PREMIÈRE PARTIE: DISSERTATIONS
per Apologiam. Non ergo excusatione estopus, totaque haec Ecclesisa purgalio (pace protestantiiiiu dixerim vanaet prœpostera est.
Ait. l\. — De aliis quinque8acramenHs,ac primum de pctnitentia et absolutione.
De absolatione pirata in Confessione Augustniui traditur, quod reHnenda sit1 ; et in antiquis editionibus legitur : « Damnant Novatianos, qui Dolebant absolvere eos <|ui lapsi posl baptisiiiuin redeant ad pœnitentiam. » Apologia vero* capite De numéro et nsu sacramentoruro, postes quam sacramentorum proprie dictorum deflnitionem attulit, ut sit ritus a Deo mandat! atldita promissUme gratkt ', subdit : •< Vere igitor sacramenta sunt baptismus, cœna Domini, absolutio, qus est sacramentam pceni-
tenlia-, aam lii ritus habcnl mandatum Dei ri
promissionem gratiœ quse est propria NoVi Tes-
tamenli, » queis niliil est rlarius. Uuin eliani
inter errores recensentur ha' propositiones : ■< quod potestas clavium valeat ad remisskmeni peccatorum non coram Deo, sed coram Ecclesia; etquod potestate clavium non remittantur peccata coram Deo :{. »
Ait. X. — De tribus pœnitentiœ tu tibtujn primis de contritione et confessione.
Neque refugiunt in eodem pœnitentiœ sacramento tirs pœnitentis actus, qui sunt : contritio,
confessio, satislaclio.
Etconlritioncm quidem Confessio AuQUstana inter partes pœnitentiœ reponit 4. Sane contri. tionem vocat, terroreseonscientiŒ inrnssos agnito peecato, quein actum admittimus cum concilio Tridentino :>. Quod autem eadem synodus addit terroribus dolorem de peccatis, cum spe venis ac bono proposito, Vilœque anteactœ odio ac detestatione6, neinini est dubium quin actus illi sint boni atque ad pœnitentiam necessarii, dicente Evangelio : Facile fructum dignum pœnitentiœ'7.
De confessione in Articulis Smalealdicis 8 : Nequaquam in Ecclesia confessio etobsolutio abolenda est. Quod autem enumeratio delictorum in Confessione Augustana rejiei \ideatur, ideo lit, quod sit impossibilis juxla Psalmuni 9 : Delicta quis inteltitjill Sed hune noduin solvit Calecbismus minor in Concordiœ libro inter aulhentieoslibrosedilus, uhi luec leguntur ,0: « Coram Deo omnium peccatorum reos nos sisterc debemus; coram ministro autem debeinus; tanluin ea peccata conliteri quœ nobiscogni ta sunt, etquœ
1 Jùid., art. 11. — : Apol., cap. De num., etc., p. 200 ot seq. — 3 Ibid., cap. De Panit., p. 164. — ' Art.12. — s Sess. 6, c. 6. — « Sess. 14, c. 3, etc. — ' Mallh., m, 3. — » Art. S, De conjess., p. 331.— *PsaL, xiii, 13. — '« Cul. min., in lib. Conc., p. 37S, 380.
iu corde sentimus. » Subdit : « Denique interroge! coniitenlem: Nummeam reinissioncm credis esseDei remissionem? Al'firmanti ettiredenti dicat : Fiat tibi sicut credis; et ego ex mandate Domini nostriJesu Christi remitto tibi tua peccata, in nomine Patris, » etc.
Art. XI. — De salis factione.
Certum est protestantes a satislactionis doctrina ideo maxime abhorrere visos, quia anus Christuspro oobis Batisfacere potuit; quod de plena el exacta sansiactione verissimum, neque imquam a Catholicis ignoratum. Non est autem consectaneum ni si Cbristiani non sunt solvendo pares, ideo nec se teneri putent ut pro sua facultacula Christum imitentur, dentque id quod habeanl »!<• ejus largitate, affligentes animas suas, in liictu, in sacco, in cinere, ac peccata sua, eleemosynis redimentes, offerentes denique, more Patrum a primis usque Bsculis, qualescunque suas satisfactiones in Christi nomine valiliuas ac per euni acccptahiles ; ut supra diximusC Quare nec sahsfactio recte intellecta displiceat, cum dicat Apologia: « Opéra cl afflictiones merentur nonjusmlcationem, sedalia prœmia, corporalia scilicel cl spiritualia, cl gradua pnemiorum3, » ut prœmiserat. Singulatim verode eleemosyna, quœ vel prscipua inter illa satisfactoria opéra recensetur : Concedamuset hoc, » inquiunt s «quod eleemosynœ mereantur mulla bénéficia Dei, indigent pœnas, quod mereantur ut defendamur in periculis peccatorum cl uiortis, » quœ saut' eo pertinent ut, rejecta satisfactionis, quam universa anliquitas admisit, voce, lainen rem ipsain admittant.
Art. XII. — De quatuor reliquis s.acramentis.
En igiturjam tria sacramenta caque proprie dicta, baptismus, cœna, absolutio, quœ est pœnitentiœ sacramentum. Addalur et quartum 4 : « Si ordo de ministerio verbi intelligatur, haud gravatim vocaverimus ordinem sacramentum; nain îninistcriiun verbi habet mandatum Dei, et habet magnificas promissioncs. » Conlirinalionem sane et cxlremain unctionem l'atentur esse « ritus acceptosa Patribus, non tamen necessarios ad salutem ; quia non habent mandatum, aut claram promissionem gratue. »
Nemo tamen negaverit sic acceptos a Patribus, ut et a Scriptura deducerent : confirmalionem quidem ab illa aposlolica manus impositione» qua Spiritum sanctum trader en t, sacram vero unctionem mfirmorum, quam extremam vocant, ab ipsis Jacobi verbis5, qui hujus sacramenti
1 Sup., c. 1, art. 3. — : Respons. ad arg., p. 137. — 3 Resp. ad arg., p. 117. — 4 Apol., De num. et usu sacrament., p. 201. — s Jac, y, 14.
presbyteros assignet ministros, ritum inunctionem CLim oratione conjunctara, promissionem aiitem remissionem peccatorum, quae promissio non nisi a Christi instituto proficisci queat, Jacobo hujus institutionis ac promissionis tantum interprète. Sic etiam apostoliimpositionemanus nihil aliud tradebant credentibus, nisi ipsum a Christo promissum Spiritum, quo ad profitendnm Evangelium, virtute ab alto induti, firmarentur.
De matrimonio Apologia sic decernit * : habet mandatum Dei; habet promissiones. Quodautem lûivibuiteas^vomissionesquœmagispertineantad ritam corporalem, absit ut neget alias potiores.ad progignendos educandosque Deifiliosethœredes futuros, ac sanctificandam eam corporum animorumque conjunctionem, quae in Christo et Ecclesia magnum sacramentum sit2, a Deo quidem primitus institutum, sed a Cbristo DeiFilio restitutum adprioremformam. Unde etiaminter Cbristiana sacramenta cum baptismo recensitum antiquitas credidit, ut tradit Augustinus 3.
Ergoenumerafionefacta, septem tantum computamussacrosaDeoChristoqueinstitutosritus, et signa divinis firniata promissionibus; neque propterea neces&e est haec omnia sacramenta ejusdem necessitatis esse, cum nec Eucharistia paris cum baptismo necessitatis habeatur. Omnino enim sufficit divina institutio atque promissio. Atque haec de sacramentis, in quibus pertractandis maximas controversias ex ipsis Lutheranorum libris symbolicis compositas videmus.
