‹ Œuvres complètes de Bossuet (volume 2)Chapitre 488 sur 631 · PRIMUM EXEMPLUM · texte numérisé non relu

PRIMUM EXEMPLUM

XX. De Eucharisties sacrificio. De re compositum ex auctoris mente, si reliqui Protestantes coiisentiant. — ■ Sitne Eucharistia sacrificium? Si cœteri Protestantes cum viro docto consentiunt, rem transactam putamus.

ALIUD EXEMPLUM

De intentione ad valorem Sacramentorum .

XXI. De intentione jam esse compositum. — Ea controversia non modo facile componi polest , verùm etiam composila jam est; cùm sit communissima sententia inter catholicos , eam intentionem quai' sit necessaria ad valorem sacramenti, eâ in re consistere, ut minister velit actus externos ab Ecclesià prœscriptos seriô peragere, neque quidquam facere quod contrariam intentionem prodat; quam intentionem nec ipse irritam facere quàcumque secretà intentione possit. Teslatur autem Patlavicinus Cardinalis , in Historià Concilii Tridenlini', et alii , sacrum Concilium nihil quidquam voiuisse deflnire amplius. Porrô de discrimine actualis, virlualis, habitualis intentionis ab erudilo auctore comprobato, nulla controversia est.

ALIUD EXEMPLUM

De septem Sacramentis.

XXII. Quœstionem istam non in ambiguo esse positam : singillalim de Matrimonio sancti Aiiguslini locus. — An quinque Sacramenta, quœ prœter

1, Lit). IX , c. VI , n. 3, 4.

PROJET DE REUNION ENTRE LES CATHOLIQUES

Baptismum cl Eucharistiam Ecclesia Roinaiia prolitetur, Saci-aiiicnla dici possiiil lalo signilicatu, rcver;l Icvissima, seu iiolius nulla csl qui-nstio. An sinl sacra signa à Ghrislo insliUila cuni proniissione gratia; juslilicanlis, sivo inrundcndte priniilus, sivc aiigend;e, gravissima est, ncquc in anibiguo posita controversia. Facile tamen compononda ex erudili auctoris ac Lulheranorum corainunibus decretis, ut infrà oslendclur'.

Etsi autem Matriinonium non est à Ghrislo primitus instituluni, ab eo tamen instauratum et ad primam forniani reducUim esse constat, quod sulTicit ut inler clirtisiana Sacramenla censealur. Certé Augustinus non modo Sacramentuin vocat ; sed etiani, quo magis Sacramenli ratio inesse credatur, Baptismo comparât, lib. ii de Nupl. et Concup., cap. x; de qu;l re infrà copiosùsdisseremus-; nunc id lantùm agimus, an hœc quaislio in ambiguo sit posita.

ALIUD EXEMPLUM

An Peccuta verè tollantur.

XXIII. Qumstio , quid sit peccata tolli, et solâ fide justificari , facile componenda. — Si Proteslantes cum erudito auctore consenliunt in remissione peccatorum reverà tolli realum culpœ et pœnœ, quod est formale peccati , nulla, quantum ad hoc caput, controversia relinquetur. Remanebit tantùm quœstio, meo sanè judicio l'acilè componenda, nondum tamen composita, quid sit peccata tolli; quâ de re jam diximus, et iterum dicemus loco commodiore'.

ALIUD EXEMPLUM

Aw sola fides justificet.

De Dei quidem niisericordiâ, deque Christi merito nullum est dubium quin nos verè justilicent.

Quod autem fides justificet , non niida, sive .sofa axU solitaria ac bene operandi proposito destilula, ubi Lutherani cum amplissimo auctore consenserint, omnino Catholicis satisfecerint.

ALIUD EXEMPLUM

An aliquis possit esse certus de siiâ justificatione et pcrseverantid ad salutcm.

XXIV. Non suinus de justificaHone quàm de ipsa salute cerliores. — De utroque jam diximus ad postulatum tertium^. Quod vir eruditissimus dicit : Qui crédit et scit se credere , is polest absolulè esse certus de sud fuie et consequenter de sainte, ita interpretatur, ul de salute cerii simus duntaxat conditionaliler. Non vidcinus aulem quare necesse sit ulde justificatione certiores simus. Imn qund iterum atque iterum pro rei gravilatc inculcandnm ducimus , hanc cerliludinem maximô proliibrnt illi Scriptur.-e loci , quels constat pœnitentiam veranique cunversionem debere praicedere , antcquàni nobis peccata remillantur. Pœnilemini enim et convertimini , ut deleanlur peccata vcstra'^. Al de pœnitenlià et conversione veriV, nec ipsi Lutherani certes se esse conlidunt, vcrenlurque nobiscum, ne, latente aliquo pravœ voluntalis afiectu et actu , illa conversio (igmenlum esse possit aniini sibi blandientis. Quâ igitur ralione de sincerâ pœniten-

1. Inf., pari. II, n. 82 et seq. — 2. Idem, n. 85. — 3. Sup., n. 8. Inf., part. II, c. i , n. 65.-4. Sup., n. 6, 13. — 5. Act., III. là.

liil duliilare coguntur, eâdem profcclô ralione de fide sua dubilaverint; ut prrefidenlis animi, ipsi quoquc Lulhero exosa securilas ac superbia retundatur. Undc illud : Credo, Domine, apud Marcum, motu incredulitatis addilo tcmperetur ; adjuca incredulitatem ineam'. Quo ctiam spécial illud : neque meipsum judico'', et illud, Vosmetipsos lentale, si estis in fide , ipsi vos probate^ ; quœ cjus profectô sunt, cul de statu suc non liquet, eà quidem cerliludine, cui non possit subesse falsum. Atque id viro docto facile persuasum iri confido, ac por Ipsum reliquis Confcssionis Aufruslanœ defensoribus. Quod ad Marlinum illum Eisengrinium spécial à conciliatore iaudatum, noque nos viruin noviraus, neque ejus dicla probamus ut sonant.

ALIUD EXEMPLUM

De possiiilitate implendx legis.

XXV. Patris Dionysii probatur sententia. — Si Protestantes admillant quam erudilus auclor Palris Dionysii in suà Vidpacis laudal sententiam, nulla erit quaestio, nisi furtè de verbis; quod etiam evicisse me pulo ex Apologià Gonfessionis Auguslanae'', ut profectô ck de re nulla sit difficullas. Scilum etiam illud egregii aucloris ad impossibile neminem obligari, alque à fidelibiis implerl legem quantum evangelico fœdere leneantur.

De Concupiscentid, etc.

XXVI. Idem. — Placet eâ de re ejusdem Capucini hic relatus locus, hoc tamen addilo ad elucidationem; nempe concupiscentiam in aclii primo, malam quidem esse per se ac viliosam , non tamen includere formale peccatum; sed peccalum dici, quod à peccalo orla sit et ad peccalum inclinet, ut sœpe Augustinus; quod erudili aucloris explicationibus congruit.

ALIUD EXEMPLUM

An bona opéra justorum in se perfectè bona , et ab omni labe peccati pura.

XXVII. De re non de verbis quœstio, sed facile componenda. — Aliud est opus perfeclum esse, aliud à peccati labe purum. Ac de perfeclione quidem, omnes consenliunt in hàc mortali viia nunquani esse absolulam. Gaîterùm dari aclus ab omni peccati labe puros, divinâ aspirante gratid, et Tridenlina Synodus delinivit'', neque ullus Calholicus inficiabitur, neque exislimo œquiores Proteslantes ab eà scnlcniiit disseiisuros. Gcrlum enim est in visitalione Saxonicà banc proposilioneni esse suppressam : In omni opère peccamus , quod illa à Chrislianis sensibus niniis abhorerrel ; nec immerilo : cùm enim, verbi gralià, dicebal Apostolus : Quis ergo nos separabil à charitate Christi? tribulalio, an anijuslia, an fames^ etc.? aut illud : Vivo ego, jam non ego, tivit verô in me Christus'' ; ils in aclibus, aliisque cbrisliano spirilu plenis, subesse aliquam peccati labem cbrislianœ aures ferre non posscnt; idque non ad horainis, sed ad ipsius sancti Spiritùs intus operantis conlumeliam

1. Marc, IX. 23. — 2. /. Cor., iv. 3. — 3. //. Cor., xni. 5 — 4. lliH. des Variai., liv. m. n. .30. — 5. Sess. vi , can. xxv. — G. Rum., VIII. 35. — 7. Oal., u. 20.

perlineret : nec salis est confiteri bo7ia justorum opéra non esse meras iniquitates ac merapeccata, quod per se essel absurdissimum, nisi siinul fateare per Spiriluni sanctum lleri à justis opéra ab omiii peccatû pura, etsi nonduni charilale perfecla; quà de re exisLiraaraus nuUam aut fere nullani superesse quœstionem , ubi reliqui Protestantes viri eruditissimi explicationibus assensuin prœstiterint.

ALIUD EXEMPLUM

An renatorum opéra Deo placeant.

XXVIIL Idem quod de prœcedenti. — Hue redit dislinclio arliculi pra;cedenlis. Si imperfectiones ita vir doctus intelligit , ut ad potiora et perfectiora semper enitamur, veramque perfectionem in l'uturà vilâ expectemus, eo sensu in quovis aclu bono imperfeclionem agnoscinius : sin autem iniperfeclionem intelligat aliquam peccali labem , negamus. Placent ergo Deo bona opéra justorum, quod suo modo perfecta, hoc est, ab omni peccalo pura esse possint : placent aulem per Chrislum , quod et ab ejus Spirilu in membra influente prodeant, et quùd, licet sancti non in omni actu peccent, non tamen absolutè à peccato liberi , proindeque semper indigent condonalione perChristum, ut ex Tridentinà Synodo suprâ retulimus', credimusque eam in rera Protestantes onines non contenliosos , facile consensuros.

Page 1