CAPUT QUARTUM
De fldei firmandx mediis.
AnTicn.iis Pbimus. — De Scriplurd cl Trailitiono.
ScRiPTUiuE canonem Tridentina Synodus admisit illum, qui jam ab Innocentio I', à Goncilio Garlliaginensi III , à sancto Gelasio Papa ante s.xcula tredecim admissus est : quà de re nihil Gonfcssio Auguslana, nihil Apologià, aliique symbolici. libri suprà appellati, questi sunt. Rem ut notam uno verbo transigimus. Id lanlùni annolamus ;\ Goncilio Garlliaginensi III diligentcr observatum , canone xi.vn, non à se hos libres in canonem introductos , sed désignâtes eos qui jam à Patribus canonicœ Scriplurœ titulo legcrenlur.
1. Sess. XXV, de Purg. — 2. Apol. rc.ip. ud object. et de vol. mon., p. 99,281. — 3. £>. m. ad Exemp.,cap. vu.
Vulgata versio , sancti llieronymi nomine commendata , et tôt sœculorum usu consecrata , ex Goncilii Tridenlini verbis ita ;wo aulhenticâ habetur, caMcrisque latinis quœ circumferunhir editio- 7iibus prœferlur ' , ut nec icxtui originali , ncc antiquis versionibus, in Ecclesiâ sive Orienlali sive Uccidenlali rcceptis et usitatis, sua detrabatur Veritas et auctorilas, sed usus regatur apud nos, certumque omnino sit, eâ versione ad fidei morumquo doclrinam asserendam, sacri texlùs à Deo iiis- |iirali reprœsentari substantiam ac vini, quod suflicit.
Neque litigandum videtur de Tradilionibus, cùm viros doctissinios juxta alque candidissimos testes habeamus eam Protcslantium moderatiorum esse senlentiam, non solùm ipsam sacram Scripturam nos tradltioni debere, sed etiam genuinum et or- Ibodoxum Scriplurœ sensum , et multa alla, quœ ex sequentibus lîrmabuntur.
Articulos II. — De Ecclesiœ infallibilitate.
Ecclesiam esse infallibilem , certa doclrina est Confessionis Augustana;; et Apologiœ , ciim assidue provocent ad veterera Ecclesiam; imô etiam, suA. doctrinà expositil, diserte dicant^ : « Hœc summa » sit doctrinœ quœ in Ecclesiis nostris traditur; et » consenlaneam esse judicamus prophelicœ et apo- » slolicœ Scriplurœ et Catholicœ Ecclesiœ, poslremo » eliam Ecclesiœ Romanœ, quatenus ex probalis 1) auctorilius nota sit. Non enim aspernamur con- » sensum Gatholicœ Ecclesiœ. » Memorandumque illud imprimis : « Non enim adducli pravâ cupidi- » laie, sed coacti aucloritate verbi Dei et veteris » Ecclesiœ, amplexi sumus hanc doclrinam'. » Sic Gonfessio Auguslana luculenlissimè in primis editionibus. In libre verô Concordiœ nonnulla detracta sunt; illud scilicet'* : quôd coacti sint auctoritate verbi Dei cl veleris Ecclesiœ; quasi vererenlur de Ecclesiâ magnillcentiùs dicere quàm par esset. Sanc apud Apologiam , in responsione ad argumenta'', volunl doclrinam suam sanclis Patribus el universœ Ecclesiœ Chrisli esse consenlaneam, ila ul nec ab Ecclesiâ Romand discessum fueril. Quœ, si vero aninio nec inaniler proferuntur, profeclù documente sunt, hanc de Ecclesiœ certà aucloritate doclrinam, ex intime Confessionis Auguslanaj atque Apologiœ sensu esse depromplam; quo pcrlineal illud ex eâdem Apologià" : « Inter inlinila pericula mansuram » esse Ecclesiam; inOnitil licet multiludine impio- » rum oppressam, atque omnino exislere Ecclesiam, » eamque Catholicam, non civitatem Platonicam, » sed verè credentes et justes sparsos per lotum » orbem, cujus notas esse Evangelii doclrinam el » Sacramenla; » ut proinde necesse sit, quemadmodum jusli toto orbe sparsi sunl , paslores itideni Evangelium prœdicantes et Sacramenla prœbenles toto orbe esse dilTusos, neque unquam desiluros. Hœc, inquiunt, Ecclesiâ est columna verilalis; nunqnam scilicel recl;r praxlicalionis el Sacramenlorum adminislrationisoiïicio destituta, ut et suprà diximus'. Quœ iiuidem summa est verœ doctrinœ, paucis desideralis, quœ. facile suppleantur.
1. Sess. IV. decr. de edit., rtc. — 2. Confess. Augu$t., concl. — 3. Confess. August., art. xxi. — 4. Lib. Concord., p. 20. — 5. Apo;.,;). 141. — 6. Apol., cap. de Ecc, p. 145, 146, 147, 148. — 7. Sup., cap. u, art. viii.
ET LES PROTESTANTS D'ALLEMAGNE
Articulus III. — De Conciliorum generalium auctoritate speciatim, quœ sit Protestantiwn senientia.
Postea quàm de Ecclesise Catholicce, si bonâ fide agaraus, certâ auctoritate constitit, ad auctorilatera Conciliorum generalium , quas Ecclesiam Catliolicam repreesentent , facilis est transitus; imo transacta res est ex solâ Prcefatione Confessionis Augustanae ad Carolum V, ubi hœc agunt' : primiim, ut de congregando « primo quoque tempore tali » generali Concilie » Imperator cum Romano Pontilice tractet : tum, ut in eo Concilio spondeant « se 0 comparituros et causam dicturos : » denique, ut etiam commémorent, « ad hujus generalls Con- >i cilii convenlum , in hàc gravissimà causa, debito » modo et forma juris à se provocatum et appella- » tum fuisse; cui appellation!, inc(uiunt, adhuc » adhœremus. »
Sanè ibidem addunt à se quoque appellatum ad Cœsareara majestalem ; non quô Imperator de causa ûdei judicaturus esset, quod erat inauditum; imô vero Ipse Caîsar palam declaraverat , ut in eâdem Prœfatione fertur, « se in hoc religionis negotio » non velle quidquam delerminare nec concludere » posse, sed apud Pontilicem Romanum diligenter » dalurum operam de congregando Concilio, » quaî ejus partes erant , non profecto ut judicium sibi vindicaret.
Ergo in religionis causa ad solum générale Concilium debito modo et forma juris provocabant; quo etiam continebatur illud, ut et comparèrent, et causam dicerent, et judicio starent, cùm nec aliud agnoscerent superius in terris judicium cui se sisterent.
Quod autem liberum et christianum Concilium postularent, jure et ordine factum; neque hic quœritur quid postea gestum, sed quid ipsi professi sint; quippe ciam solemnis illa professio, si res bonà fide, non cavillatoriè agebatur, per sese valeat ad constituendam in ipso Concilio auctoritatem eam , quam detrectare sit nefas; adeo hœrebat animis ea religio, cujus etiam in ipsis Confessionis suaî initiis imraoriale monumenlum exlare et gestis inhœrere voluerunt.
Articixls IV. — De eâdem auctoritate qiud Catholici senliant, et quid Protestantes objiciant.
Protestantes Calholicis vitio soient vertere , quod cùm Ecclesiœ inl'allibilitatem agnoscant , de ejus infallibilitatis subjecto nihil certi habeant, cùm pars in Papa etiam solo , pars in Conciliis œcuraenicis, pars in Ecclesià toto orbe diflusà infallibilitatem coUocent. Horum ergo gratià nobis l'œdum incerti animi vitium atque aperlam repugnantiam objiciunt. Neque animadvertere volunt, eas sententias, quas répugnantes putant, coramuni omnibus dogmale ac verilate niti. Qui enim Papam vel solum putant esse infallibilem quanto magis cùm Synodum consentienlem habeat'? Qui vero Synodum , quanto magis Ecclesiam quam ipsa Synodus reprœsentet? Aperta ergo calumnia est, quod nos Catholici de infallibilitatis subjecto nihil certi habeamus , cùm pro indubitato apud nos habeatur, et Ecclesiam Calholicam et Concilium eam repra;sentans infallibiiitate gaudere : Concilium aulem
