europam.

Cœterum durioribus remediis opus non esse confido. Unde iterum atque iterum nostros omnes obtestor ut, postbabitis quibuscumquehumanis rationibus,judicium suum Pontificia? constitutioni subjiciant. Quaecumque enim incommoda timeantur, divinae Providentise sunt committenda... Quod si damna lisec acciderint, si non copiosos animarum manipulos, offeremus certe sacrificium obedientiae victimis omnibus pra?ferendum.

Hanc nostram epistolam communem omnibus faciat R* Va.

7" Littcrœ R. P. Fr. DE RETZ, S. /., P. Calaya provincial/, 10 febr. 1748.

Pervencrunt litterae Rœ Vœ scriptse 20 aug. 1746. Nec facile possum Rœ Vœ significare quantum gaudii ac consolationis mihi attulerit notitia quam mihi communicat de submissione atque exacla obedientia, qua omnes decretum Pontificium amplexi sunt, ac pro illo executioni mandando, spretis omnibus difticultatibus, animos erexerunt, qualiter decet societatis homines, qui peculiari obedientiœ voto supremo Ecclesiae principi singulariter obligantur. In prœmium tam resignatae voluntalis ac laudabilis promptitudinis, confido fore ut Divina Ronitas missionem istam benedicat... Quod si secus evenerit, nobis obedire satis est. Tam R!e V* quam universée provinciœ singulares et peramantissimas gratias ago; ac ut

majores habcam, quteso ut a proposito non désistant, sed ulterius progredi et obices superarc lotis nervis conentur.

8° Lilterœ R. P. Fr. de Retz, generulis S. J., P. Rossi, provinciali missionis Malabaricœ, 12 febr. 1749.

... Maximas mihi consolationi fuit intelligere quod socii omnes quotquot lias missiones excolunt, de novissimo Decreto Pontificio pcrfeciissime excquendo et ad unguem observando solliciti sint... Ram Vam obsecro ut, niliil pendens adversarios oblatrantes, causam Dei agere ac ministerium suum implere, eaqua solct strenuitate ac sollicitudine, pergat.

9° Lilterœ P. Ludovici Natalis DE Rourzes, R. P. Provinciali. an. 1724.

... Si ita statuant, quse nostris missionibus spes superesse potest ! Eam ob causam missionem Sinensem jam prope deperditam lugemus ; eam ob causam exigua admodum mihi spes est de nostra missione Madurensi : nec dubito quin, quantumeumque Ra Va laborct, citius quam ego optarem, ad nos perveniant décréta, sub excommunicationibus, censuris ac juramentis. Verum quod ad juramenta attinet, ego pênes me statutum habeo me ea nunquam pnestiturum, eo quod putem ea meœ anima? exitiosa, mille scrupulorum causam, perjurii pcricula, quibus ut me exponam nulla humana lex me cogère potest. At enim erit a missione discedendum... Discedam. Usque adeo-ne miserum a missione [discedere? Si naturam corporisque commoda spectemus, quid Madurcnsi missione tristius et acerbius? Jejunium perenne, abstinenlia rigidissima, itinerum continuitas ac defatigatio, confessionum perpetuua labor, undequaque pericula, undequaque metus, opprobria, vexaliones, carceres nonnunquam, aliaque... Suntnc ea omnia naturae admodum conscnlanea ? Ego de me fateor, amoris Dei causa qui

possint tôt labores suscipi ac illo juvante sustincri intclligo, nalurœ et amoris proprii causa qua ratione posset illud vitse genus sustineri non intelligo. Quod si Dei gloriam et amorem, uti par est, spectemus potius, illius causa fateormulto plura magisque ardua suscipi tolerarique possc ac deberc ; atubi eœ ambages inciderint ut animarum saluti sine propria? salutis periculo vaoari nequeat, alio nos convertamus. Extra missionem deerit angulus aliquis ubi tôt ambagibus ac periculis liberi Deo vacare possimus propriseque saluti? At peribit missio, peribunttot animai pretioso Christi sanguine redempta? ! Peribunt, dubio procul ; at cui imputandum ? Peribunt si discedant missionarii, fateor; at etiamsi perstent missionarii, nonne missio ruet, si ea observari praecipiantur qua? Antiocheni patriarchaedecretojubentur?... Egone tanlomeo periculo emam, ut sim testis illius ruina? cui mederi non potero ! Tantinc emendus maximus qui missionario evenire possit dolor, ut sit testis oculatus ruina? tôt animarum quas se peperisse Christo et ab inferni faucibus eripuisse arbitrabatur; ut suo velut in sinu, filios sibi carissimos expirare cernât? Peribunt missiones, inquiunt. Non peribunt, jam prope periere; nunc ab octo misiionariis tantum excolitur utcumque nostra missio Madurensis; alii jam seiate fracti, alii morbis afflicti, longe sunl tanto labori impares ; plerique ob decretum jam latum iis anguntur scrupulis, ut undequaque prospiciantsi qua ad missionem deserendam via bonesta sese offerat; ex borum ego numéro fui, qui excedendi occasionem la?tus arripui. Qui extra missionem sunt de ea adeunda nihil cogitant, horrent potius eorumdem scrupulorum metu.

(Il conclut que la Compagnie doit se retirer de la mission, puisque sa présence attire tant de maux sur les néophytes.)

IS'am quid dissimulem? Notum est haud lot ferenda décréta lus missionibus, nisi infelici suo fato, aPatribus Societatis excultœ fuissent . . .invisa? illius Societatis quam deprimere, vcl tôt animarum dispendio,susceperuntejusadversarii.Illamigiturimitemurmulierem qua; ab inimica lactari potius quam discindi fdium suum maluit.

10° Littcrœ R. P. Fr. m Retz, Generàlis S. /., Provincial! missionis Malabaricœ.

Ut missionariis nostris admirationis causa lollatur, Rx V* signitico, quod cum Sanctissimus in sua mente persisteret, tandem ad designandos cerlos missionarios qui parcis convertendis dirigendisque prœcipue dent operam, paratum me Sanctitati Su?e offerrc debui, et cum Sanctitas Sua in conslitutione ita prrecipial... mandati hujus execulionem R* V* injungo. Ncqueenim, etc.

H° Litterœ?. L.AURENTU CoeurdûUX, superioris missionis, R. P. Fr. de Retz, Gcn.S. /., an. 1746.

... Superbiœ qua tument missionarii signa hœc pauca accipiat Paternitas Yestra :

1° Qui heri cum Brachmanibus versabatur, cras ad oram maritimam accedens adit pareas, ipsorum domos subit...

2° Novis auditis mandatis, ut scilicet spécialité? deputarentur aliqui pareis... non solum omnes qui aderant verbo et qui abcrant scrlpto se ad id munus obtulerc , sed orta etiam contentio, illo aetatem, isto vires, alio aliam afférente rationem, ut caHeris in hoc munere prœferretur.