‹ Œuvres complètes de Bossuet (volume 2)Chapitre 543 sur 631 · Sup,, I. pan. — 2. Sess. xxv. decr. de Iiidulg · texte numérisé non relu

Sup,, I. pan. — 2. Sess. xxv. decr. de Iiidulg

PROJET DE RÉUNION ENTRE LES CATHOLIQUES

» coramuni omnium CouLiliorum (Hispanicoriim » scilicei) judicio comprubata, salubri cliam divul- » gatione in agnitioiiem plebium Iranseant'. » Sic Synoduin quam non novcranl suam esse fecerunl. Quo etiam rilu aliœ Synodi, ipsaque adeo Conslanlinopolilana I Synodiis ab Occidenlalibus adoptala, in secundi œcumenici Concilii nomen ac lilulum crcvil. Sic quintani Synodum, absque Sede apostolicà celebralam, eadem Sedes probando fecit suam. Seplimam quoque Synodum alj eildem Sede aposlolica , lolàque Orientali Ecclesiâ contirmatam, post aliquol dilïicultales verborum ac disciplina) potiùs qukm reruni ac dogmalum , Gallicana, qua; non interfueral, et tola Occidentalis suscepit Ecclesiâ; quà consensione ejus auctoritas ut in Oriente, ita toto in Occidentc eu usque invaluit, ut nunquam postea in dubium revocarelur.

Quùd autem Protestantes objiciunt , Concilium Tridenlinum non esse œcumenicum, eo quod in illo cum calholicis episcopis ipsi non sederint judices , sed ab adversà parte latum sit judicium; huic profeclô quereUe si daretur locus, nuUa unquam Concilia exlitissent aut extare possent; cùm nec Niccena Synodus Novatianos ac Donatislas , aut alios jam ab Ecclesiù quocumque modo séparâtes admiserit judices, neque unquam hajretici à Catholicis judicari possunt, neque qui ab Ecclesiâ secesserunt, nisi ab iis qui unitalem servant. Neque Lutherani cùm Zuinglianos, factis Synodis, condenmarent^, eos assessores habuere; œquitas sinebat à Catliolicâ Ecclesiâ haberi judices etiam episcopos Anglicos, Danicos, Suecios, aperta odia professos; quippe qui ab Ecclesiâ Romanâ ut impià, ut idololatricâ, ut antichristianâ recessissent; nedum Germaniœ Protestantis ministres aut superintendentes, qui ne quidem essent episcopi; cùm solis episcopis locum in Synodo deberi universa antiquitas fateatur.

Sed hœc contentiosa omittamus. Accédant, discutiant, privatim "examinent, œquas et commodas ex ipso Concilie repetilas declarationes admittant, acta sua symbolica conférant cum Synodi nostrœ decretis, pacilicum et catholicum induanl animum; sic Tridentinam Synodum sibi quoque haud œgrè œcumenicam facienl.

Articdlus IV ET OLTiML-s. — Sumitia didorum; ac de diffcultatihus superaiidis.

Maxima difflcultas, infixam pectori à cunabulis penitusque visceribus inolitam atque concretam excuterc religionem : ingens opus, imo vero datum optimum, donumque perfectum , descendent à Paire luminum'', nec ah liomine espectandum.

Et jam pro suâ clemcnlià Pater misericordiarum curandis vulneribus deplorand;e discessionis duo opportunissima remédia contulit : alterum, ut intellectu facile esset perspicere pro secessionis causis multa nobis fuisse imputata, quœ val mera commenta essent, vel ex privatorum doctorum opinioiiibus translata in Ecclesiara, nunquam approbanle eâ, imo verô potiùs vel maxime répudiante, editis castissimis et utilissimis Concilii Tridenlini prœsertim de justilicatione decretis. Quanquain aulem à nobis lioruin magna pars non diligenter

1. Epist. Léon. ii. 45. Conc. Tolet. xiv, cap. iv; v. Labl/e., lom. Ti, col. 1249, elc. — 2. Lib. Conc. pasa. — 3. Jac, i. 17.

patefacta est , innumerabilia supersuni haud minoris momenli : ex quibus id inferimus , lus reniotis obstaculis ac recognitis iis quœ falsô imputala sint, facile coalituram pacem , et proclivem rcditum esse oportere liliorum ad patres qui profecto nostri fuerunl. Beatum autem illum et à Domino benodiclum prœdicabimus, qui convertet cor palrum ad filios et cor jîliorum ad patres' : et iterum alla Scriplura dicil : Et congregabuntur filii Juda et filii Israël pariter, et ponent sibimet caput unum".

Alterum remedium longe convenientissimum et commodissimum est hoc : in Protestantium libris symbolicis atque in ipsà maxime Confessione Augustanâ ejusque Apologiâ, Deo ita providente, toi ac tantas veritatis calliolicœ retentas esse reliquias, ut ex bis viri boni ad omnia nostra facile reducantur, relicto illis filo, quo ex tortuosis ac deviis itineribus extricati, in antiquas planasque semitas revocari possint.

Id autem erit commodissimum quôd vix uUa nova décréta condi , sed per expositoriam ac declaratoriam viam aptas et consentaneas interpretationes alTerri oporteat, ut Gonfessionis Augustanœ defensores ad se ullro rediisse et sua constituta pandisse videantur.

Neque necesse est, ut universse siraul Confessioni Augustanœ par Germaniam addicta? Ecclesiœ de his in commune consulant : sint tanlùm aliqui , bono Deo inspirante. Principes, qui fraterno et christiano animo audiant, meditentur, sua quoqua proponant (neque enim ii sumus qui tantam rem uno velut ictu expediri posse credamus) suœ denique salutis ipsi curam gérant, cœteris consilio , tractatu et exemplo prosinl.

Nos autem minimi, qui sanè in hanc partem nostra vel maxima studia contuliraus, indefesso animo nostramqualcmcumque operam polliceinur; et jam , Deo danta , in Historia nostra variantis DOCTRiN.E EccLESiARUM Protestantium , multa retulimus, qui.e à Lutheranorum dogmate dehortentur ac delerreant; errores videlicet gravissimos ac manifestissimos, imprimis hos quatuor.

I. Quod ubique professi , se tenere antiquorum Patrum ac maxime sancti Auguslini tutam , praiserlim in articule de justilicatione doclrinam, eam taraen sectentur, quam, fatente Melanchtone, hujus fidei post Lutherum assertore prœcipuo, antiquitati atque imprimis sancto Augustino ignotam esse constet.

IL Quùd bona opéra, in Evangelio sub interminationc damnationis œternœ toties imperata et mandata, non sint necessaria, aut certè non ad salutem, quodque contraria sententia Scripturis atque omnibus Christianis probatissima, nierito condemnetur.

III. Quod à fatalibus ac Sloicis fcrreisquc necessitatibus libero arbitrio primùm impositis , ad inllandas liberi arbitrii vires, atque ad ipsum Semipelagianismum publicè deflexerint.

IV. Quùd auctore Luthero, in explicandâ Chrisli hominis majestate , amplexi sint Ubiquitalem , à reliiiuorum Christianorum ac doctissimorum etiam Lutheranorum, ipsiusque adeo Melanchtonis sensibus penilus abhorrentem.

Quie alibi demonstrata apertiorem in lucem educere in promptu est. Sed hœc sponte corruere, qufim

Page 1