‹ Méthode pour étudier la langue latineChapitre 85 sur 260 · CONJUGAISON PASSIVE · texte numérisé non relu

CONJUGAISON PASSIVE

§ 60. Les verbes passifs n'ont de formes simples que dans les temps de la première série. Ceux de la seconde se composent du participe parfait, joint au verbe substantif, qui alors devient auxiliaire comme en français. Ce participe se forme du supin en changeant tum en tus, ta, tum (ou sum en sus, sa, sum). Il se décline sur bonus.

La seconde moitié de la conjugaison passive est donc connue d'avance , et la première se déduit de l'actif avec la plus grande facilité. Les parties essentielles du verbe passif s'énoncent ainsi :

lre am-ôr, am-ârïs, am-âtus sum, am-âri, être aimé. 2e mon-eôr, mon-ërïs, mon-ïtus sum, mon-êri, être averti. 3e leg-ôr, leg-ërïs , lec-tus sum , lëg-i , être lu. Ue aud-iôr, aud-irïs, aud-îtus sum, aud-ïri, être entendu. 3e bis, cap-iôr, cap-ërïs , cap-tus sum , câp-i , être pris.

60 VERBES ATTRIBUTIFS.

VERBE AMARE (Aimer). — VOIX PASSIVE.

INDICATIF

je suis aime.

or g^S. âm Jârïs (re1) âtûr

es J /amur

' f P. âm

amim

<antur.

j étais aime.

(âbâr S. âm j âbârïs (re)

(âbâtûr

(âbâmûr ?. àm îâbâmïnï

(âbantûr.

je serai aime.

Yâbôr S. âm j âbërïs (rë)

(âbïtûr

(âbïmûr P. âm Jàbïmïnî

(âbuntûr.

j ai ete ou je fus aimé.

S. âm-âtus (a , um) sum, es, est.

P. àm-âti (œ, a) sûmus, estïs, sunt.

f avais été aimé.

S. âm-âtus (a , um) ëram, ërâs , ërât.

P. âm-âti (œ, a) ërâmûs, ërâtïs, ërant.

j aurai ete aimé.

S. âm-âtus (a, um)

ëro , ërïs , ërït.

P. âm-âtï (as, a) ërîmûs, ërïtïs, ërunt.

SUBJONCTIF

que je sois aime.

fèv âm \ ërïs (rë)

lëtûr

(ëmûr âm jëmïnï

lentûr.

que je fusse ou je serais aimé.

(ârër âm jârërïs (rë)

Vârëtûr

(ârëmûr âm j ârëmïnï

(ârentûr.

quej aie ete aime.

amatus (a, um) sim, sis, sït.

amati (œ, a) sïmûs, sïtïs, sint.

quej eusse ete ou j'aurais été aimé.

amatus (a, um) essem , essës , essët.

amati (œ, a) essêmûs, essëtïs, essent.

IMPÉRATIF

sois aimé.

2e p. âm-ârë ou âm-âtôr 3e p. âm-âtôr 2e p. âm-âmïnï 3e p. âm-antôr.

INFINITIF

Temps simple.

PRÉSENT

âm-ârî, être aimé.

Temps composés.

PARFAIT

âm-âtum (am , um) esse, avoir été aimé.

FUTUR

âm-âtum ïrï, devoir être aimé.

PARTICIPES

PARFAIT

âm-âtus (a, um), aimé, ayant été aimé.

FUTUR

âm-andus (a , um) , devant être aimé, qu'il faut aimer.

SUPIN.

âm-âtû , à être aimé.

1. La syllabe (re) placée après une seconde personne du singulier indique que cette personne a deux formes , et qu'il faut dire amâris ou amure ; amabàris ou amabàrë. etc.

VERBE MONERE {Avertir). —VOIX PASSIVE.

INDICATIF

SUBJONCTIF

IMPÉRATIF

sois averti.

2e p. môn-ërë

ou môn-ëtôr 3 e p. mon-ëtôr 2 e p. mon-ëmïnî 3e p. mon-entôr.

/ je suis averti.

. i (eor g i S. mon | ërïs (rë) 8 < Vëtûr S j (ëmûr ** [ P. mon J ëmïnï V 'entûr.

que je sois averti.

(ëâr mon j eârïs (rë)

veâtûr

/eâmûr mon ] eâmïnï

v cantûr.

INFINITIF

Temps simple.

PRÉSENT, mon-ërï, être averti.

Temps composés.

PARFAIT

mon-ïtum (am, um) esse , avoir été averti.

FUTUR

môn-ïtum ïrï , devoir être averti.

/ fêtais averti.

bis. mon j ëbàrïs (rë) %\ Vëbâtûr § I j'ëbâmùr M F P. mon ] ëbâmïnî V vëbantûr.

que je fusse ou je serais averti.

j'ërër mônjërërïs (rë)

Vërëtûr

(ërëmûr mon j ërëmïnï

Vërcntûr.

/ je serai averti.

[ (ëbôr ^ \ S. mon j ëbërïs (rë) g < (ëbïtûr g j fëbïmûr

[ P. mon \ ëbïmïnï

\ ' ëbuntûr.

PARTICIPES

PARFAIT

môn-ïtus (a, um), averti, ayant été averti.

FUTUR

môn-endus (a , um) , devant être averti, qu'il faut avertir.

f j'ai été h \ ou je fus averti.

S < S. môn-ïtus (a, um) % i sum, es, est.

°M P. môn-ïti (ae, a) \ sùmûs, estïs, sunt.

que j'aie été averti.

môn-ïtus (a, um)

sim , sîs , sït.

môn-ïti (ae, a) sîmûs, sïtïs, sint.

SUPIN.

môn-ïtû , à être averti.

« 1 j avais ete averti.

^) S. môn-ïtus (a, um) jj i ëram, ërâs, Ôrat.

3 f P. môn-ïti (se, a) 0* \ ërâmûs, ërâtïs , ërant.

que j'eusse été ou j'aurais été averti.

môn-ïtus (a, um) essem, essês, essët.

môn-ïti (ae, a) essëmûs, essëtïs, essent.

Q f j'aurai été averti.

g )S. môn-ïtus (a, um) ^ \ ëro, ërïs, ërït.

h fP. môn-ïti (œ, a) £ V ërïraûs, ërïtïs, ërunt.

62 VERBES ATTRIBUTIFS.

VERBE LEGERE {Lire). —VOIX PASSIVE.

INDICATIF

SUBJONCTIF

IMPÉRATIF

sois lu.

2e p. lëg-ërë ou lëg-ïtôr 3e p. lëg-ïtôr 2e p. lëg-ïmïni 3e p. lëg-untôr.

/ je suis lu.

(ôr g ) S. lëg l ërïs (rë) 83 < (ïtùr « i ( ïmûr * P. lëg ïmïnï

V (untùr.

que je sois lu.

far lëg Jârïs (rë)

Utûr

/âmûr lëg j âmïnï

(antûr.

INFINITIF

Temps simple.

PRÉSENT

leg-ï, être lu.

Temps composés.

PARFAIT

lec-tum (am, um) esse, avoir été lu.

FUTUR

lec-tum ïrï , devoir être lu.

/ j'étais lu.

'à \ (ëbâr ï ) S. lëg j ëbârïs (rë) § j (ëbâtûr f? 1 (ëbâmûr M f P. lëg j ëbâmïnï V (ëbantûr.

que je fusse ou je serais lu.

(ërër lëg jërërïs (rë) (ërëtûr fërëmûr lëg Jërëmïnï (ërentùr.

/ je serai lu.

e= i S. lëg j ërïs (rë) h < (ëtûr S I t ëmûr I P. lëg J ëmïiiï V (entur.

PARTICIPES

PARFAIT

lec-tus (a, um), lu, ayant été lu.

FUTUR

lëg-endus (a, um), devant être lu , qu'U faut lire.

/ j'ai été

H i OU^'tf fus lu.

S J S. lec-tus (a , um ) %j sum,ës, est.

*(P. lec-ti (a3, a) \ sûmûs, estïs, sunt.

que j'aie été lu.

lec-tus (a, um) sim, sis, sït.

lec-ti (ae, a) sîmûs , sïtïs , sint.

SUPIN.

lec-tû, à être lu.

S ( j'avais été lu.

■et! \

Cu, \

^< S. lec-tus (a, um) ^ j ëram , ërâs , ërât.

gf P. lec-ti (ae, a) p- \ ërâmûs, ërâtïs, ërant.

que j'eusse été ou j'aurais été lu.

lec-tus (a, um) essem, essês, essët.

lec-ti (ae, a) essémûs, essêtïs, essent.

sj / j'aurai été lu.

g \ S. lec-tus (a, um)

^ \ ëro, ërîs, ërït.

h fP. lec-ti (as, a) ^ \ ërïmûs, ërïtïs, ërunt.

VERBE AUDIRE (Entendre). —VOIX PASSIVE.

INDICATIF

SUBJONCTIF

IMPÉRATIF

sois entendu.

2e p. aud-ïrë ou aud-ïtôr 3e p. aud-ïtôr 2e p. aud-ïmïnï 3e p. aud-iuntôr.

/ je suis entendu.

1 Cl0V

g \ S. aud irïs (rë) « < (îtùr "ë / /Imûr ^ f P. aud j ïmïnï V (iuntùr.

que je sois entendu.

, iâr aud jiârîs (rë)

(iâtûr

/iâmûr aud Jiâmïnï

( iantûr.

INFINITIF

Temps simple.

PRÉSENT

aud-ïrï, être entendu.

Temps composés.

PARFAIT

aud - ïtum ( am , um ) esse , avoir été entendu.

FUTUR

aud - ïtum ïrï , devoir être entendu.

/ j'étais entendu.

ë 1 (iëbâr £ J S. aud j iëbârïs (rë) S j (iëbâtûr gl / iëbâmùr ' [ P. aud ] iëbâmïnî V (iëbantùr.

que je fusse ou je serais entendu.

/ïrër aud jirërïs (rë) ( ïrëtûr Hrëmûr aud J îrëmïnï (ïrentûr.

/ je serai entendu.

[ /iâr as l S. aud < iërïs (rë) h < (iëtûr £ i /iëmûr

f P. aud j iëmïnï

V (ientûr.

PARTICIPES

PARFAIT

aud-ïtus ( a , um ) entendu, ayant été entendu.

FUTUR, aud-iendus (a, um) , devant être entendu, qu'il faut entendre.

/ j'ai été h l ou je fus entendu.

2; } S. aud-ïtus (a , um) ^ j sum, es, est.

* f P. aud-ïti (ae, a) \ sûmûs, estïs, sunt.

que j'aie été entendit.

aud-ïtus (a, um) shn, sïs, sït.

aud-ïti (œ , a) sîmùs, sïtïs, sint.

ë [ j'avais été entendu.

Oh 1

J./ S. aud-ïtus (a, um) jf j ëram, ërâs, ërat.

g f P. aud-ïti (ae, a) £ \ ërâmùs , ërâtïs , ërant.

que j'eusse été ou j'aurais été entendu.

aud-ïtus (a, um) essern, essês, essët.

aud-ïti (ae, a) essêinûs, essêtïs, essent.

SUPIN.

aud - ïtû , à être entendu.

es / j'aurai été entendit.

g J S. aud-ïtus (a , um)

^ \ ëro, ërïs, ërït.

h [P. aud-ïti (as, a) £ V ërïmûs, ërïtïs, ërunt.

G/j VERBES ATTRIBUTIFS.

VERBE CAPERE (Prendre). — VOIX PASSIVE.

INDICATIF

SUBJONCTIF

IMPÉRATIF

sois pris.

j2e p. câp-ërë ou câp-ïtôr |3e p. câp-ïtôr 2e p. càp-ïmïnï 3e p. cap-iuntôr.

/ je suis pris.

A jiôr g \ S. cap J ërïs (rë) ë < ' Mr S ; (ïmûr * f P. cap j ïmïnï \ (iuntûr.

que je sois pris.

par cap j iârïs (rë)

(iâtûr

/iâmûr cap jiâmïnï

(iantur.

INFINITIF

PRÉSENT

câp-ï, être pris.

PARFAIT

cap-tum (am, um) esse, avoir été pris.

FUTUR, cap-tum ïrî, devoir être pris.

/ j'étais pris.

E \ (iëbâr ^ J S. cap J iëbârïs (rë) % j (iëbâtûr s I f iëbâmûr - f P. cap j iëbâmïnï \ (iëbantûr.

que je fusse ou je serais pris.

/'ërër cap \ ërërïs (rë)

(ërëtûr

(ërëmûr cap Jërëmïnï

(ërentûr.

PARTICIPES

parf. cap-tus (a, um).

fut. cap-iendus (a, um).

/ je serai pris.

(iâr w \ S. cap < iërïs (rë) h < (iëtûr £ i /iëmûr f P. cap j iëmïni V (ientûr.

Nota. Les temps de la seconde série se forment de cap-tus sum (j'ai été ou je fus pris).

SUPIN.

cap-tû, à être pris.

Page 1