I . Itom., XI

DE EXGIDIO BABYLONIS.

ferens genlibus (Zachar., iv. 7. Jerem., li. 2); ipsam quoque Chrisli potenliam ex parvalo lapide in montem magnum crevisse memoratur. Magnus ergo mons ardens magna potentiaspiransiras in Judœos loties rebellantes : immissus in mare, in lurbam tumultuantem, et apparuit mare multo mistum sanguine, et opplelum cadaveribus; ac turbine correptse naves in profundum niersœ {t. 8, 9, 10). Ergo sexcenta fere millia Judœorum caesi , prœter eos quos famés ac flamma hauserat, distractosque vili pretio captives innumerabiles'.

Heec Victoria tanti Romanis constitit, ut ipse Adrianus , datis eâ de re ad senatum litteris laurealis consuetam salutem non praîfixerit (Dio in Adr.), quo significabat luctuosam quoque Romanis fuisse victoriam, ut indicarat Joannes nomine magni mentis igniti immissi in mare, et ex illo undarum flammarumque conflictu repercussi.

Exinde aperitur ipsa mali causa, ad tertiam tubam, inagnâ Stella cadente de cœlo {t. 10, 11), nec poterat aptiùs designari Cochebas seu Barcochebas , quo duce et impulsore Judsei rebellaverant. Nam Cochebas ipso nomine Stella dicitur, ut propheta eum non modo indicasse, sed ipso velut nomine appellasse videatur. Tum ipse se jactabat è cœlo descendere, ut aslrum salutem suée genti allaUirum, adhibilo illo oraculo : Orietur Stella ex Jacob (Num., XXIV, 17), quod de se dictum asserebat (Euseb., IV. 6) At Joannes ostendil futurum non astrum benignum affulgens è cœlo, sed sidus infaustum. Soient sanè doctores, stellarum nomine designari (Dan., vni. 10; xii. 3). Doctores verù falsi et erralici, stellee quidem sed cadentes, et teste sancto Judâ, sidéra errajitia (t. 13). Subdit Joannes, nomen stellœ illius cadentis Absynthium (t. 11), ex effeclu scilicet, quo sensu Scripturse sexcenta nomina produnt; eoquod Judœi falsi Messiae Barcochebas operà mersi sint doloribus et probris, œternùm depulsi ab Jerosolymœ reliquiis, ac data tanlùm licenlià plorandi quot annis super cineres urbis, nec relicto ipsi nomine, cùm eam y^Elius Adrianus, yEliam appellaveril (TerluU. adv. Jud. 15; Apolog. 16; Hier, in Dan. ix. et Jer.. xxx. 1).

Hujus autem luclùs memoria exlat apud Judœos in Iraclatu Juchabin : llorentibus ibidem chrislianis quos et Cochebas frustra ad rebellionis consortium invitâtes, et in fide romani imperii pro more permanentes graviter persecutus, quo et christianis supplicavit (Apec, m), et implevit numerum prœdeslinatorum quem sancti martyres expectare jubebantur {Ibid., vi. 10).

Sic adamussim congruunt omnia. Nec mirum quod Joannes hsec cito ventura significaverit (cap. I. 3). Rursus aulem jubentur animœ martyrum requiescere ad modicum tcrnpus (vi. 11). cùm hélium adversùs Judœos incœptum sit anno nono et ullimo Trajani; ab exilu verô Joannis vix decimo quinte, neque ita multô post, Adriano imperatore , confectum.

Quod autem ad tubam quartam , tertia pars so~ lis , et tertia pars lunœ et tertia pars stellarum ob~ scurata memoretur (viii. 12), facile retulimus ad Deuteroses Judœorum per eadem tempera intro-

1. Euseb., IV. 2, G, 8; Hier, ad Zach., xi. 17; Joël, xxx; Is. , VI, etc.; tum in Ezech., lib. xr; Euseh., Chron. ad ann. Traj. XV. et Adriani xviii; Paul. Oros., vu. 12; Dio in Traj. et Adr., etc.

n. — T. II.

ductas, et ad prophelarum oracula, auctore Akyba doctissimo Rabbinorum adversùs Christum in Akibœ gratiam detorta : quœ causa extitit cœcitatis Judœis et gentibus , obscuralis quantum poterat scripturis de Christo , de Ecclesià, de Apostolorum prœdicatione, ac tertia veluti lucis parte detractà : quanquam plus satis supererat ad convincendos infîdelium animos.

Hœc igitur ex commentariis nostris delibare placuit ad pertexendam, ut diximus, rerum et interpretationum seriem ; quœ jam probatione non indigent, cùm et ea confecta sit, et ipse Verensfelsius nihil obstrepat. De tribus v^ ad calcem cap. viii, appositis jam diximus', et ea tantùm animis inflgi volumus.

ARTICULUS V.

De cap. IX. ad f. 13. ac de secundâ stellâ, locustis , et primo v.e fmito.

Expeditis rébus Judaicis, Joannes transiturus erat ad Gentilium ultionem. Sed aliqua mora injecta est propter liœreticos tantam plaganî orbis , è christianis quidem ortos, sed Judœis affines, qui per eadem ferè tempora extiterunt : dixi Judœis affines, ac post judaicam gentem haud immeritô coUocatos, quôd Judœorum more, crederent Christum purum hominem, nec Deum, nec ante Mariam fuisse. Itaque post tria v.E ad quartam tubam audita, (cap. VIII. t. 13 et ultime) ubi quinta tuba insonuit, i^isa est post Cochebam falsum doctorem Judœorum , altéra Stella, doctor alter et falsus magister judaicorum errorum sequentium , de cœlo ac velut de summà arce doctrinœ cecidisse; alque bas quidem reliquias fermenti judaici in Cerintho et Ebione Joannes exciderat, scripto sub vitœ finem Evangelio ; sed viderai clam duraturas sub Alogorum nomine, (Epiph., liœr. 52), ac postea clariùs revicturas sub Victore papa, duce Theodolo Byzantine vire docto, éloquente, et omnibus Grœciœ artibus celebri, sed prœsertimconfessionenominis Christi , cujus graliâ delrusus in carcerem , sociis ad martyria properantibus, ipse abnegato Christo, è tam nobili confessione velut è cœlo lapsus. Norunt omnes eos qui tum lapsi vocabantur. Sed ut etiam turpiùs laberetur, Christi divinitatem negavit ; ne in Deum, sed in liominem peccasse videretur. (Epiph., hœres. 54. idem, in Syn. Theodoretus hœret. fab. ii. in Theodoto.) Is igitur doctrincà et confessione clarus ut Stella cecidit; et data est ei clams putei abyssi, et aperuit puteum, dignam hœreseum sedera. (ix, 1, 2.) Neque enim uspiam apud prophetas inveneris alias calamitates, puta , bella , pcstem, famemque ex inferni sedibus emersisse; sed hœreses, sive animarum seduclio , propriuin inferorum ac Satanœ negotium ; unde ipse Joannes, nonnisi ex abysso et inferno carcere Satanam seductorem educit. (cap. XX. 1, 3, 7.) Ergo Theodotus, primus post Cerinthum à Jeanne prostratura, ac velut ad infères dejectum, ipsum abyssum aperuit; in eo figurati, qui deinde opiniones de Deo et Christo Judœorum seclati , Praxeas, Noetus, Sabellius , Artemon , ac denique Paulus Samosalenus episcopus Antiochiœ, tune lertiœ sedis, ubi etiam christianum nomen cœperat, (Acl. xi.) qui in gratiam Zenobiœ reginœ Palmyrensis judaicœ religioni faventis , Christum hominem purum prœdicabat. (Âthan.,Ep. ad Solil.