PREMIÈRE PARTIE : DISSERTATIONS
distriele prsecipiendo mandamus, quatenus illis personis, quœ usum habent communicondi sub duplici specie. juxta formam in dicto capitulo contentam, sacrum Eucharist aesacramentum sub duplici specie, !<i]iiisiii ; prout ad unumquemque pertinet aut pertiiiebil, «7i futurum ministrent, et pro nécessitait; plebis, ut non negligalur, faciant ministrari, et bis Dullatenua résistera aut contraire prœsumant.
Scbolares qaoquefquicommunicaverant,etdeinceps juxta dictorumcapitulorum formamcommunicare \oleni, et etiam cam promoti fuerint, etadeos exofficio pertinebit alns mioistrare sub duplici specie, proplereaa promotione ad sacros ordinesuon prohibeant; sedsialiudcanonicumnonobsistat,eos nteproinoveanteoruin episcopi. Quod siquisquam contra boc facere prsssumpserit, par ejufl superio» rem débite punialur; ut, pœna dorente, eognoscat quam grave sit auctoiitutem sacri concilii gèneralis habere contemptam. Universis quoque et singulis cujuscumque status , piaeeminentia? aut conditions existant, piaesentiuin teoore districte praecipiendo mandamus, quatenus diclis Bobemis et Moravis servantibus ecclesiasticam unilatem,et utentibus communione sub duplici specie, modo et forma prœdictxs, nemo audeat nnproperare, aut eorum lama? vel honoii detrahere.
ltemquod ambasiatores dicti regni et marcbionatus, ad sacrum concilium, Deo propitio, féliciter dirigendi, et omnes qui de eodem reguo vel marcbionatu dictum sacrum concilium adiré volerint, secure poterunt ordinato et honesto modo proponere quidquid dillicultalis occurrat circa materias Bdei sacramentorum vel riluum Ecclesia?, vel etiam pro reformatione Ecclesia? in capile et in menibns ; ai, Spihtu sancto diriymte , bel seCUOdum quod juste etraiionabiliterad Dei gloriam etecclesiaslici status deliitam bonestatem tueril faciendum.
Item recognoscimus in gestis apud Pragam in scbedula, qua? incipit : Hœc sunt responsa: Actum per référendum in Christo Patrem dominum Philibntum, etc. Banc responsioncm scriptam, etc., Primodixerunt l, etc., quod non est intentionis sacri conct/tt permiitere communionem sub duplici specie, permissione toleraniia?, vel sicut JudaMspermissus fuit libellus repudii. Quia cum sacrum concilium viscera materna? pietalis exbibere dictis Bobemis et Moravis intendat, non est intentionis concilii permittere tali permissione, qua? peccatum non excludat;sed taliler elargitur quod a\ictoritate Domini nostri Jesu Christi et ecclesiœ verœ sponsœ suœ sitlicita, et digne sumentibus ulilis et salularis.
Quoniam itaconcordatisumuscum gubernatore, baronibus et aliis,quod par illas formas in bac et in alia liliera conceptas et scriptas, dicta compaotata ad exsecutionem deducant'ir,etinillisformisamba? partes resedimus. Item, in liiterisab utraque parle
1 On cite ici plusieurs pièces qui ne se trouvent pas dans la collection du P. Lab>e. 11 serait à souhaiter qu'on recueillit en A !emagne et ailleurs les pièces sur le concile de Bàle, échappées aux recherches de ce savant Jésuite, et qu*on les Tu imprimer par forme de supplément à sa collection. Mansi en a recueilli plusieurs dans le ive volume de son supplément à l'édition des Conciles, donnée à Venise par Coleti, qui a^ail déjà réuni celles que Dom Martèue avait publiées dans son AtnplBiima CollectiO, et dans son Titesau/us Ai<ecdo:orum (Edit. de DéforU-J
ad invicemapponanturin testimonium ; ad partium petitionem,sigillaserenissimi domini imperatoriset illustrissimi domini ducis Austria? Alberti. Ambasiatoribus regni Bohemiae ad sacrum concilium destinandis, dabimus salvum conductum eo modo, quo dedimus doininis Maltbia?, Procopio et Martine Dabimus Bullam sacri concilii, in qua inseientur compactalaetconflrmabuntur.Item,aliarnbuliaminqua insère tu rlitlera pro exsecutionecompactatorum,per non facta cum ratifications. Quando data? fuerint no ■ bis littera? régi iet lacta luerit obe<lieniia,nos dabimus Intel. un, [ter quam promitiemus quod quam cito commode poterinius, procurabimus baberc a sacro concilio dictas duasbullas : et iiajc litteraerit miiiiiia sigillis regni et serenissimi domini imperatoris et illustrissiuii domini ducis in testimonium. Simili modo petimus salvum conductum, si nos vel tliqoi ex nobis velint transire ad regnum. In quorum lidein et testimonium nosPbihberlus, episcopus, Constantiensis prœlalus ; Joannes de Polomar, auditor, et Tilmannus, prœpositus Sancti- Flonni, vice et nomine omnium aliorum collegarum nostrorum, in absentia suorum sigillorum, prœ entes lias litteras dedimus, sigillorum nostrorum inunimine roboratas.
In alio autem codice sic habetur : In quorum omnium et singulorum lidem et testimonium, bas no- Btraa litteras eigillis nostris lecimus communiri. El ad majorem evidentiam, robur et firmitatem, sigillo serenissimi domini Sigismundi, Ilomanorum imperatoris, et illustrissimi principis domini Alberti, ducis Ausiria? et marcbionis Moravia?, ad instantes pièces nostras sunt praesentibus appensa. Daluin IglaviaB, Olomucensis diœcesis, de quinla îiiiusis Julii, anno Domini 1 130.
ANNOTATIONES LEIBNITZII
Inpacta cum Dohemis, superius relata.
Ha?c compactata fuere approbata a concilio Basileensi, et ab ipso Pontifice Eugenio IV.
Imprimis memorabile est quœstionem deprœcepto, utrum scilicet ulriusque speciei usus omnibus Cbijstianis prœcepius sit, relictam in bis concordais indecisam, et ad futuram concilii definitionem fuisse reuiissam; lametsi constaret quid jam pronuntiasset synodus Conslantiensis : quoniam scilicet ejus auctoritatem Bobemi non agnoscebant.
Uude inlelligitur posse Ponlificem maximum hodie eodem jure uli, et sepositis apud protestantes Tridenlinis decrelis, conciliare eos cum reliquis Ecclesiis, etcontroversias quasdam superfuturas non obstantibus Tridentina? syuodi delinitiouibus vel anathematismis, ad fuluri concilii œcumenici irrefragabiliastaiula remiltere ; eaque videlur unica superesse schismatis sine vi ac mulla sanguinis effusione tollendi via.
Et quod uni regno eique non integro, sacra? pa« cis amore, et servandarum animarum gratia olim concessum est, multo gravioribus causis videntur impetrare debere protestantes, lot régna, magnumque Europa? partem compluxi, et toluin prope septentiiouem meridionaliori tractui Europa?, gen-
tesque plerasque Germanicas Latinte opponentes. Ut adeo sine ipsis aliquid de tota Ecclesia velle statuere, oeque sequum satis, neque admodum el'ficax fuiurum videatur. Et consultius tuturum sit ejusdem, quem paulo ante nomiDavimus, Eugeiiii IV tractandse pacis rationem imitari, qui Graecos licet
toties in Occidente damnatos et calamitatibus fractoR, ac prope modum supplices, non superbe rejecit, aut alienis decrelis parère jussit ; sed in Ipsum concilium Florentinum sententiam dicturos admisit.