‹ Œuvres complètes de Bossuet (volume 3)Chapitre 444 sur 609 · SERENISSIMO DELPHINO · texte numérisé non relu

SERENISSIMO DELPHINO

PosTEA i|uam milii rcgiim inaximus, te, Ludoviciî Dklpiiine, non lam cxornandum littcris quam sapientiic prœceplis paulatim informandmn oxcolcndumquo tradidit, saepe nudluin(pi(3 his de rébus, quanlum tua fcrebat œtas, collocuti sumus, eoque te interrogando perduximus ut multa inlelligeres quœ necessaria scitu, neqiie dictu injucunda forent. Nunc ea omnia juvat uno sermone complecti, ut simul in conspectu sint quaî, prout se res ipsa praebuil, diversissimis lemporibus causisque diximus.

Cum itaquo percontarer, anle undecim ferc annos, ubi dogeres, quid ageres , qua in parte univorsi delilesceres; le vero his temporibus necdum exstitisse fatebaris : cum deinde quœrerem quis te ex his veluti tenebris in lucem eduxerit, quis corporis parles lam apte collocarit, quis huic denique moli mentera infuderil, respondebas ; Deiim. ï'rxclarc, inquiebam; neque enim homo humanic \irtutis opus, neque quisquam hominum est qui has infinitas |)artos, quibusnobis vila sensusque constat, animo coniprehendere , nedum eIBngere et coaptare qiieal. Menlem vero ipsam cpiae conlempletur Deum eique adhaerescal , ipiis praîter Deum condere humanoque corpori conlemperare potuisset'? Audi Machabaeorum malrcm, sanctissimam feminam : septem ilios suos forlissimos liberos his verbis alioquentem : nescio qualiter, inquil in utero meo apparuistis ; neque enim ego spiritum et animam donavi vohis et vitam ; et singiilorum membra non ego ipsa compcgi'. Quare, jubel ut cœhini aspicianl, unde liomines originoni ducimus , atque ad auctorem Deum ortus nostri docet primordia refercnda. At non est aliushumani generis quam qui tolius naturœ parens.

Cum enim mundi parles tam apte cohœreant, eadem profeclo mens elsingulas etiecil et disposuit universas. An vero.exislimas sicut a rege Versalianum palatium, sic orbem a Deo fuisse conditum? Non ila est; num enim lapides rex ipse fecit? Imo, in lerrœ Aisceribus ipsius Artificis nalurœ confecti manu, inde in humanos usus proferuntur. Neque vero rex creavit aut homines quibus ulilur ad œdilicium construendum, aut ferramenla aliaque id genus quibus ligna et lapides caeduntur, expoliuntur, et in ordinem coUocanlur. At ille mundi opifex Deus , materiam suam non aliunde desumpsit, \erum ipsam quuque jussit cxisterc ; ipsam ornavit ut voluil : denique rcrum ordinem, nuUis instrumenlis aul machinamentis adscitis, nutu suc verboque constiluil , idem opcris inciiyjtor et effector.

DE INCOGITANTIA.

C'est M. Floquet qui a restitué à cette pièce son véritable titre : les anciens éditeurs l'intitulaient : Exhortation à l'amour (le la vertu.

Page 1