RESPONSIO

LXIII. Iind rcrn hujus spem esse maxlmam per viri erudilissimi scriptum. — Respondere lamen possumus (faxil aulcm Deus ul bénigne id audiant quod mitissimo animo |)romimus) non a'quam utrinque conditionem videri. Neque enim illi , quos fra- Ires habere oplamus , Ecclesiœ infallibilitatcm asserunt : hanc autem à nobis propugnari pro fun-

damentali dograate non ignorant; idque ab antiquissimis, ne quid hic dicani amplius, temporibiis; nec si se à suis decretis tantisper inflecti sinant ideo coDsequelur, ut pacis rationes penitus conlurbenius, quod liquidé demonslravimus nobis eventurum, si pristina nostra décréta convellimus; adeo ut, nec futuro quod proponunt Concilio, sua fides atque auctoritas constat.

Et lamen si asperum illud retractationis aut ejurationis vocabulum, non quidem forlioribus animis, sed inflrmioribus, cerlè verecundiorihus lanto sil odio ; âge amplectamur id, viro egregio prœeunte' , quod est mitissimum , ut lldei dograata in qua> consentiamus explicatione dilucidà ac declaratione comraodà componaraus. Ego verô sic sentio usque adeo totum jam processisse negotium , ut dcclaralionis hujus articules plurimos eosque gravissimos non aliis quàm viri doctissimi verbis contexturum me spondeam. Adducantur etiam Tridentina Synodus, Augustana Confessio, Apologia , alii Lutheranorum libri symbolici, utriusque partis fidei testes : seligantur ea quœ paci viam sternant , in Tridentino Concilio; si quid obscuritatis sive dilTicultatis occurrerit , non reprehensionis sed elucidationis gratiâ proponatur : sic faxo ut pacificë omnia transigantur. Cujus rei expérimenta quœdam per omnes articules à viro clarissimo taclos ego quidem stalim proferam , rem tolam elimandam , atquc ad perfectum veluti deducendam eidem relicturus. His ergo prœmissis, jam eo auspice qui pacis dator, imo qui et ipse pax nostra est, incipiamus beatum pacis negotium sub hoc fere titulo.

DECLARATIO FIDEI ORTHODOXE

QLAJI ROMAND PONTIFICI OFFERRE POSSIXT AUGUSTAS.E CO.NFESSIO.NIS DEFENSORES.

LXIV. Ad quatuor capita controcersiœ reducunlur. — Omnes controversias ad quatuor veluti capita reducimus : primum de Justificatione , allerum de Sacramenlis, tertium de Cullu et Ritibus, postremum de fidei conûrmandae mediis, ubi de Scripturâ, et Ecclesiâ, et Traditionibus.

CAPUT PRIMUM

De Justificatione.

Articclus pblmus. — Quod sit gratuila.

LXV. Gratuila justificatio , quce eadem est peccatorum remissio et gratiœ irifusio. — In hoc articule nuUa est ditTicultas. Summa enim spei nostrse ac justificationis hœc est : eum qui non noierai peccatum, pro nobis peccatum fecit, ut nos efjlceremur justitia Dei in ipso-; neque vero alla esse poteral victiraa placabilis Domino, aut heslia pro peccatis, nisi Verbum caro factura; quia, ut Apostolus prœdixerat, Deus erat in Christo inundum reconcilians sibi, non l'eputans ipsis delicta ipsorwn^. Neque enim imputât, qui non modo gratis dimiltil , veriim etiam justitiam sanctitatemque donat.

Nec Tridentina Synodus negat imputari nobis Christi justitiam , aut eà imputatione ad justificationem opus esse; sed id tantùm, justificari homines solâ imputatione justitiœ Christi , exclusd

1. In explicai. Theorem. — 2. //. Cor., v. 21. — 3. Idem, 19.

gratiâ', qui nos intus facit justes per Spiritum sanctum, diffusa in cordibus charitate : quin etiam Christi mérita nostra esse per fidem, nec tantùm imputari nobis, sed etiam applicari et communicari eadem Synodus profitelur-, quâ communicatione fit non modo ut peccata nostra tollantur, sed etiam à Christo transmissa justitia infundatur. Hœc igitur novi horainis justilîcatie est.

Neque ab eâ sententià detlectit Augustana Confessio, quœ sanctum Augustinum laudet' Apostoli dicta sic interpretantem : « Qui justilicat impium, » id est, qui ab injuste facit justum. » Sanè Augustinus in eâ re totus est : » Legimus in Christo » justiflcari qui credunt in eum, propter raultam » cemmunicationem et inspirationem gratiœ spiri- I) talis"* : » nec aliter Apostelus qui justificationem sancto Spiritui intus regeneranti et renovanti tribuit^. Quo duce, Milevitana Synodus, à viro clarissimo inter authenticas habita, docet « in parvulis » regeneratione mundari quod generatiene traxe- » runt^; » quô perspicuè attribuit régénération! remissionem peccalorura. Quid si autem justiflcari eadem Synodus Milevitana docet '; neque necesse est justiûcatienem à regeneratione et sanctiflcatione secerni, quas in Apolegiâ sœpe confundi et ipsi Lutherani in libre Concordiaj testantur*. Cerlè Apologia passim justificationem non merœ et externaî imputationi, sed Spiritui sancto intus operanli tribuit^. Non tamen prehibemus ne sanctificationem, sive regenerationem ac justificationem reipsâ inseparabiles, mente et, ut aiunt, ratione secernant : quanquam non placet ad hœc subtilia ac minuta, ad hœc priscis sœculis inaudita, deduci christianee doctrinœ et gratiœ gravitatem.

Illud autem prœcipuum est hujus articuli capul : « gratis justiflcari nos, quia nihil eorum quœ jus- » tiflcationem prœcedunt, sive fides, sive opéra, » ipsam JQStiflcationis graliam premerenlur. Si