CAPUT PRIMUM
fuisse, atque, ut ita opinaretur fallacibus mo-
p mentis inductum.
Vetus. martyrologiorum de Lazaro, Magdalena et Martha retinetur et asseritur traditio.
Quam hoc in capite disputationem instituimus, ad Latinos spectat, non ad Græcos, quorum nemo, quod seiam, a majorum suorum traditione deflexit. Deinde licet post Zonaram, Cedrenum et Curopalatam, quiad undeeimum sceulum reliquias Lazari et Magdalenæa Leone sex toConstanünopolim translatas scripserunt, aliquis alius ab illis, vel etiam ab antiquioribus defecisset ad recentiores Latinos,id sibi potius incommodaret, quam asserlæ jam veritati. Etenim qui Suam opinionem munit rationibus quae palam sunt invalide, profecto seipsum prodit allucinatum
laque Grecorum fidem concludant Meiusa magna, qu:e anno 1627 Grece tantum Venetiis prodierunt : Ex mense octobri : Ta ipe 16, à évaropidà o9. cipes Aelio roù nylon ui due
xcov AuGocov. 'O wex&ptog ui àoidos vui i»
Baatkedor riororuros Aéov, Ci) Ocio xrvnfei
donep Ex TUVOS ÉmUMVOINS, TEÉTON uiv. va y
Docoa* Au£apos Ô TETp
pos, xxi ioc XP
STOY. AÙT 44 o)» Mpüuavos Toy TiuLoY Oiauuco,
IN PROVINCIAM APPULSU DISSERTATIO
xul 4pyvp& copé évü£usvoc, y Koysravrivouroer À Ecclesiis vetus traditio custodita est, infinitum
&níüsco. Die 17 : Translatio pretiosarum reliquiarum sancli el justi Lazari. Felix et celeberrimus ac regum fidelissimus Leo divino motus zelo, et quasi quodam. perculsus afflatu, primum quidem templum justo cdificavit ; deinde acta in insulam Cyprum expeditione, invenit sanctum illius corpus in urbe Cytiensi, mille abhinc annis sub lerra. conditum in marmorea capsa, ubi alterius lingue litteris inciditur : Lazarus quatriduanus, et amicus Curisri. Statim sublatum inde magni pretii thesaurum, et. argenteis. loculis impositum Constantinopoli reposuit. Ex mense julio : Tj npépa x6. Tác &yiae poposópov, "al iouroctokou Mupius «üc Mayda\ivne. Kávo. Mev& cü» yi»
avan yevouévn eic "Egecoy mp^s cw loéyvny Tôv Üso)ryov wel ma coo», ixet dois rexoiwnrez, x«l ètéOn poc ci eicó0t axnAziOY iv [o &ytot xal
pux«pto, ércc& zexoiunvrar muides. "Vors
Um «toU cuoréon * povi coU éyiou AuCapou xur= ÊTE Die22: Sancie unguentifere et equalis apostolorum Marie Magdalene. Infra. Post sanctam assumplionem dum. Ephesi versaretur, cum sancto Joanne theologo et apostolo ibi sancte mortua est, el apposita in ingressu spelæi in quo sancti et beati septem pueri quiescunt. Postea vero cum Leo in Oriente feliciter imperaret, translatum. illius corpus Lazaro adjunxit, el in eodem templo collocavit, ubi et singulis annis festivitas illius celebratur.
Hactenus ex menæis, in quibus nisi translationis tempus ab aliqua periodo quæ Cnrisrum antecedat numeretur, accurata licet non reperiatur annorum ratio, in caeteris tamen quæ præcipua sunt, cum veteri traditione penitus consentit. Nune vero qua fuligine dealbaturi sunt ista, qui mortuos nudius tertius homines, D:agum, Seve: tium, imo et vivos, et eathedrarios Provinciæ declamatores objieiunt? Et post tam excellentem disputandi rationem, Sulpitii Severi de primis Galliæ martyribus testimonium rejiciunt, quia seripsit quæ non accepit, quæ non vidit, Aurelio seilicet imperat. ducentis annis posterior. Apage mihi qui czeteris tractandi leges imponunt, quas non sequuntur.
Hic videant, si quid tamen videre possint; Ephesinum Magdalene specum, quem non ita pridem converterunt in illud saxosi montis antrum, quod ab hominibus minime malis ostenditur in Provincia. Non ita pridem converterunt, inquam, eum beati Ludovici tempore res adhuc erat sub fama: Rex, ait Jonvillæus cap. 80 Chronici, visitatum iit locum nomine Balmam, ubi (ut dicebatur) tanquam in eremo multos annos traduaerat Magdalena. Sed hac de re alias.
Quod autem pertinet ad Latinos, in quorum
n, &» à étecios xal n aUvasig adTûs ce)eicat.
esset, si vellemus ire per singulas. Illustriores alüngemus, nec illustrius erit testimonium quam ex martyrologiis depromptum.
Primum martyrologium sit illud manuscriptum quod auno 1635 in bibliotheca Vaticana legimus : xi calend. Augusti : Nativitas sancta Marie Magdalene, de qua, ut Evangelium refert, septem daemonia Dominus ejecit, qua etiam inler alia dona insignia. CunisrUM à mortuis resurgentem. prima videre meruit, xv1 calend. Novembris : Marthe sororis Lazari. xvi calend.
Januarii : Nativitas beati Lazari, quem Dominus resuscilavit a mortuis, item beate Martha sorcris ejus, quorum venerabilem memoriam exstru-
B cia. ecclesia non longe a Bethania, ubi e vicinc domus eorum fuit, conservat. Cur in hoc martyrologio duo diversi dies Marthae consecrentur, mihi adhue inexploratum est.
Secundum sancti Stephani Autissiodorensis martyrologium manuscriptum , quod exstat Lutetiz in bibliotheca Thuana : xi calend. Augusti : Natalis sancte Marie Magdalene, de qua, ut Evangelium refert, septem daemonia Dominus ejecit. xv1 calend. Januarii . Item eodem die beati Lazari quem Dominus Jesus in Evangelio legitur resuscitasse a morluis. Item. beata Marthe sororis ejus.
Tertium martyrologium manuscriptum, cujus fragmentum videre est Rotliomagi in biblio-
C theca V. C. Joannis Bigoti curiæ subsidiorum decani : xiv calend. Februarii : Hierosolymis Marie et Marthe sororum Lazari. Ecce tibi lo- €us ubi ex usu martyrologiorum mortem oppetiit Martha.
Quartum martyrologium, quod exaratum est anno 1254 in breviario ordinis Fratrum Prxdicatorum, et exstat Lutetiæ in eorumdem bibliotheca : x1 calend. Augusti : Eodem die san ci Marie Magdaleng. xvi calend. Januarii :
Eodem die beati Lazari, quem Dominus Jesus in Evangelio legitur resuscitasse à mortuis. Item beatee Marthe sororis ejus, quorum venerabilem memoriam exstructa ecclesia non longe a Bethania, ubi e vicino domus eorum fuit, conservat.
D Quintum martyrologium manuscriptum Ec.
clesiæ Parisiensis, Sancti Victoris, Saneti Martini de Campis, et Saneti Sepuleri in civitate Parisiensi : xi calend. Augusti : Eodem die sancte Marie Magdalena. x v1 calend. Januarii : Eodem die beati Lazari, quem. Dominus Jesus in Evangelio legitur vesuscitasse a mortuis. Liem beatæ Marthe sororis ejus, quorum venerabilem memoriam exstructa. ecclesia non longe a Betkania, ubi e vicino domus eorum. fuit, conservat. Idem prorsus habetur in martyrologio quod ad Parisiensis dioecesis usum edidit anno 1490 Joannes Muneratus Parisiensis theologus.
Sextum martyrologium manuseriptum sancti
Stephani Trecensis : 17 Decemb. : Natalis sancli Lazari, quem Dominus Jesus in Evangelio legitur resuscitasse a mortuis. Item natalis sanete Marthe sororis.
Septimum martyrologium manuscriptum E cclesiæ Ambianensis et Sancti Martini Turonensis : xi calend. Augusti : Eodem die sancte Marie Magdalene. xvi. calend. Januarii : Eodem die beati Lazari, quem Dominus Jesus in Evangelio legitur vesuscitasse a morluis. Item beate Martha sororis ejus, quorum venerabilem memoriam, elc., ut supra. Hæc pauca de multis marlyrologiis, quæ hac in re paria videri possunt. '
Octavum martyrologium illud sit quod ad usum Ecclesi: Romane Patavii edidit eirca annum 1500 Bellinus Eremitarum Sancti Augustini theologus : x1 calend. Augusti : Natale sanclæ Marie Magdalene, de qua septem. dæmonia Dominus ejecit, et que ipsum Salvatorem primum videre meruit a mortuis resurgenlem.
1v calend. Augusti : Eodem. die festum sancta Marthe virginis sororis sancte Marie Magdaten&, el sancti. Lazari, hospite Salvatoris nostri Jzsu Cunisri. xvi calend. Januarii : Eodem die beati Lazari, quem Dominus in Evangelio legitur resuscitasse a mortuis. Adhæc idem vel aliud exemplar ad morem Ecclesie Romana anno 4522 et 1549 Venetiis prodiit, in quo hæc omnia ad verbum retinentur.
Denique Joannes Stoffeler Tubingensis mathematicus in calendario quod edidit anno 1518 et Romanum vocavit, Marthæ tribuit diem 17 Octobris : Marthe hospita: Curismt,
Videamus modo, qui novitias adinventiones depereunt, Latinæ Ecclesize martyrologia quam magni æsliment? Hxc omnia, inquiunt, et quæ in priori Dissertationis parte attulimus martyrologia, sunt fere unius loco : at unius vocem nullius esse vocem quis nescit? Argute prorsus. Ruat igitur omnis prisca et vera traditio necesse est, ex quo vel unica inconeussam stare machina et fuleimento hactenus creditum est.
Qui Petrum Rom:e mortuum singulis ætatibus et diversis locis tradiderunt, id unum tradiderunt post primum idoneum testem, qui hoc ipsum posteritati certo commendavit. Sed cominus accedo : Qua ratione martyrologium quod Usuardus ex aliis superiorum Patrum, ut loquitur, martyrologiis aliquid demendo vel addendo collegit, suum tunc ille fecit, et fetisse censetur : eadem procul dubio et Romana, et Parisiensis, et quævis privata Ecclesia suum quoque fecit, et fecisse censenda est martyrologium, quod aut solo suo usu probavit, aut quod adjiciendo nonnihil, vel immutando, vel detrahendo, ad proprium morem redegit. Itaque, sicut cum Usuardi martyrologium et dicimus et laudamus, de aliis marty-
DE COMMENTITIO LAZARI ET MAXIMINI, MAGDALENZE ET MARTHÆ
A rologiis quæ secutus est Usuardus, non cogitas mus; sie cum Roman:e, Parisiensis. vel alterius Ecclesi: martyrologium dicimus et cita^ mus, nihil est eur ea mariyrologia, quibuscum alioqui convenit, nominatim intelligamus. Cum igitur diversarum Ecclesiarum mortyrologia in eadem re inter se, et cum co quod ab initio traditum est, consentiunt, ut modo consentire volumus, nullus opinor ibit inficias, quin eruta ex illis ratio invietum robur habeat et firmamentum.
Hiec cum ita sint, tria nunc occurrunt, quæ& non sine causa observemus. Unum, quod nostra martyrologia veterem. traditionem aptissime retineant, et cum in Magdalena et Lazaro
B locum mortis non significent, nullo negotio flectuntur eam in partem quæ a Modesto, Gregorio et aliis speciatim expressa est. Alterum, quod dies Marthae non perinde status sit atque Magdalenæ. In paucis, iisque recenter editis, notatur 29 Julii, in quibusdam 17 Octobris, in inultis 19 Januarii et 17 Decembris. Sed cum hoc diserimine, quod 19 Januarii ex consuetu dine martyrologiorum locus mortis designetur, non item 17 Decembris. Hæc dierum varietas iu diversis Ecclesiis solam, ni fallor, recitandi officii respicit opportunitatem , non d em obitus, aut locum qui, ut vidimus, Hierosolymis perspicue definitur. Quæ ea de re tacent martyrologia, ad illa qux» loquuntur revocanda sunt, et ex illorum ore mutis vox inspiranda est. Tertium, quod in illis omnibus qux» recensuimus martyrologiis, nullus usquam compareat Maximinus, qui primus Aquensium anlistes dicatur : quo autem tempore caepit in Romano comparere postea dicemus.
