‹ Nouveaux mélanges d'archeologie, d'histoire et de littérature sur le moyen age (volume 2)Chapitre 212 sur 240 · Cf. Caractéristiques des saints dans l'Art populaire · texte numérisé non relu

Cf. Caractéristiques des saints dans l'Art populaire

tx. Cette traduction substituée à la fin textuelle du

proverbe dans le manuscrit, montre qu’avant Boileau

certaines locutions vulgaires ne s’écrivaient déjà plus : « Car le lecteur français veut être respecté. »

5. Shakspeare en a fait son drame Ail 's well that ends well, nouvelle preuve de la tendance humaine à historien les proverbes. Nos proverbes de société, dramatisés plus ou moins spirituellement, n’ont pas d’autre origine; bien que ce soit devenu passe-temps de désœuvrés, sous la forme moderne, née pour les salons.

6. Cf. Débat de l'âme et du corps, ap. Édel. Duméril, Poésies latines antérieures au XIIe siècle, p. 217, svv.

MÉLANGES D’ARCHÉOLOGIE

tare debet de supernis. — Aise fait larron. Si dives fueris, non eris immunis a peccato. — Autant eouste li suis comme la mesche. Corpus usurarii erit sepultum in inferno, pabulum ignis fœtidum; anima erit la mesche.

— A deables tant de mestres! di li crapoz a la herce Mundus habet suas scholas (leges) : caro physicam, diabolus nigromantiam ; sed unus est magister noster.— Autant tient poche corne sas (sac). Parva vetula ita tenet verba salutis sicut magnus theologus. — Au vespre loe l'an le jor. Ne laudes hominem in vita sua. Est laus hominis : Confitebitur tibi quuni benefeceris ei. Nus n’est prodom , nisi det mihi, dixit quidam. Laus diaboli : Laudatur peccator in desideriis. Laus Dei in fine : Tune enim laus erit unicuiqueaDeo — Ainz chante fous que prestres. Peccator, qui fatuus dicitur, in confessione debet primum dicere, id est canere, peccata sua; post cantat sacerdos, absolvendo. — Bone j ornée fait qui de fol se delivre. Scilicet de diabolo, vel mundo, vel mundanis. — Besoin fait vieille trotter. Vetula, anima peccatrix quæ currit ad confessionem. — Bon mot n’épargne nului. Ut ubi Johannes Baplista : Genimina viperarum. Sed quorumdam molliti sunt sermones s. — Bon morchié trait argent de borse. Vénale habeo regnuin cœlorum; pro duobus nummis habuit il I ud vetula (Marc, xii, lx\-Uh). Imo : Pro niliilo habuerunt terram desiderabilem. — Biaux noiaux gist soz faille escorce. Nucléus sub cortice, anima in carne. Habemus thesaurum in vasis fictilibus. Vel cortex amara pœnitentia, nucléus vita æterna ; etc. — Bien péri s'alleluye, qui a dos de buef la chante. Bos cornipeta, superbus qui contemnit audire laudes Dei et sermones ; etc. — Ce n est pas honte de chaoir , mais de trop gésir. Quia : Septies cadit justus et fortior resurgit...; sed quidam cadunt ut elephantes.... — Cil est povres qui Dexhet. Apec.: « Tu dicis quia dives sum... et nescis quia pauper es et nudus. ..» — De torte huche fait l'en droit feu. De peccaloribus per serpentera tortuosum recta vindicta sumetur in inferno... — De bien fait , col frait (rompu). Numquid redditur pro bono malum ! Deus dédit tibi bonum naturæ, quo abuteris per concupiscenliam carnis; bonum fortunæ, quo abuteris per concupiscentiam oculorum ; bonum gratiæ , quo abuteris per superbiam. — De grant vilain , grant cas. Sicut de Lucifero, Adam, Aman... — De douce assemblée, dure dessevrée. Hoc potest prædicari in nuptiis. Siccine séparas amara mors ! sed amarior erit ilia separatio : «lie in ignem æternura... » — Entre II selles chiet dos a terre. Duæ sellæ, spes diu vivendi etpropositum confitendi. — En petite meson a bien Dex grant parçon. Parva domus et humilis, Beata Virgo ; hæe domus tota fuit Dei. Sed in humili conscientia peccatoris magnam parlera habet Deus: «Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies. ..» — Fox voit à.cort sans mander. Sic mulli cum Petro intrant atrium sacerdolis, et ibi negant Dominum. — Fiers! n’as que perdre. Miles Domini in bel lo non potest amittere nisi equum. « Nolite ergo timere eos qui occiduut corpus.» — Grant honte fait sa mère, qui ne semble son père. Mater nostra Ecclesia, quæ nos lavat in baptismo, ungit chrismate et oleo, lactat doctrina etblanditur. Pater Deus qui nos pascit et hæreditatem [nobis] custodit ; cui assimilari debemus. Ergo : « Sancti estote, quia ego sanctus sum », dicit Dominus. — Mauvès ovriers ne trovera ja bon hostill. Confessor dicit peccatori : Poteris jejunare ? Respondet : Non. Poteris dare eleemosynam? Respondet: Non. Non potest invenire bonum instrumentum...

— Mal atent qui peut. Miseri Judæi adhuc exspectant cum asino 1 2 3 4; et sunt, cum Absalone, suspensi per capillos ad quercum. — - Nus ne puet tant grever com privez anemi. Caro concupiscit adversus spiritum... — Petit à petit vait l’en loing. Homo primo cogitât de peccato, delectatur, consentit, facit, assuescit. Sic paulatim filins prodigus abiit in regionem longinquam... — Parolemal entendue est mal jugiée. Verba prædicatoris, maxime comminando, male intelliguntur... — Quant biau ceint sor bel , si pert biau sa biauté. Job : Lucerna impii extinguetur superveniente splendore solis; id est memoria æternæ beatitudinis. — Qui n'a argent, si mette gage. Dominus clamat tabernam : «Qui sitit, veniat et bibat. » Sæculares emuntargento suo ; religiosi ponunt gage, corpus proprium. — Qui a mal voisin, si a mal matin... Sic diabolus, malus vicinus, animam

Page 1