POÈME ADRESSE A ADÈLE , FILLE DE GUILLAUME LE GONQUIÊRANT

Sumptus ipse dabo , pugnacibus arma parabo y

Ipseque , si vultis , pro duce miles ero. » Suscipiunt alacres Normanni verba jabentis, 330 Gonfîrmantqae suis uliîma verba ducis. Qualiter in silvis sœvis aquilonibus arbos ,

Qua vis impegit turbinis acta , ruit :

Taliter edicto gens hœc favet imperiali.

Ad sua quisque redit , jamque vacant operi. Mox faber ex toto lignarius orbe vocatur ;

Vertitur in naves œdificare domos. Non tôt apes pariter carpunt Hiblea salicta ,

Nec tôt Strimonia fertur babere grues, Quot sunt artifices , quot jussis artibus instant ; 340 Principis edictum preeproperabat opus.

Sentinas, remos, antemnas, transtra , cherucos.

Et reliques qsus omnis adaptât bomo.

Gœduntur sylvœ , cadit ornus , quercus et ilex ,

Deque suo pinus stipite diripitur.

Âdvehiturque senex abies a montibus altis ;

Cunctis arboribus fecit opus precinm.

Mox in littoribus videas consurgere sylvam ,

£t loca plana vides quo modo sylva fuit nie potens Serses non tantam jungere classem , 350 Nec tantum potuit jungere navigium.

Utque magis stupeas , subito ter mille carinas

Jungit , et armato milite cuncta replet Has prœter , turbœ fuerat sua cimba pedestri ;

Altéra fert dominos , altéra navis equos. Navis et aurato surgebat regia rostro ,

Quœ poterat tumidum non timuisse fretum. A domina pupi clamatur : a Solvite funes. v

Funes solvuntur ; navita quisque ruit.

Nauticus exoritur clamor mixtusque tumultus ; 360 Uxores , matres , turbaque plorat iners : Ista virnm votis , bœc virgo salutat amicum ,

Insequiturque oculis queeque puella suum ; Ista serenatos reditus celeresque precatur ,

Nec vir nec mnlier abstinet a lacrimis. Urbs Asiœ regnique caput Priameia Troja ,

Carmina quam Grœcis subjacuisse ferunt ^

PAR BACDRI, AfiBÉ DE BOURGUEIL. 199

Tune cum bella Sinon captœ misceret et ignés ,

Reddere tam magnum non potuit strepitum. Imperii jussu cœdantur milia patmm 370 Romie , Roma suis ignibus occubuit ;

Tune in damorem danmumque dolorque eoegit

Innumeros populos , prœsidiumque fiigœ.

Tune, licet immensum, non œquiparasse fragorem

Istum crediderim , nune ubi nemo taeet Sidéra si eœli ruèrent , si machina mundi ,

Si terras omnes œquora prœriperent , Non hsec majorem poterant feeisse fragorem ,

Née fieret clamor amplior in populo.

Ut portum fugere rates , altumque per eequor 380 Fit via , clamor abit fitque repente quies. Jamque gubernator ventos et sidéra spectat ,

Incumbuntque suo jugiter offlcio.

Obliquando sinus , in ventos carbasa vertunt ;

Tandem , tranquillo rémige , littus habent. Naves et proceres procerumque vocabula vélum

Illud habet , vélum si tamen illud erat. Ut férus Ânglonmi prînceps allabitur oris ,

Inquit : « Terra ^ vale, si michi terra faves. Te vult perjurus nobis auferre tyrannus , 390 Perjuriique reus débita nostra negat. Detur perjuro nobis te auferre tyranno ,

Peijuriique reo toUere nostra queam.

Noto tuos agros , regio mea , depopulari ;

Hostibus bostis ero ; pax , mea terra , tibi ! )) Inde jubet qui sigAa ferant, quique agmina ducanf ;

Collocat extremos, collocat et medios.

Jam résonant litui , jam martia classica clangant.

Milite cum multo comminus bostis adest.

Cum necdum pugnam miles normannus inisset , 400 Frigida corda gravi diriguere metu ;

Nam nec erat numerus, née erat qui dicere posset«

Adversœ gentis copia quanta fuit.

Hastarum multos densissimus ordo fefellit ;

Nam nisi luceret , lancea silva fuit.

Hostis , equo abjecto , cuneum densatur in unum,

Qui , nisi desiperet , intemerandus erat.