IN PROVINCIAM APP
ULSU DISSERTATIO. 1582
dat, quem illi in suis martyrologiis denesa- À verbosius exhibet; quæ omnia breviori quidem,
runt; auctorem inter cæleros commode habet Maurolyeum, quem Galesinius et Baronius tacito rejecerunt.
CAPUT Il.
De Maximino nonnihil disseritur : multiplex de Lazaro figmentum sola recensione exploditur , et inde prislina veritas confirmatur.
Quanto in errore versentur, et in quot falsitates abducantur, qui dimissa pristinæ veritatis luce seribunt, si quis superiori capite assecutus non sit, hoc et sequenti càpite assequatur. Maximini antiquior est in Gallia quam Lazari in subdititiis monumentis episcopatus. Etenim in gestis Marthæ et Magdalenx quæ refért Vincentius, nec episcopatus, nec adeo nomen Lazari reperitur ; at in iis Maximinus Aquensium episcopus est, eui beatus Petrus Magdalenx custodiam commisit. Post hujus auctoris ætatem, Lazarus conscendit navem Magdalenæ, in Provinciam appellit, et Massiliensium ereatur episcopus. Tunc in. civitate Massiliw, inquit Jacobus in Legenda Sanctor., omnia idolorum templa destruentes, Cnrisri ecclesias. construxerunt, et beatum Lazarum in eadem civitate episcopum unanimiter elegerunt. Quse omnia sibi post annos fere 100 vindicavit Petrus in Catalogo sanetorum. Enim vero qux ad Lazarum pertinent figmenta, paulo altius repetenda sunt.
Lazarus, quem ,. ut in priori Dissertationis parte, et in primo secunde partis capite vidimus, pro episcopo et martyre nullas habuit unquam, quingentis plus minus abhine annis primum in insula Cypro, deinde in Gallia Narbonensi episcopus et martyr habitus est. Quod itaque de Lazaro prius fictum est, prius exsequamur.
Honorius Augustodunensis presbyter sermone in Ramispalmarum de episeopatu Citiensi rumorem primus, autsaliem unus e primis seriptoribus memorie mandavit : Pharisæi, inquit, decreverunt ut Lazarus inter ficeretur, sed Dxo de illo melius disponente ad utilitatem Ecclesite reservatur. Nam fertur quod. postmodum triginta annis in-Cypro Ecclesie episcopus prefuerit. Affingendi Lazaro episcopatum in Cypro facilis ex eo causa fuit, quod Lazari reliquiæ ex hae insula Constantinopolim translatæ sint ab Leone qui Philosophi nomen obtinuit.
Verum hoc loco figmentis alia figmenta revincamus ex :etate et auctoritate Honorii, qui, ut scribit Trithemius, ad annum 1120 floruit. Martyrologium Gallicanum 26 Qetobris die reliquias saneti Lazari Massilia translatas apud Æduos cirea annum 957, tum alias ibidem 20, Octobris relevatienem corporis saneti. Lazari episcopi et martyris factam sub Ludovico VII,
tm no ml n
sed non veriori oratione dixerat Robertus in Gallia Christiana. Componite quæso hæc, et videte modo utrum qu: retulimus ex Honorio, dixisset Honorius, si primum quædam in Gallitana Ecclesia obtinuisset opinio, Lazarum nostrum Massiliensem Ecclesiam rexisse? Si deinde Augustodunenses Lazari reliquias pridem habuissent ex hae Ecclesia, eujus fuisset olim episcopus, et si suo tempore relevaiæ, ut loqui amant, fuissent : an non ex oblata occasione in Lazari laudes et piam commemorationem excurrisset, cujus corpore Augustoduneysis nobilitaretur Ecclesia? Hujus rei perspicuitas cum amplioribus verbis elevaretur, narratio- B nem persequimur.
Nondum erat ab Honorii ætate quinquagesimus annus, quo rumor inerebuitLazari reliquias esse Augustoduni. Hoc ex abbreviato quodam chronico discimus, quod licet in bibliotheca Saneti Victorisinter opera Hugonis reperiatur, Hugonis tamen non est, nisi auctum dieatur, et auetarium dignoscatur. Desinit quippe in annum 1190, quem Hugo rebus humanis exemptus anno 1140 attingere non potuit : Corpus, inquit, beati Lazari fratris earum (Marthæ et Magdalenæ) fertur esse apud. Auguslodunum , qua est civitas Æduorum. Unde autem huc advenerit Lazari corpus, nullo certo indicio prodit, nec Lazarum insuper episcopum fuisse vel marlyrem significat, sed ab aliis postea significatum est. Falsi quippe rumores ex parvis na- Scuntur initiis, et in magnas tandem fabulas adolescunt, quibus et ipsi sapientes, si quando non eaveant sibi, et aures el calamos accommodant.
Ex incerta fama cujus Honorius Augustodunensis meminit, ortum habere videlur prosa illa quæ in veteri officio ecclesiæ Saueti Lazari ad Bellovaeum decantatur : Suscitatur Laaarus tumulo vinctus manus et pedes vinculo, adepturus dignius premium; gratulantur plures e populo, proclamantes viso miraculo, Redemptorem venisse gentium. Et paulo post: Discedit Lazarus, deserit patriam, mare transiit , timens savitiam J'udæorum, devenit ocius in Cyprum insulam flos sanctorum , præsulaiu sublimatus mundo vixit Do gratus , tandem per anariyrium est a Dro coronatus, etin celo collocitus ordine cœlestium. Hiec eadem prosa etiam nunc canitur in divinis offieiis ceclesiæ Saneti Lazari, quie est ad Lutetiam Parisiorum. Atque ita fit ut quo die Lazarus in Parisiensi subu: bio epis seopatum in Cypro gessisse et martyrium complevis-e dieitur , eodem et in urbe Massiliensis episeopus asseratur ab iis qui Parisiensis bre« viarii lectiones reeitant , aut ab anno circiter 1565 recitarunt. Scilicet ab isto tempore qua lectiones ex decreto Senonensi et Tridentino
En
debuissent expungi, tunc Parisiense breviarium occuparunt. An autem ex quo Lazarus iste copit haberi Massiliensis episcopüs, illud carminis genus compositum fuerit, quis eredet, eum istiusmodi carminum auctores gentis sui opinioni sese soleant accommodare?
His accedit Villamontius lib. 1 Peregrinationum, cap. 7, qui cum in iusula Cypro versaretur, et Citio, quod est oppidum Cypri, transiret, vidisse se antiquissima templa seribit ex populi traditione, in honorem sancti Lazari Citiensis episcopi ædificata. Verum hæc loci traditio quanquam Massiliensi antiquior, a veræ iamen traditionis natura deficit, cum nullum supra 600 abhinc annos testem sui habeat idoneum, nec cum vetustis de Lazaro Graecorum traditionibus conveniat. Etenim cum Epiphanius in Cypro episcopus , Zonaras, Cedrenus, Curopalates, et menologia Lazaro non tribuant episcopatum , quis illi episcopatum postea tribuere prudenter posset? Hic quoque episcopatus Nicephoro incognitus fuit, tametsi de Lazaro specialia quzedam narrarit libri 1 Historiæ cap. 25 : Multitudine (post ejus suscitationem) tumultuante ac pontificibus, et ipsius Lazari occidendi consilium rationemque quaerentibus, Hierosolymis relictis inde secessit, et finilimum qui Ephrem dicitur incolit locum. In urbe Citiensi , ex qua Lazari corpus translatum fuit Constantinopolim, erecta in honorem illius templa fuisse non dubito, et illa quæ ostensa sunt peregrinantibus vetustissima facile credo, sed quibus progressu temporis Lazaro, ex occasione reliquiarum vulgus Citiensem episcopatum aftinxit. Utrum autem id carminis. quod relatum est, a Cypriis Galli, cum rerum in insula potirentur, acceperint vel non acceperint, haud anxie quærimus, cum ubique semper fuerint qui similes versus et historias scriberent.
Nunc Massiliense Lazari sacerdotium breviler expediamus, et missum faciamus Reinerium, qui ad annum 1256 lib. contra Vualdenses, cap. 1, Lazarum antistitem fuisse scribit, sed cujus Ecclesi: non meminit : Leprosus, inquit, factus est Cenomanensis episcopus, et dic-
DE COMMENTITIO LAZARI ET MAXIMINI, MAGDALENÆ ET MARTHÆ
À dum, ut ex se præclara visa est, in Sanetorum Martyrum Topograpliam, quie, ut volunt, edita est anno 1450 et Neapoli recognita anno 1622 in Catalogum Sanctorum quem Petrus Venetus contexuit, in Compilationem Chronologicam, qui anno 1474 finitur, in ultimam de Lazaro Philippi Bausseti canonici Massiliensis panegyrim, in mille recentiorum scriptorum commentarios, atque adeo in Gallicanum martyrologium, rapida quadam et effusa. alluvione transivit.
Quoniam vero ex recentioribus aliqui Vincentium, Jacobum et Petrum citare non audent, quos quisquilias volentes, et venti spolia non raro collegisse litteratorum hominum nemo
B negat, suam sic artem in exitium veritatis oceultant. Ex futilibus quas illi referunt historiis, ad libidinem alia rejiciunt , alia retinent, alia comptiori Latinitate donant. Quod sane et pro Suo, et pro similium scriptorum jure, qui sanctorum gesta ad primam sui originem non recensent , facere possunt : Mentior, inquit Tertullianus, si non etiam a regulis suis variant inter se, dum unusquisque proinde arbitrio suo modulatur que accepit, quemadmodum de suo arbitrio composuit qui tradidi. Quasi vero ex aliqua narratione, quæ tota veris historiæ et traditionis legibus rejici debet, si aliud auferas, aliud immutes, aliud exspolias, veritate nitatur, quod libi placebit, in certa traditione positum sit,
C quod traditum scrijseris? Non ergo tibi liceat
nomen traditionis semper usurpare, cum quid ipsa sit, quid valeat, quid postulet, ignores, aut fabulandi causa dissimules. Quæ corrupta sunt aliquando sanctorum acta, non ad cujuslibet vertiginis calculos, sed ad vetustiora et puriora exemplaria exigi debent, adminiculante tunc, si velis, conjectura, sed quz nihil a recto et bene morato judicio alienum sapiat, et præterea primis Ecclesiarum traditionibus agglutinetur. Sic Turonense concilium , quod anno Cunisri 1555 convenienter decretis Tridentinæ synodi constituit : Ideo, inquit, volumus episcopos curare propria breviaria , quam fieri poterit certissime el accuratissime emendari , lectiones-
tus est Tubanus, et Luzarus etiam factus. est D que hic insertas peritorum industria ad historic
episcopus.
Et vero ex iis quæ jam de Maximino animadvertimus, satis apparet Lazarum longe serius factum fuisse episcopum Massiliæ quam Maximinum Aquarum Sextiarum. Jacobus Genuensis, qui cirea annum 1500 Lezendam Auream composuit, et secundum illum Philippus Cabellicensis episcopus, qui circa ann. 1555 Apologiam pro prædicatoribus Sancti Maximini contra Vizeliaci monachos seripsit, primi , aut saltem inter primos Lazarum cum aliis in navem Magdalenæ conjecerunt, eique de Massilienei Ecclesia providerunt, Quæ res postmo-
veritatem: ex antiquorum. probatorumque auctorum scriptis et monumentis reformari.
