‹ Notre pain quotidien, c'est-à-dire, Le T.S. Sacrement de l'autelChapitre 92 sur 134 · LIVRE II. — CHAPITRE IV · texte numérisé non relu

LIVRE II. — CHAPITRE IV

parce qu'il se trouve quelquefois distrait ; souvent, en effet, nous sommes délivrés de ces distractions par la grâce que le Sacrement produit ex opère operato. Ce n'est pas non plus un obstacle de ne se sentir aucune dévotion actuelle; parce que souvent on jeûne, on prie, on fait l'aumône, on se confesse et on accomplit d'autres bonnes œuvres avec rcpugnance de la chair et sécheresse d'esprit : et cependant on ne lâche pas prise, parce qu'en toutes ces œuvres on fait la volonté de Dieu. De même, il faut aller à la communion, même quand on se trouve froid et sans dévotion, pourvu toutefois que Ton n'ait pas à se reprocher quelque péché mortel. Agir autrement serait ne pas ser^^ir Dieu, si ce n'est à condition d'avoir d'abord sa récompense. Si quelqu'un vient à reprendre une si sainte pratique en alléguant le passage où saint Augustin dit qu'il ne loue ni ne blâme la communion de chaque jour, il faut lui répondre ce que sainte Catherine de Sienne répondit à un évoque qui, armé de ce passage, la reprenait de ce qu'elle communiait tous les jours : Gomment reprenez-vous, lui demanda-t-elle, ce que saint Augustin n'a pas eu la hardiesse de reprendre ? » Tels sont les sentiments du P. Salmeron ^ Le P. François Suarez 2, de la même Compagnie, la gloire

i Salmeron. Tom. IX, tract. 43, et object. 6.

2 Constat in primis necessariam esse habitualis gratise dispositionem, ut lioc sacramentum conférât interioris gratise efifectum ; et ex re ipsa constat, non posse habitualem gratiara augeri, nisi existere supponatur. Sicut autem quEelibet gratia, quantumvis minima, efâcit hominem simpliciter justum, et augeri potest, ita quselibet in hûc génère sufficit, ut hoc sacramentum suum effectum conferre possit... Nihil autem obstabit, quod heec gratia conjuncta sit cum vitiorum habitibus, aut cum venialibus culpis habitualibus, aut cum quocumque temporalis pœnae reatu, quia hsec omnia non impediunt, quominus homo vere vivat spirituali vita, et in ea nutriri et augeri possit. (De Euchar.^ disp., 63, sect. 3, in princip.)

Dico primo : nullus Eucharistice usus propter solam frequentiam

de son saint Ordre et de notre Espagne, parle en ces termes : « Pour que le divin Sacrement produise son principal effet, qui est d'augmenter la grâce, il faut que le commu-

videtur jure divino prohibitus. Probatur, quia frequentissimus usus,} videtur quotidianus, et tamen hic nec divino, nec ecclesiastico jurej prohibitus est, ut per se patet, tum quia nullibi est talis prohibitio,! et Christus absolute dixit : Hoc facite, vel : Quotiescumque man-j diicahitis panem hune ; tum etiam quia olim fidèles quolidie communicabant, ut insinuatur Actor. ii, verbis illis : Erant perseve-î vantes in doctrina Apostolorum, et orationibus, et communicationej^ fractionîs panis, id est Eucharistiae, ut omnes exponunt ; qui etiain< intelligunt communionem fuisse quotidianam, sicut orationem et: doctrinam. (Ibid., disp. 80, n. 2.)

Dico secundo : generatim loquendo, consultius est frequentius^ communicare, quam rarius ; magisque est in frequentiam, quam in * raritatem inclinandum, considerando actum ipsum absolute, seu ex suo génère. Hsec est communis sententia Theologorum... Et sumitur ex Concil. Trident., sess. XIII, c. viii, ubi ad frequentiam hortatur; et sess. XXII, cap. vi, optât Sancta Synodus, ut in singulis Missis fidèles adstantes communicarent ; atque ad idem conferunt dicta Sanctorum Patrum... Cyrill., lib. III in Joann., c. xxxvii, et lib. IV, cap. xvii, ubi inter alia notât, solam dilationem per se non conferre ad meliorem dispositionem, et regulariter contingere ut, qui tarde accedunt, minus dispositi sint, quam qui fréquenter. Chrysost. item multa de hac re scribit hom. 28 in I ad Cor., et inter alia dicit, semper esse tempus accedendi, si semper conscientia sit pura. Au- || gustinus etiam, epist. 119, non praefert eum qui ex reverentia absti- ' net, ei qui ex devotioue communicat ; et de Eccles. dogm., c. lui, nec laudat, nec vitupérât eum qui quotidie communicat.

Rationes etiam suut perspicuœ. Prima, quia communicare digne per se bonum est ; abstinere vero solum est bonum per accidens, vel ex defectu dispositiouis, vel ut homo ad reverentiam excitetur ; sed bouum per se prreferendum ex génère suo est bono per accidens. Secundo, quia fréquenter accedere est ex propensione charitatis, differre autem aut ex negligentia aut ex timoré ; sed per se loquendo melius est ex charitate operari quam ex timoré : ergo. Tertio, quia qui communicat, c£eteris paribus, excedit alium in fructu sacramenti ex opère operalo ; potest autem facile in aliis esse œqualitas, quia

Page 1