rit., ui

l'HOJET DE RÉUNION ENTRE LES CATHOLIQUES

imô vern ram , alqiic ex ea un:\ congregatam Syno- (luni Basilccnscni pro vero suminoquc et indubilato judice agiioscebant; quo circa nec pastores suos judicum loco, scd supplicum numéro esse poslulabanl : Protcstanles verô, secessioiie faclà , eaindeni Ecclcsiam pro parte adversA habent, neque ullam agnoscunt legiliiiiam Syiiodum, oui non litigantes assistant ut judices; quo uno concidcre omnem ecclesiasticorum judiciorum rationeni, ha;resesque et schismata immedicabilia lieri ostendimus, resque ipsa loquitur.

Quarto , Bohemi nihil delrahebant Synodorum auctoritati. De uni Constanliensi tacere vcUe videbantur, neque ex causa général! , quœ ad anleacla Concilia trahi posset, qualis esset illa : quôd ex parte ad versa congregata esset; verùni exceptionc quAdam singulari, quôd in eâ Synodo inauditi damnali csscnt, quôd, data audientià, à Basileensibus facile rcparari posset : contra Protestantes non id obtendunt quôd inauditi damnati sint; sciunt enim nunquam negatam esse audientiam, salvosque conductus, quales postulassent, esse concessos; verùm illud objecerunt pastores suos, nullà licet verà episcopali ordinalione suiïultos, utcumque securos, non tamen partium loco audiri, sed judicum auctoritate assidere debuisse; alioquin lestabantur detrectari à se judicium ut iniquissimura , et ab adversâ lantiim parte prolalum; quEe causa cùm ad anteacta Concilia traherelur, non uni certo Concilio, ut quidem prœferunt, certis rationibus auctoritatera detrahunt, sed omnia Concilia supra mille annos unâ liturà obducunt, erranlemque et auctoritate cassam per tôt siccula inducunt Ecclesiam; neque ullam pandunt viam , quà anteactis secuturisve sœculis potior aut validior esse videatur, uti prœdiximus.

Quintô, Bohemi de uno tantùm articule contendebant, eoque facile conciliabili , imô conciliato, si concordati vira rationemque caperent : Protestantes verô nihil non commovère, concussis etiam Ecclesiœ fundaraentis, eversisquippe perpetuœdivinœ assislenliœ promissionibus, detractoque Ecclesiœ Spirilûs sancti magisterio; quo lit eorum causa, non nisi refeclà tolA semel Ecclesia, pro illœsâ atque intégra haberi queat.

Denique etsi cum Bohemis de Constanliensi Concilio per œconomiam laceretur, sanè se submitlebant ultro Basileensi Concilio, ex capite Frequens Constantiensis Concilii convocato , ejusque decretis palam inlia;rcnti , imô apertè professe se ab eorum auctoritate nunquam rccessurum , in eo quoque articule de quo cum Bohemis agcbatur, ut ex Actis ostendimus; (|uamoljrcm certo esset fulurum, ut Constantiensia décréta lirmarentur, quemadmodum factura est, Bohemique , presso scilicet Constantiensis Concilii nomine, in Basileensi, quod a'(|uipollerel, illud agnosccrent. Al ab eo Concilio quale Protestantes postulant, nil nisi odia et schismata expectari possunt; ci'ini illud coaliturum sit ex partii)us de summA religionis pugnantibus, aboliiis etiam quœ à mille annis gesta sunt, tanquam à tôt sœculis nulla christianistas, nulla légitima veraque Ecclesiasupercssct. QureoraniaProtestanlium postulata , cùm à Basileensium condescensu toto cœlo distent, nempc id sequitur, non raodô ex eo excmplo nihil eorum sequi qu.'enunc postulant, verùm etiam.

cùm in eo maternœ Ecclesiœ charilas, ad extremos us(|ue limites proccsseril, quidquid ultra petitur absurdum et ini(iuum videri.

CVII. Puslrcmum anjumenlum quo Proleslantes inexcusabilcs habeanlin' : liujus scripli conclusio. — Hue accedit postremum arguraentuin, ([uod nullam Protestantibus, in casu à clarissiino Leibniz proposito, excusalionem relinquat. Rcs auteni uno verbo transigitur ex epistolà 13 julii ad rcligiosissimam Brinon , dat;\ 1692, qu;\ quidcra ille questus de lidei delinitionibus, ut ipsi quideni videtur, non necessariis, hoc addit : « Si delinitiones illa; inter- » pretationibus moderatis salvœ esse possint, bcnc » orania processura; » atqui ex ejus sententiâ hœ delinitiones salvœ esse possunt domini Abbatis Molani moderatis interpretationibus in maximis controversiis, ex quibus de reliquis œstimari possit; bene ergo nobis procedunt omnia , nihilque causai subest curaraatores pacis ad unitatera non redeant, rei futuri schismatis, nisi redierint.

Quo loco notandum illud , inlerpretaliones eas non ita proponendas tanquam ab Ecclesià Romano- Calholicàadhucreposcendœ videanlur; quippe quas ostenderimus claris perspicuisque Synodi Tridentinœ decretis ac verbis contineri. Quascumque enim declaraliones Abbas doclissimus altulit de Justitià christianà, de Transsubslantialione, de Sacrificio, de invocatione Sanctorum, de Imaginum cultu, et aliis ejusmodi, eœ in Tridentind Synodo, ex eâque relatis decretis facile reperiuntur; de quibus articulis, si rectè apud nos et inculpatè doceatur, nihil erit cur aliis longé minoris moraenti pax ecclosiastica retardari existiraetur. Summa ergo rei confecta est, neque remanere in sentenlià, aut à nostro consortio separari licet, nisi eos qui jam in schismate obdurenl aut salutem negligant.

Neque respondere oportet ejusdera Abbatis de Lulheranis dograatibus declarationes œquè esse probabiles, adeoque orania utrique œquo jure esse. Priniùm enim constat cùm nos ii simus à quibus facta secessio est, eos quoque esse ad quos redeundum, si salvâ conscientiâ, fieri possit, nostraque doclrina sana et anliqua sit. Atqui talem esse Abbas amplissimus evicit in prœcipuis articulis, ex quibus de cœteris œstimari potest, ut diximus; ad nos ergo redeundum, nullaque excusatio superest dissentientibus.

Prœterea liquet interpretationes eas, quibus Abbas doctissiraus Lutherana dogmata emollit, non esse œquè authenlicas ac nostras, cùm hœ Tridenti publicA, illœ privatâ tantùm clarissimi Abbatis auctoritate constent.

Jam illud certissimum, multa Lutherana dograala, verbi causa Ubiquitatem, atque dccretum illud : Bona opéra ad salutem non esse necessaria , nullà interpretiatione colorari posse; itaque dominas Abbas ea dogmata procul à chrislianis auribus ainandari sinit. Nihilo tamen secius prima illa de Uliiquilate tara absona, tara portentosa doctrina, auctore Luthero , lolA ferè sectà iiivaluit : allera verù de bonis operibus ad salutem non necessariis publico décrète nusquamantiquato tirmata remanct, atque in Prolestantium scholis ecclesiisquc passira obtinet.

Atque hinc liquidô confirmatur Ecclesiœ Catholicœ de suâ infallibilitate suarumque delinilionum

ET LES PROTESTANTS D'ALLEMAGNE

cerlA ac perpetuA veritate scntentia. Nain cum inter ejusraodi detiiiitiones nulla; sint quœ ProtestaïUium judicio tôt erroribus scatere videantur ac illfe Tridentinœ, illud lameii etTicilur Abbatis doctissimi interprelationibus ex ipso Goncilio sumplis, plerasque earum et esse inculpatas et antiqutc Ecclesiœ consensione nili, quod certo argumento est, Christuin et Ecclesiœ suœ adfuisse olira, nec postremis quoque temporibus defuisse.

Hinc ergo illud existit, clarissimuin Leibnitz aliosque quibus placent Abbatis doctissimi conciliationes,absit verbo injuria, non excusari iisàschismate hœresique ac pertinacià ; primùm quod ejceptiones quas adhibent Gonciliis , ex eorum sententià in suspenso habendis, ejusinodi sint, quibus omnium ecclesiasticorum judiciorum pacisque ipsins christianœ ratio convellatur; tum quod nullum exemplum habeant ejus quem postulant condescensùs, cîim Basileensis ille, quem meritô arbitrentur fuisse vel maximum, nihil proQciat, deniquequôd Tridentinœ delinitiones tôt Proteslantium atïectaj probris, bene tamen inlelleclœ, doctissimi Abbatis sententià inculpalœ habeantur; qiio fit ut Abbas doctissimus, rerum agendarum tantiim ordine comrautalo, suis viam pacis, prout animo conceperat, ac velut salutis porlum aperuerit.

Unum corpus et unus spirilus. Ephes., iv, 4. Meldis, mensibus Aprili, Maio, Junio et Julio an. M. DC.XCII.

REFLEXIOxNS

DE M. L'ÉVÊQUE DE M EAUX, SUR l'écbit de m. l'abbé molanus.