LIVRE XXX

quù nullum praetermitlamus offîcii genus prœsenli negolio opportunum, scripsimus eliam ad utramque reginam, easque rogavimus ut pro regiâ utriusque pielate ac religione serenissimi filii ac mariti animum, quâ materna auctoritate, quà conjiigali gratiâ, flectant. Reverendissimis prastereà Dominis Collegis ac fratribus nostris in Gallia degentibus communem causam commendavimus. Ac qnid ad conciliandum Régis animum ac ad diligentem retractationem desiderari posait, ad dilectissimum nobis in Christo Ducem de Crequy tanquam ad Ghristianissimi Régis Oratorem et Regiœ mentis interpretem non solum litteras dedimus nostiœ ergà ipsum benevolentiœ, et in eum humanitatis fiduciœ testes, verum etiam allegavimus Prosperum Bottinum Lucensem, sacra) Consistorialis aulœ advocatum, eique dedimus in mandatis qua3 ad negotium féliciter conficiendum idonea visa sunt. Ha3C habemus qutc de rébus hue usque actis Dominationi Vestrœ R'""' significanda pro nostro in ipsos studio et caritate credidimus, occasionem libenter amplexi eum consultandi, feliciaque ipsi omnia à Deo augurandi.

« Datum Romie 29 novembris 1662, sub sigillis nostrorum in Ordine priorum, sede plenâ. »

La lettre qu'ils écrivirent au roi était de la même date, et voici quelle était sa teneur :

« Miseratione divinâ Episcopi, Presbyteri et Diaconi

Cardinales Régi Ghristianissimo salutem et sinceram

in Domino caritatem.

« Litterae quibus Majestas vestra singulis nobis signifîca-

vit justam animi sui indignationem ob immane exsecran-

dumque facinus Romse 20 prœteriti mensis Augusti à

quibusdam Corsis militibus perpetratum, aliisque quas ad

Reverendissimum Dominum Collegam et fratrem nostrum

Carolum Medicem, Sacri Collegii Decanum, posteà dédit,

nobis communicatis, eum benignum Majestatis vestra^

animum ergà nos abunde déclarant, satis idoneam

occasionem prœbere videntur nobis officium reverendis-

simœ gratiarum aclionis, quod tune prœfatis ad nos lil-

teris singulatim prœstitimus, communi nunc totius sacri

nostri Collegii voce renovandi. Verum eum in memorata

Majestatis vestrœ ad Cardinalem Medicem epistolâ non

obscuram irati erga Reverendissimum Dominum CoUegam

et fratrem nostrum Laurenlium Imperialem animi indicia

occurrant, quod muUo etiam apertius aliis Majestatis vestrœ

ejusque ministrorum litteris indicatum est, intelligimus

eodem tempore quo nostrum Majestati vestra? gaudium ob

tam honorifica de nobis judicia aperimus durissimam et

personse quam gerimus provinciam nobis imponi, dolorem

aperiendi quem maximum capimus in prœsenti infortunio

ejusdem cardinalis unicuique nostrum caritate non minus

quam dignitate conjunctissimi, rati nihil unquam accidere

illi tristius potuisse Regiae Majestatis vestrae indignatione.

Quâ in re unicum prope nobis solatium relictum est, ea

ipsa Majestatis vestrœ benignitas, quse nos ad scribendum

invitât. Hœc enim spem certam facil humaniter ab ipsa

pacateque exceptum iri œquissimas nostras pro cardinali

Imperiali preces^ cum prsesertim Majestati vestrœ facile sit

judicare in ipsius periculo totius nostriordinis existimatio-

nem dignitatemque in discrimen vocari. Supersed ebimus

autem illius causam apud Majestatem vestram agere ac

tueri innocentiam, quantumvis eam nobis summopere per-

suadeant longo usu perspecta viri integritas, prudentia,

religio, quas virtutes nefariè et magno cum suo periculo

violât quicumque aliquid Majestati vestrte injuriam vel fa-

cere audet^ vel cogitare. Dum vero documenta de praesenli

Corsorum scelere habere pruîsenles potuimus, speramus

enim, imo plané confidimus cardinalem ipsum Imperialem

qui se itineri prope diem committet, ut si Majestati vestrae

libitum fuerit istuc veniat, sui in ipsam perpetui obsequii

atque constanticc fîdem facturus ab insitâ ac plané regiâ

Majestatis vestraj animi altitudine impetralurum ut omnem

prorsus indignationis sensum abjiciat. Nos duo tantum

Majestatem vestram unanimes enixeque rogamus, alterum

ut cogitare sedulo dignetur eos aliquando casus interve-

nire, et tam in iis casibus fabricandis nequiter ingeniosam

esse forlunam, in iis posteà vulgandis inlerpretandisque

obnoxiam esse famam, ut sapientissimum quemque fallere

interdum possint. Alterum quod harum litterarum summa

et capul est, ut Majestas vestra cum cardinali Imperiali

agere velit ut sacra) purpuraî honorem, qui illi nobiscum

communis est, quemque omnes catholicarum gentium